Schrift
Hoorcollege 1. Kunst & Cultuur in Europa.
Verwerkte Aantekeningen
In 18e eeuw werd gedacht dat schrift uit Azië kwam.
Ontwikkeling van het schrift
Er zijn meerdere plekken waar schrift of notatiesystemen voor het allereerst zijn ontwikkeld:
Deze gebieden worden ‘wieg van de beschaving’ genoemd.
Kenmerken van deze vroegste samenlevingen:
(*Sociale stratificatie = verdeling van mensen in groepen en/of taken.)
Belangrijk: Schrift m aakt een grotere m ate van com plexiteit in een
sam enleving m ogelijk.
Bijvoorbeeld: Zonder schrift kan je moeilijk tot een organisatievorm komen. Moeilijk om
door de tijd of over afstand te communiceren, zoals afspraken voor de toekomst
maken (een kalender maken), boodschappen over lange afstanden doorgeven. Een
kalender is ook zo’n organisatorisch onderdeel.
,Belangrijke begrippen in taal:
Begin is meestal Pictogram. Dit is een tekeningetje dat
het object waarnaar het refereert weergeeft.
Ideogram verwijst naar iets onstoffelijks, zoals dorst.
Syllabisch schrift geeft klankcombinaties aan. Hiermee
kan je dus met minder tekens dan pictogrammen en
ideogrammen schrijven.
Uiteindelijk krijg je Fonetisch schrift. Dit is wat wij nu
hebben. Elk teken staat voor een klank. Met zeer weinig
elementen kan je zo iets enorms bouwen.
De Evolutie van schrift:
Spijkerschrift is geëvalueerd uit tekeningetjes.
In China zijn het wel nog pictogrammen en ideogrammen,
maar abstracter geworden.
, China en het Schrift
Chinees is heel oud.
Proto-Chinees schrift uit 13e eeuw v.C.:
‘Pyromantische orakels’: hoe iets verbrandde
zag je een antwoord in het vraagstuk waar je
antwoord op wilde hebben.
Een tekensysteem (zoals Chinees schrift) kan je onder gedeelde afspraken ontcijferen.
Het aantal tekens in Chinees schrift neemt toe naarmate de tijd vordert:
Je ziet hier bijvoorbeeld dat er 2000 jaar geleden al ruim 9
duizend tekens waren! Maar dat groeit en groeit……
Ondertussen bestaan er in totaal 106 duizend tekens!!
Hoogopgeleide Chinezen kennen gemiddeld 7000 karakters.
Een krant lezen vergt kennis van rond de 3000 karakters.
In andere woorden:
China heeft een schrift systeem dat elitair van aard is. (Elite van
mensen die een opleiding hebben gehad).
,Het kunnen schrijven is een belangrijke kunstvorm in China: kalligrafie als kunstvorm.
Chinese tekens op een waaier door Mo Shilong, inkt op goud papier:
Conclusie: Chinees is een oud schrift dat ideogrammatisch en pictogrammatisch is
gebleven.
, MESOPOTAMISCH SCHRIFT:
SPIJKER SCHRIFT
INTRODUCTIE
Mesopotamië is de plek waar steden zich voor t’ eerst op aarde hebben ontwikkeld.
In de Uruk-periode, de vroegste periode,
is het schrift ontstaan! Oude steden staan hierboven.
De stichtingsm ythe van Uruk:
De teksten van deze Uruk-stichtingsmythe lijkt te beschrijven wat het stichten van een
samenleving inhoud ! o.a. het hebben/ontwikkelen van landbouw, schrift, wiskunde,
wetten. Interessant, want hierin wordt ook schrift als belangrijk onderdeel van (het stichten
van) een samenleving genoemd. Het is iets dat de samenleving uit de chaos haalt.
, FUNCTIES van spijkerschrift
Functies van Mesopotamisch schrift /
Spijkerschrift:
1. Adm inistratie: Belastingen/betalingen vastleggen en het
archiveren van aantallen (inwoners, etc.)
2. Commerciële overeenkomsten / transacties
3. Religieuze verplichtingen (zoals offerbijdragen)
4. Geschiedschrijving: Stèle van de gieren is de eerste!
5. W etten / wetteksten, oftewel rechtspraak
6. (Later) Literaire teksten-mythografie, oftewel verhalen.
PowerPoint:
We zullen een paar (niet alle) van deze functies hieronder nader toelichten.
Functie: ADMINISTRATIE
Voor de functie van administratie werden telsystemen ontwikkelt in Mesopotamië:
Tokens, Tepe Gawra, Cirsu, Susa.
Het schriftbegin was heel prozaïsch: prim air
adm inistratief soort schriftsysteem. Bijv:
gewerkte uren, te betalen belastingen, het
archiveren van aantallen.
Grotere diversiteit van inkervingen ontwikkeld.
Zo kon met stempels soort contract gemaakt
worden.
Door schrift kunnen handel, afspraken en
verdelingen com plexer worden