Hoe is de rechtsstaat ontstaan?
Tijdens de Verlichting zijn de burgers in opstand gekomen tegen onrecht, dit komt omdat
nieuwe kennis toen snel werd verspreid en er een geloof was in de kracht van rede, toen is
de social contract ontstaan, deze bestaat uit democratische vastgestelde regels:
➔ staat als scheidsrechter
➔ overheid heeft geweldsmonopolie, maar is gehouden aan afspraken die burgers en
overheid overeenkomen
verlichte dictatuur- dictatuur waarin de machthebber in zekere mate rekening houdt met de
bevolking
rechtsstaat- staat waar de burgers beschermd worden tegen misbruik en willekeur van de
overheid:
➔ democratisch- burgers mogen meedoen aan vrije verkiezingen en kunnen zo
indirect meebeslissen over politieke kwesties
➔ sociale- er bestaan wetten en voorzieningen om de welvaart en het welzijn van de
burgers te bevorderen
voordelen rechtsstaat:
➔ veel sociale vrede en sociale cohesie
➔ er is sprake van vertrouwen en wederkerigheid
➔ rechtszekerheid (overheid verwacht dat burgers zich aan de wetten houden, maar de
burgers verwachten dat ook van de overheid)
doelen grondwetten:
➔ fundamentele rechten vastleggen
➔ begrenst de macht van de staat
➔ geeft aan hoe de machtsorganen van de staat georganiseerd zijn
➔ drukt de eenheid van de natie uit
➔ wederkerige erkenning, wat je van jezelf accepteert, moet je ook van anderen
accepteren
censuskiesrecht- mannelijke burgers die belasting betaalden mogen stemmen bij
verkiezingen voor de tweede kamer
nachtwakersstaat- de staat heeft 1 belangrijke taak: de vrijheid van burgers dienen. De
economie diende aan de vrije markt te worden overgelaten
kenmerken rechtsstaat:
➔ grondrechten (1)
➔ legaliteitsbeginsel (2)
➔ machtenscheiding (met onafhankelijk rechtspraak- trias politica) (3)
➔ soevereiniteitsbeginsel of democratiebeginsel (4)
Tijdens de Verlichting zijn de burgers in opstand gekomen tegen onrecht, dit komt omdat
nieuwe kennis toen snel werd verspreid en er een geloof was in de kracht van rede, toen is
de social contract ontstaan, deze bestaat uit democratische vastgestelde regels:
➔ staat als scheidsrechter
➔ overheid heeft geweldsmonopolie, maar is gehouden aan afspraken die burgers en
overheid overeenkomen
verlichte dictatuur- dictatuur waarin de machthebber in zekere mate rekening houdt met de
bevolking
rechtsstaat- staat waar de burgers beschermd worden tegen misbruik en willekeur van de
overheid:
➔ democratisch- burgers mogen meedoen aan vrije verkiezingen en kunnen zo
indirect meebeslissen over politieke kwesties
➔ sociale- er bestaan wetten en voorzieningen om de welvaart en het welzijn van de
burgers te bevorderen
voordelen rechtsstaat:
➔ veel sociale vrede en sociale cohesie
➔ er is sprake van vertrouwen en wederkerigheid
➔ rechtszekerheid (overheid verwacht dat burgers zich aan de wetten houden, maar de
burgers verwachten dat ook van de overheid)
doelen grondwetten:
➔ fundamentele rechten vastleggen
➔ begrenst de macht van de staat
➔ geeft aan hoe de machtsorganen van de staat georganiseerd zijn
➔ drukt de eenheid van de natie uit
➔ wederkerige erkenning, wat je van jezelf accepteert, moet je ook van anderen
accepteren
censuskiesrecht- mannelijke burgers die belasting betaalden mogen stemmen bij
verkiezingen voor de tweede kamer
nachtwakersstaat- de staat heeft 1 belangrijke taak: de vrijheid van burgers dienen. De
economie diende aan de vrije markt te worden overgelaten
kenmerken rechtsstaat:
➔ grondrechten (1)
➔ legaliteitsbeginsel (2)
➔ machtenscheiding (met onafhankelijk rechtspraak- trias politica) (3)
➔ soevereiniteitsbeginsel of democratiebeginsel (4)
