Annotatie bij: ECLI:NL:GHARL:2022:6385
1. Het Hof ziet zich geconfronteerd met het faillissement van de Veense Bouwer BV die is
ontbonden door middel van een turboliquidatie, ingevolge van artikel 2:19 lid 4. Dit is
mogelijk wanneer een vennootschap nagenoeg geen baten bevat en baten ook niet te
verkrijgen of te verwachten zijn (ECLI:NL:HR:2015:3636, r.o. 4.5). De rechtbank heeft het
verzoek tot faillietverklaring afgewezen, maar Het Hof oordeelt dat de Veense Bouwer nog
over baten beschikt in de vorm van een vordering door een verstuurde factuur. Ten tweede is
Het Hof van mening dat mogelijk sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid, als gevolg van
onder andere het aannemen van opdrachten en het versturen van (voorschot)facturen, terwijl
de gedaagde wist of behoorde te weten dat het faillissement aanstaande was en dat door deze
handelswijze de schuldenlast is opgelopen.
2. In deze annotatie wordt ingegaan op de potentiële bate uit hoofde van
bestuurdersaansprakelijkheid, waarbij ik van mening ben dat Het Hof te snel de conclusie
trekt wat betreft een mogelijke vordering uit hoofde van bestuurdersaansprakelijkheid.
3. In beginsel is een turboliquidatie bedoeld om ‘lege vennootschappen’ eenvoudig te
ontbinden en om misbruik te voorkomen en schuldeisers te beschermen. Tegenwoordig wordt
de turboliquidatie echter gebruikt om het verhaal van schuldeisers te bemoeilijken. (E.C.H.J.
Lokin, annotatie bij Gerechtshof Den Haag, ECLI:NL:GHSGR:2012:BX7085). Bij de
turboliquidatie ligt de taak bij het bestuur om vast te stellen in hoeverre nog baten aanwezig
zijn. Het oordeel van het bestuur omtrent de afwezigheid van baten is daarbij voldoende.
Misbruik of abusievelijk gebruik ligt dus op de loer.
4. De doorsnee gebruiker van een rechtspersoon, in onderhavig geval een bouwbedrijf, is
hoogstwaarschijnlijk niet op de hoogte van de exacte strekking van artikel 2:19 lid 4 en geeft
bij de Kamer van Koophandel aan een turboliquidatie te willen uitvoeren, daar dit een relatief
makkelijke en snelle methode is om een rechtspersoon te ontbinden, waarbij onopzettelijk,
maar abusievelijk, gebruik snel gemaakt is. Het bestraffen van een bestuurder door hem
persoonlijk aansprakelijk te stellen in het geval van een turboliquidatie, omdat achteraf toch
wordt geconstateerd dat nog baten aanwezig zijn, lijkt mij in beginsel (behoudens
uitzondering) dan ook ongewenst.
5. Voor bestuurdersaansprakelijkheid is een persoonlijk ernstig verwijt noodzakelijk. Hiervan
kan sprake zijn wanneer de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de rechtspersoon
zijn verplichtingen niet nakomt en zo de wederpartij schade toebrengt. Tevens dient dit
handelen zodanig onzorgvuldig te zijn dat de bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt kan
worden gemaakt. Hiervan is in ieder geval sprake wanneer de bestuurder wist of behoorde te
weten dat zijn handelswijze ertoe leidt dat de rechtspersoon haar verplichtingen niet na kan
komen en ook geen verhaal kan bieden voor de opgetreden schade. Ook is sprake van een
dergelijke verwijt wanneer betalingsonwil aan de zijde van de bestuurder wordt geconstateerd
(ECLI:NL:RBROT:2020:4382).
6. De Veense Bouwer verkeerde vanaf 2020 in financiële problemen, waarbij wordt
geconcludeerd dat het aannemelijk is dat het de bestuurder eerder duidelijk had moeten zijn
dat de onderneming niet meer levensvatbaar was en dat deze beëindigd had moeten worden.
Tevens stelt Het Hof dat de Veense Bouwer nog opdrachten heeft aangenomen, terwijl
1. Het Hof ziet zich geconfronteerd met het faillissement van de Veense Bouwer BV die is
ontbonden door middel van een turboliquidatie, ingevolge van artikel 2:19 lid 4. Dit is
mogelijk wanneer een vennootschap nagenoeg geen baten bevat en baten ook niet te
verkrijgen of te verwachten zijn (ECLI:NL:HR:2015:3636, r.o. 4.5). De rechtbank heeft het
verzoek tot faillietverklaring afgewezen, maar Het Hof oordeelt dat de Veense Bouwer nog
over baten beschikt in de vorm van een vordering door een verstuurde factuur. Ten tweede is
Het Hof van mening dat mogelijk sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid, als gevolg van
onder andere het aannemen van opdrachten en het versturen van (voorschot)facturen, terwijl
de gedaagde wist of behoorde te weten dat het faillissement aanstaande was en dat door deze
handelswijze de schuldenlast is opgelopen.
2. In deze annotatie wordt ingegaan op de potentiële bate uit hoofde van
bestuurdersaansprakelijkheid, waarbij ik van mening ben dat Het Hof te snel de conclusie
trekt wat betreft een mogelijke vordering uit hoofde van bestuurdersaansprakelijkheid.
3. In beginsel is een turboliquidatie bedoeld om ‘lege vennootschappen’ eenvoudig te
ontbinden en om misbruik te voorkomen en schuldeisers te beschermen. Tegenwoordig wordt
de turboliquidatie echter gebruikt om het verhaal van schuldeisers te bemoeilijken. (E.C.H.J.
Lokin, annotatie bij Gerechtshof Den Haag, ECLI:NL:GHSGR:2012:BX7085). Bij de
turboliquidatie ligt de taak bij het bestuur om vast te stellen in hoeverre nog baten aanwezig
zijn. Het oordeel van het bestuur omtrent de afwezigheid van baten is daarbij voldoende.
Misbruik of abusievelijk gebruik ligt dus op de loer.
4. De doorsnee gebruiker van een rechtspersoon, in onderhavig geval een bouwbedrijf, is
hoogstwaarschijnlijk niet op de hoogte van de exacte strekking van artikel 2:19 lid 4 en geeft
bij de Kamer van Koophandel aan een turboliquidatie te willen uitvoeren, daar dit een relatief
makkelijke en snelle methode is om een rechtspersoon te ontbinden, waarbij onopzettelijk,
maar abusievelijk, gebruik snel gemaakt is. Het bestraffen van een bestuurder door hem
persoonlijk aansprakelijk te stellen in het geval van een turboliquidatie, omdat achteraf toch
wordt geconstateerd dat nog baten aanwezig zijn, lijkt mij in beginsel (behoudens
uitzondering) dan ook ongewenst.
5. Voor bestuurdersaansprakelijkheid is een persoonlijk ernstig verwijt noodzakelijk. Hiervan
kan sprake zijn wanneer de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de rechtspersoon
zijn verplichtingen niet nakomt en zo de wederpartij schade toebrengt. Tevens dient dit
handelen zodanig onzorgvuldig te zijn dat de bestuurder een persoonlijk ernstig verwijt kan
worden gemaakt. Hiervan is in ieder geval sprake wanneer de bestuurder wist of behoorde te
weten dat zijn handelswijze ertoe leidt dat de rechtspersoon haar verplichtingen niet na kan
komen en ook geen verhaal kan bieden voor de opgetreden schade. Ook is sprake van een
dergelijke verwijt wanneer betalingsonwil aan de zijde van de bestuurder wordt geconstateerd
(ECLI:NL:RBROT:2020:4382).
6. De Veense Bouwer verkeerde vanaf 2020 in financiële problemen, waarbij wordt
geconcludeerd dat het aannemelijk is dat het de bestuurder eerder duidelijk had moeten zijn
dat de onderneming niet meer levensvatbaar was en dat deze beëindigd had moeten worden.
Tevens stelt Het Hof dat de Veense Bouwer nog opdrachten heeft aangenomen, terwijl
