• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 260 pages
Class notes

erfgoedmaterialen degradatie

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 260 pages

uitgeschreven lessen en samenvatting

Content preview

Degradatie (Erfgoedmaterialen)
Docent Geert Van der Snickt – UAntwerpen – academiejaar 2021-2022
Opleiding Conservatie en Restauratie
Inhoudsopgave
1.1 Studieleidraad.............................................................................................................. 5

2 Degradatie van Glas............................................................................................................ 7

2.1 Literatuur ..................................................................................................................... 7

2.2 Inhoud .......................................................................................................................... 7

2.3 Introductie ................................................................................................................... 8

2.3.1 Waarom moet een conservator restaurator glasdegradatie kennen. ................. 8

2.3.2 Terminologie:........................................................................................................ 9

2.3.3 Is wel degradatie vast te stellen? ......................................................................... 9

2.3.4 Conclusie oorzaken degradatie .......................................................................... 10

2.3.5 Onderzoek naar degradatie................................................................................ 12

2.4 Wat zijn de courantste degradatie fenomenen?....................................................... 13

2.4.1 Mechanische schade .......................................................................................... 13

2.4.2 Irisatie of iridisatie.............................................................................................. 16

2.4.3 Corrosiekorst ...................................................................................................... 17

2.4.4 Solarisatie ........................................................................................................... 20

2.4.5 Crizzling............................................................................................................... 22

2.4.6 Verlies van glasverf............................................................................................. 26

2.5 Chemisch mechanisme van glasdegradatie............................................................... 26

2.5.1 Chemische samenstelling: Wat is glas? .............................................................. 26

2.5.2 Chemisch mechanisme van glasdegradatie ....................................................... 33

2.5.3 Wat doen wij als erfgoedzorgers dan om te voorkomen / vertragen?.............. 45




Degradatie 1

,3 Degradatie van schilderijen .............................................................................................. 50

3.1 Opbouw van schilderij ............................................................................................... 50

3.1.1 Houten Panelen als dragers van schilderkunst .................................................. 50

3.1.2 Metalen dragers voor schilderijen uit de lage landen en Italië ......................... 67

3.1.3 De grondlaag....................................................................................................... 73

3.1.4 De tekening......................................................................................................... 77

3.1.5 De verflaag.......................................................................................................... 81

3.2 Schildertechnieken .................................................................................................... 88

3.2.1 Grote evolutie..................................................................................................... 88

3.2.2 Acrylverf als bindmiddel ..................................................................................... 92

3.3 Beschermlagen .......................................................................................................... 96

3.3.1 Soorten vernis..................................................................................................... 96

3.3.2 Voorbeelden van verouderde vernis.................................................................. 97

3.4 Pigmentdegradatie .................................................................................................... 99

3.4.1 Oorzaken............................................................................................................. 99

3.4.2 De korrelgrootte ............................................................................................... 100

3.4.3 Asfalt ................................................................................................................. 101

3.4.4 Het verdonkeren van kwiksulfide..................................................................... 106

3.4.5 Het vervagen van rode lakken .......................................................................... 109

3.4.6 Het verkleuren van ultramarijn ........................................................................ 112

3.4.7 Smalt ................................................................................................................. 115

3.4.8 Zinkwit .............................................................................................................. 118

3.4.9 Loodwit ............................................................................................................. 121

3.4.10 De verkleuring van gele lakken......................................................................... 123

3.5 Blanching of wit uitslaan van verfpartijen............................................................... 133

3.6 Andere oorzaken dan UV licht ................................................................................. 134


Degradatie 2

, 3.6.1 Pigmentverkleuringen t.g.v. schimmels (indirecte schade). ............................ 134

3.6.2 Hitte .................................................................................................................. 135

3.6.3 Waterschade..................................................................................................... 137

3.7 Verdigris en koperresinaat ...................................................................................... 138

3.8 Welke standpunt neem je in als restaurateur? ....................................................... 141

3.8.1 Hoe omgaan met pigmentdegradatie in de praktijk ........................................ 141

3.8.2 verfsleet ............................................................................................................ 143

3.8.3 Wat doe je met latere toevoegingen? ............................................................. 145

3.9 Hoe snel informatie over pigmenten opzoeken? .................................................... 147

4 Textiel ............................................................................................................................. 149

4.1 Wat is textiel ? ......................................................................................................... 149

4.2 Diversiteit aan textiele objecten.............................................................................. 149

4.2.1 Monumentaal textiel ........................................................................................ 149

4.2.2 (Hippo)mobiel erfgoed ..................................................................................... 160

4.2.3 Kerkelijk textiel ................................................................................................. 161

4.2.4 Kostuum mode en accessoires ......................................................................... 163

4.2.5 Case Conservatie Kledij Mergelynck................................................................. 165

4.2.6 Archeologisch textiel ........................................................................................ 167

4.2.7 Etnografisch textiel ........................................................................................... 169

4.3 Polymeren ................................................................................................................ 169

4.4 Oorzaken van schade ............................................................................................... 170

4.5 Wat is degradatie?................................................................................................... 170

4.6 Mechanische schade................................................................................................ 171

4.7 Chemische degradatie ............................................................................................. 177

4.7.1 Oxidatie............................................................................................................. 178

4.7.2 Hydrolyse (vocht).............................................................................................. 183


Degradatie 3

, 4.7.3 Cross-link .......................................................................................................... 185

4.7.4 Licht .................................................................................................................. 185

4.7.5 Temperatuur..................................................................................................... 189

4.7.6 Luchtverontreiniging ........................................................................................ 192

4.8 Integrated pest management IPM-plan .................................................................. 194

4.9.1 Beter voorkomen dan genezen ........................................................................ 199

4.9.2 Literatuur .......................................................................................................... 202




Degradatie 4

Document information

Study
Uploaded on
March 1, 2023
Number of pages
260
Written in
2021/2022
Type
Class notes
Professor(s)
G. van der snickt
Contains
All classes
Free
Download

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
72
Followers
17
Items
6
Last sold
4 weeks ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions