samenvatting spijsverteringsstel

SPIJSVERTERINGSSTELSEL

FUNCTIONELE ANATOMIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL


INTRODUCTIE ANATOMIE

- Gespierde buis spijsverteringskanaal en accessoire organen
o Speekselklieren
o Galblaas
o Lever
o Pancreas
- Grondstoffen voor energieproductie en aanmaak
lichaamseigen materiaal
o Komt uit voedsel ter hoogte
spijsverteringsstelsel
- Loopt van mond tot anus en bestaat uit meerdere
delen:
o Mondholte met tong en speekselklieren
o Keelholte/ pharynx
o Slokdarm/ oesophagus
o Maag of gaster
o Dunne darm met:
 Duodenum (twaalfvingerige darm)
 Jejunum (nuchtere darm)
 Ileum (kronkeldarm)
o Dikke darm of colon met:
 Caecum en appendix
 Colon ascendens
 Colon transversum
 Colon descendes
 Colon sigmoideum
o Het rectum
o Anale kanaal met anus


HET PERITONEUM EN DE OPBOUW VAN DE WAND VAN HET SPIJSVERTERINGSKANAAL

HET PERITONEUM

= buikvlies

- Een dun, sereus membraan dat enerzijds de abdominale holte en anderzijds het
exterieur vn de abdominale organen begrenst
- Bestaat uit:
o Patiëtaal en een visceraal peritoneum

1

, o Meerdere plooien (plicae) zoals mesenterium, het omentum major en
omentum minor

DE WAND VAN HET SPIJSVERTERINGSKANAAL

- Doorspijsverteringkanaal is binnenlaag gelijklopend:
o Mucosa
o Submucosa
o Muscularis externa
o Serosa

- Mucosa/binnenste laag:
o Substantiële oppervlaktevergroting vn darmepitheel
 Absorptie vn voedingsstoffen efficiënter verloopt
 Darm na maaltijd kan uitzetten
 meerlagig plaveiselepitheel=> ter hoogte vn mondholte, pharynx,
oesophagus en anus
 Mechanismebelasting groter
 Andere delen bevatten enkelvoudig cilinderepitheel

- Serosa/binnenste laag:
o Visceraal peritoneum ga door in pariëtaal peritoneum
o Sommige delen vn spijsverteringsstelsel komen de 2 membranen samen =
mesenterium
 Behelst abdominale organen en houd ze op plaats
 Dunne darm, colon
o Losse bindweefsel tussen 2 lagen vn mesenterium
 Plaats voor: bloedvaten, zenuwen en lymfevaten
o Geen serosa bij: mr begrensd collagene vezels
 Mondholte, pharynx, oesophagus


AUTONOME INNERVATIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL

- Spijsvertering geïnnerveerd door autonome zenuwstelsel:
o (ortho)sympatisch zenuwstelsel:
 stofwisseling in weefsel stimuleren
 waakzaamheid verhoogt, lichaam voorbereidt noodsituaties
o Parasympatisch zenuwstelsel:
 Activiteiten stimuleren in rust worden uitgevoerd (spijsvertering)
- Sommige organen enkel 1 vd 2 sommige door 2 innerveren




2

, MONDHOLTE EN DE PHARYNX

- Begint verteringsproces
- Vier functies:
o Ingestie (opnemen voedsel)
o Kauwen vn voedsel door tanden hulp tong, kaken en lippen
o Vermenging vn voedsel met speeksel (3speekselklieren)
o Deglutitie of slikken

DE MONDHOLTE

- Cavum oris
- Bekleed met meerlagige plaveiselepitheel
- Vestibulum= ruimte tussen wangen en lippen
- Gehemelte bestaat uit:
o Hard gehemelte (palatum durum)
o Zacht gehemelte (palatum molle)
- Mechanisch verklein => voedsel door tong tegen gehemelte word geduwd
- Tong verbonden, onderkant mondholte door tongriempje=frenulum lingae
- Extra functie tong:
o Onderzoeken vn tast en smaakreceptoren (zitten op tong)




- Achteraan in mondholte=> huig (uvula)
o Rol slikproces
- Weerzijden vn huig zitten keelamandelen (tonsillae palatinae)
o Bevatten cellen vn immuunsysteem = eerste afweer vormen



- In mond drie speekselklieren:
o Onderkaakspeekselklier (glandula submandibularis)
o Oorspeekselklier (glandula parotis)
o Ondertongspeekselklier (glandula sublingualis)




3