1TENTAMEN
Week 1
• HC 1.1 Introductie keuzevak endocrinologie
• HC 1.2 Basis endocrinologie
• HC 1.3 Hypogonadisme man
• HC 1.4 Laboratorium diagnostiek
• HC 1.5 Genderdysforie
• WC 1.1 Moreel beraad > ppt nog niet online
• WC 1.2 Hypogonadisme vrouw
Week 2
• HC 2.1 Classificatie diabetes mellitus
• HC 2.2 Psychologie van diabetes
• HC 2.3 Epidemiologie en pathogenese DM 2
• HC 2.4 Diabetes, voeding, gedrag en techniek
• HC 2.5 Diabetische nefropathie
• WC 2.1 Metformine of iets anders?
• WC 2.2 Hypoglycaemie en keto-acidose
Week 3
• HC 3.1 Broze botten
• HC 3.2 Calcium- en botstofwisseling
• HC 3.3 Geslachtshormonen en bot
• HC 3.4 Osteoporose
• HC 3.5 Algemene en bijzondere botziekten
• WC 3.1 Bottenpracticum
• WC 3.2 Werkcollege bot
HC1: Introductiecollege; 07-06-2022
,Globale hormoonfucnties:
Voortplanting
- Testosteron, oestrogeen, oxytocine, prolactine
Groei en ontwikkeling:
- Groeihormoon, IGF-1, schildklierhormoon, cortisol, …
Homeostase (reactie op interne en externe stimuli)
- Insuline, glucagon, vasopressine, aldosteron, parathormoon, cortisol,
schildklierhormoon, …
Energie productie en metabolisme
Gonadale endocrinologie:
• Puberteit
• Geslachtshormonen > ontstaan secundaire geslachtskenmerken
▪ Testosteron
▪ Oestrogeen
Opdracht academische vorming:
Endocrience signaaloverdracht:
- Autocrien: cel die stoffen uitscheidt die dezelfde cel
activeert
- Paracrien: twee cellen > ene scheidt uit en ander wordt
geactiveerd (insuline)
- Neuroendocrien: hormonen afgegeven die via
bloedbaan naar plek gaan (hypofyse/hypotholamus)
Casus
- Mevrouw 27 jaar, 2 jaar klachten
- Moeheid, somber, emotioneel, uiterlijke veranderingen
- Ze dacht zelf overproductie van hormoon
cortisol
- Uiterlijk: haargroei op gezicht, striae
- Syndroom van Cushing (te veel cortisol
aanmaak); typische uiterlijke veranderingen
• Volle maans gezicht
• Rode blosjes
• Dunner haar
• Haargroei op andere plekken (waar
dat normaal niet is)
• Striae op armen en buik
• Opgezwollen op gezicht (vetbulten)
• Dunne armen en benen ivm de romp
Diagnose
Stap 1: wat zijn de klachten? Lichamelijk onderzoek
> klinisch syndroom – Syndroom van Cushing
,Stap 2: biochemisch vaststellen dat er sprake is van overproductie van cortisol
(bloedonderzoek). Cortisolbepaling: op welk moment van de dag? In de nacht of snachts.
Iemand heeft constante cortisolverhoging en zal dus op de momenten dat de cortisol laag is
(nacht en avond) is zelfs bij deze persoon de waarde te hoog. Dit kan ook met speeksel (ivm
onhandig tijdstip). Worden altijd meerdere testen gedaan voor de zekerheid:
• 24u urine
• Speeksel 23u
• Dex suppressie test
Stap 3: lokalisatie van het probleem? > centrale of perifere oorzaak. ACTH-bepaling gedaan
> deze was te hoog en dus is er een centrale oorzaak.
Stap 4: diagnose stellen (beeldvorming). MRI maken van de hypofyse > adenoom (kleine
tumor). Adenoom en cellen die teveel ACTH produceren te verwijderen.
Hormonen ingedeeld in verschillende groepen
1. Steroidhormonen > allemaal gevormd vanuit
cholesterol
• Cortisol
• Geslachtshormonen
2. Amine hormonen
• Adrenaline
3. Peptide hormonen
• Oxytocine
Bijnier: wordt cortisol geproduceerd. Klein orgaan bij de
nier. Bestaat uit de cortex, medulla. Cortisol wordt
geproduceerd in de cortex. Cortex bestaat uit 3 lagen
1. Zona glomerulosa
2. Zona fasciulata
3. Zona reticularis.
Elke laag maakt speciale hormonen door de verschillende cellen aanwezig.
Er zijn
verschillende
enzymen nodig
voor de omzetting
van cholesterol
naar ander soort
hormoon. Stel je
hebt bv. een
enzym niet >
meer hormoon
aanwezig.
, Steroid hormoon (vetoplosbaar > niet vrij door bloedbaan bewegen, maar altijd gebonden
(aan CBG). Als het in de extracellulaire ruimte komt, kan het wel door het celmembraan
bewegen (hypofiel) > binden aan nucleaire receptor > in celkern > binden aan DNA >
transcriptie van eiwitten die getriggerd worden door receptor en hormoon > geactiveerd eiwit.
• Traag proces
Peptide hormoon (keten aminozuur) gevormd in
ER > via allerlei enzymatische reacties (golgi
apparaat) > pro hormoon > hormoon wordt
gevormd. Daadwerkelijke hormoon ligt opgeslagen
in vesicles en kan worden vrijgelaten aan bloedbaan
als dit nodig is.
• Insuline: wil je snel
vrijgelaten hebben (daarom
dit proces)
• Zijn wel oplosbaar in bloed, maar kunnen niet door celmembraan.
Daarom binden ze aan G-ewitten om de cel binnen te komen (cascade
reactie)
Amine Hormoon (geproduceerd uit tyrosine)
- Schildklierhormoon (als jodium wordt
toegevoegd)
Week 1
• HC 1.1 Introductie keuzevak endocrinologie
• HC 1.2 Basis endocrinologie
• HC 1.3 Hypogonadisme man
• HC 1.4 Laboratorium diagnostiek
• HC 1.5 Genderdysforie
• WC 1.1 Moreel beraad > ppt nog niet online
• WC 1.2 Hypogonadisme vrouw
Week 2
• HC 2.1 Classificatie diabetes mellitus
• HC 2.2 Psychologie van diabetes
• HC 2.3 Epidemiologie en pathogenese DM 2
• HC 2.4 Diabetes, voeding, gedrag en techniek
• HC 2.5 Diabetische nefropathie
• WC 2.1 Metformine of iets anders?
• WC 2.2 Hypoglycaemie en keto-acidose
Week 3
• HC 3.1 Broze botten
• HC 3.2 Calcium- en botstofwisseling
• HC 3.3 Geslachtshormonen en bot
• HC 3.4 Osteoporose
• HC 3.5 Algemene en bijzondere botziekten
• WC 3.1 Bottenpracticum
• WC 3.2 Werkcollege bot
HC1: Introductiecollege; 07-06-2022
,Globale hormoonfucnties:
Voortplanting
- Testosteron, oestrogeen, oxytocine, prolactine
Groei en ontwikkeling:
- Groeihormoon, IGF-1, schildklierhormoon, cortisol, …
Homeostase (reactie op interne en externe stimuli)
- Insuline, glucagon, vasopressine, aldosteron, parathormoon, cortisol,
schildklierhormoon, …
Energie productie en metabolisme
Gonadale endocrinologie:
• Puberteit
• Geslachtshormonen > ontstaan secundaire geslachtskenmerken
▪ Testosteron
▪ Oestrogeen
Opdracht academische vorming:
Endocrience signaaloverdracht:
- Autocrien: cel die stoffen uitscheidt die dezelfde cel
activeert
- Paracrien: twee cellen > ene scheidt uit en ander wordt
geactiveerd (insuline)
- Neuroendocrien: hormonen afgegeven die via
bloedbaan naar plek gaan (hypofyse/hypotholamus)
Casus
- Mevrouw 27 jaar, 2 jaar klachten
- Moeheid, somber, emotioneel, uiterlijke veranderingen
- Ze dacht zelf overproductie van hormoon
cortisol
- Uiterlijk: haargroei op gezicht, striae
- Syndroom van Cushing (te veel cortisol
aanmaak); typische uiterlijke veranderingen
• Volle maans gezicht
• Rode blosjes
• Dunner haar
• Haargroei op andere plekken (waar
dat normaal niet is)
• Striae op armen en buik
• Opgezwollen op gezicht (vetbulten)
• Dunne armen en benen ivm de romp
Diagnose
Stap 1: wat zijn de klachten? Lichamelijk onderzoek
> klinisch syndroom – Syndroom van Cushing
,Stap 2: biochemisch vaststellen dat er sprake is van overproductie van cortisol
(bloedonderzoek). Cortisolbepaling: op welk moment van de dag? In de nacht of snachts.
Iemand heeft constante cortisolverhoging en zal dus op de momenten dat de cortisol laag is
(nacht en avond) is zelfs bij deze persoon de waarde te hoog. Dit kan ook met speeksel (ivm
onhandig tijdstip). Worden altijd meerdere testen gedaan voor de zekerheid:
• 24u urine
• Speeksel 23u
• Dex suppressie test
Stap 3: lokalisatie van het probleem? > centrale of perifere oorzaak. ACTH-bepaling gedaan
> deze was te hoog en dus is er een centrale oorzaak.
Stap 4: diagnose stellen (beeldvorming). MRI maken van de hypofyse > adenoom (kleine
tumor). Adenoom en cellen die teveel ACTH produceren te verwijderen.
Hormonen ingedeeld in verschillende groepen
1. Steroidhormonen > allemaal gevormd vanuit
cholesterol
• Cortisol
• Geslachtshormonen
2. Amine hormonen
• Adrenaline
3. Peptide hormonen
• Oxytocine
Bijnier: wordt cortisol geproduceerd. Klein orgaan bij de
nier. Bestaat uit de cortex, medulla. Cortisol wordt
geproduceerd in de cortex. Cortex bestaat uit 3 lagen
1. Zona glomerulosa
2. Zona fasciulata
3. Zona reticularis.
Elke laag maakt speciale hormonen door de verschillende cellen aanwezig.
Er zijn
verschillende
enzymen nodig
voor de omzetting
van cholesterol
naar ander soort
hormoon. Stel je
hebt bv. een
enzym niet >
meer hormoon
aanwezig.
, Steroid hormoon (vetoplosbaar > niet vrij door bloedbaan bewegen, maar altijd gebonden
(aan CBG). Als het in de extracellulaire ruimte komt, kan het wel door het celmembraan
bewegen (hypofiel) > binden aan nucleaire receptor > in celkern > binden aan DNA >
transcriptie van eiwitten die getriggerd worden door receptor en hormoon > geactiveerd eiwit.
• Traag proces
Peptide hormoon (keten aminozuur) gevormd in
ER > via allerlei enzymatische reacties (golgi
apparaat) > pro hormoon > hormoon wordt
gevormd. Daadwerkelijke hormoon ligt opgeslagen
in vesicles en kan worden vrijgelaten aan bloedbaan
als dit nodig is.
• Insuline: wil je snel
vrijgelaten hebben (daarom
dit proces)
• Zijn wel oplosbaar in bloed, maar kunnen niet door celmembraan.
Daarom binden ze aan G-ewitten om de cel binnen te komen (cascade
reactie)
Amine Hormoon (geproduceerd uit tyrosine)
- Schildklierhormoon (als jodium wordt
toegevoegd)
