Inhoud
Hoofdstuk 1: Het openvallen van de Nalatenschap................................................................................2
Hoofdstuk 2: Erfbekwaamheid...............................................................................................................4
Hoofdstuk 3: De toebedeling van de nalatenschap................................................................................6
Hoofdstuk 4: de toebedeling in de 4 erforden......................................................................................15
Hoofdstuk 5: Adoptie............................................................................................................................29
Hoofdstuk 6: Het erfrecht van de langstlevende echtgenoot...............................................................42
Hoofdstuk 7: Het erfrecht van de wettelijke samenwonende partner (LLP).........................................62
Hoofdstuk 8: Rechten van de staat.......................................................................................................62
Hoofdstuk 9: De reserve.......................................................................................................................63
Hoofdstuk 10: De fictieve massa..........................................................................................................66
Hoofdstuk 10: De fictieve massa..........................................................................................................70
Hoofdstuk 12: Giften aan erfgenamen.................................................................................................78
,Hoofdstuk 1: Het openvallen van de Nalatenschap
Nalatenschap= het vermogen, de goederen alle activa en alle passiva
De staat van de persoon: uw burgerlijke staat
Digitale nalatenschap: alles wat digitaal is en waar geld is in gestoken behoort dit tot de
nalatenschap?
Het OGENBLIK waarop het nalatenschap openvalt:
- Door de fysieke dood: de geneesheer moet dit vaststellen (art. 718 BW)
MAAR wanneer ben je dood?
Wanneer alle vitale functies volledig zijn uitgevallen en onomkeerbaar zijn ( dus niet via
hartmassage terug op wekken) en een arts moet het vaststellen.
Vb. ouders gescheiden, vader hertrouwt en de vader heeft de volmacht gegeven aan de stiefmoeder.
En zij is misbruik aan het maken van de volmacht en de rekeningen eigenlijk aan het plunderen is.
Kan de dochter van de vader hier iets tegen doen?
Er is nog geen overlijden. En dus zolang hij nog leeft bent u geen erfgenaam. Dus dan kan u niet in
actie komen.
- Belangrijk dat de burgerlijke stand een overlijdensarrest opmaakt!
Een erfgenaam bewijst zo dat iemand dood is. Zonder dit attest zal een notaris geen
nalatenschapsdossier openen.
DUS zolang er geen overlijden is, is er geen erfgenaam
De PLAATS waar nalatenschap openvalt:
- Woonplaats van de erflater op het ogenblik van het overlijden (art. 102 en art. 110)
Dit is belangrijk op 2 vlakke: ( burgerlijk en fiscaal)
Burgerrechtelijk vlak:
Zij sprong naar de 3 manieren om, om te gaan met een nalatenschap:
Art. 774. Aanvaarding:
= de nalatenschap aannemen, je erft al de activa en passiva (= schulden)
Art. 784. Verwerpen
= je wilt de nalatenschap niet, dus je zal nooit aangesproken worden voor de betaling v/d
schulden
MAAR zelfs bij de verwerping, moet je de begrafenis kosten betalen; want dit is een soort
natuurlijke verbintenis die je hebt om uw ouders te begraven
Art. 793. Aanvaarding onder voorrechten van boedelomschrijving
= ik aanvaard de nalatenschap, maar ik ga enkel aanvaarden tot beloop van het netto actief.
Dus de schuld enkel betalen met het geld dat je krijgt van de nalatenschap EN nooit de
schuld betalen met eigen spaar centen.
,Art. 784: als u de nalatenschap wilt verwerpen, dan moet je naar de notaris gaan en dit moet in een
notariële akte worden vastgelegd.
Derde lid: Men moet op eer zeggen dat het netto actief niet meer bedraagt dan 5000 euro. Als de
mensen dit kunnen verklaren dan wordt de verwerping goedgekeurd en kosteloos verleden, dus de
mensen moeten geen geld betalen aan de notaris. Als de erfgenamen de nalatenschap willen
verwerpen.
Het is enkel gratis als het netto actief niet meer is dan 5000 euro. Dus dan zouden de erfgenamen
wel moeten onderzoek doen naar de rekeningen van de overledene.
Vroeger, moesten de mensen voor de verwerping naar de rechtbank, maar nu kan men naar de
notaris, MAAR voor de betwisting ven de nalatenschap is de rechtbank wel bevoegd
Fiscaal vlak:
Bepaalt in principe welk gewest is bevoegd is voor de erfbelasting (aangifte nalatenschap)
Dus de woonplaats van de overledene is de plek die telt, en aan dit gewest moet je de
erfbelasting betalen
Essentiele formaliteiten:
De regeling v/d begrafenis
- Partner of kinderen die de begrafenis regelen
De melding van het overlijden:
- Elke bank is wettelijk verplicht om de gelden ( tegoeden/kluizen) te blokkeren. Op de dag van
het overlijden gaat de bank heel het vermogen bekijken (alle activa + intresten) en zij stellen
een fiscale lijst op van al de goederen.
- De deblokkering: het vrijmaken door een akte van bekendheid/ erfrechtverklaring. Deze
wordt opgesteld door de notaris (360 euro). De notaris moet controleren of er nog belasting
schulden zijn. Dus als die er zijn dan moeten deze betaald worden met het geld van de
erfenis.
De akte van bekendheid kan ook opgesteld worden bij het registratiekantoor bij de
woonplaats v/d overledene door de cliënten. Dit is gratis, maar het registratie kantoor doet
enkel eenvoudige dossiers ( de overledene heeft geen huwelijks contract en geen testament
heeft)
En anders altijd naar de notaris.
De bank laat alles geblokkeerd staan zolang ze niet weten wie de erfgenamen zijn. DUS ze betalen
niet uit aan de erfgenamen zolang de akte van bekendheid er niet is. MAAR er is wel een voorrecht
van kosten ( begrafenis kosten, etc.) wordt wel door de bank betaald.
Er wordt ook voorzien dat er 5000 euro leefgeld wordt betaald aan de weduw of wettelijk
samenwonende partner. Dit komt op een aparte rekening ( de leef rekening) en kunnen met 50000
euro naar de supermarkt, tanken, enz. zolang men moet wachten op de akte van bekendheid
(6weken ongeveer)
De fiscale aangifte van het nalatenschap moet in principe binnen de 4 maanden na het overlijden
, Hoofdstuk 2: Erfbekwaamheid
Er zijn 2 voorwaarden om erfbekwaam te zijn:
VOORWAARDE 1:
Bestaan op het ogenblik van de nalatenschap ( openvallen, wanneer de persoon sterft) (Art. 725 BW.)
Belangrijk dat het over een persoon gaat, natuurlijke of rechtspersoon, dieren kunnen geen
nalatenschap krijgen.
Wat met een kindje dat verwekt is?
Vaderschapsregel ( vermoeden van vader) de man in het huwelijk wordt vermoed de vader te
zijn
Timing van de verwekking om te weten of het kind in het huwelijk verwekt was (180 dagen)
Het tijdstip van de verwekking wordt bekeken op basis van de geboorte en men telt 6 tot 10
maanden terug en in deze periode zou het kind verwekt zijn, want een kind zou levensvatbaar zijn 6
maanden na de verwekking en leven
DUS een kind dat geboren wordt zelfs na het overlijden van de man kan erven op voorwaarde dat het
leven en levensvatbaar geboren wordt
Vb. Cristiano Ronaldo, als hij sterft komt er plots iemand naar voor die het kind van Ronaldo draagt. Als
de baby geboren wordt binnen de 6 maanden - 10 maanden na het overlijden van Ronaldo dan kan het
ongeboren kind tot de nalatenschap behoren als het eenmaal levend en levensvatbaar geboren wordt
( en kan er aangetoond worden met DNA onderzoek).
Ander voorbeeld:
Met de huidige medische technieken kan men sperma invriezen en de man sterft. Na een aantal jaar kan
de vrouw zichzelf laten insemineren met het ingevroren sperma van de overleden man. (deze situatie is
niet voorzien in de wet, want het kind is pas later verwekt en zou dan geen nalatenschap krijgen.
Als de volgorde van overlijden van 2 personen niet kan vastgesteld worden dan is er een vermoeden
van gelijktijdig overlijden: (= commoriëntenleer)
Deze nalatenschappen worden verdeeld zonder rekening te houden met de andere
overledene
Vb. ouders overleden door een auto ongeval. Ze sterven samen en dan geldt de
commoriënten regel. Hierdoor wordt de nalatenschap verdeeld alsof de ouders niet van
elkaar erven, dit heeft een fiscaal voordeel. Want stel dat de moeder nog 15 min langer heeft
geleefd dan had men eerst de nalatenschap van de vader moeten maken en overschrijven
naar de moeder, zij moet dan de belasting betalen op de nalatenschap en dan later wanneer
ze overleed gaat de nalatenschap naar de kinderen en dan zou men 2 keer belastingen
moeten betalen
Hoofdstuk 1: Het openvallen van de Nalatenschap................................................................................2
Hoofdstuk 2: Erfbekwaamheid...............................................................................................................4
Hoofdstuk 3: De toebedeling van de nalatenschap................................................................................6
Hoofdstuk 4: de toebedeling in de 4 erforden......................................................................................15
Hoofdstuk 5: Adoptie............................................................................................................................29
Hoofdstuk 6: Het erfrecht van de langstlevende echtgenoot...............................................................42
Hoofdstuk 7: Het erfrecht van de wettelijke samenwonende partner (LLP).........................................62
Hoofdstuk 8: Rechten van de staat.......................................................................................................62
Hoofdstuk 9: De reserve.......................................................................................................................63
Hoofdstuk 10: De fictieve massa..........................................................................................................66
Hoofdstuk 10: De fictieve massa..........................................................................................................70
Hoofdstuk 12: Giften aan erfgenamen.................................................................................................78
,Hoofdstuk 1: Het openvallen van de Nalatenschap
Nalatenschap= het vermogen, de goederen alle activa en alle passiva
De staat van de persoon: uw burgerlijke staat
Digitale nalatenschap: alles wat digitaal is en waar geld is in gestoken behoort dit tot de
nalatenschap?
Het OGENBLIK waarop het nalatenschap openvalt:
- Door de fysieke dood: de geneesheer moet dit vaststellen (art. 718 BW)
MAAR wanneer ben je dood?
Wanneer alle vitale functies volledig zijn uitgevallen en onomkeerbaar zijn ( dus niet via
hartmassage terug op wekken) en een arts moet het vaststellen.
Vb. ouders gescheiden, vader hertrouwt en de vader heeft de volmacht gegeven aan de stiefmoeder.
En zij is misbruik aan het maken van de volmacht en de rekeningen eigenlijk aan het plunderen is.
Kan de dochter van de vader hier iets tegen doen?
Er is nog geen overlijden. En dus zolang hij nog leeft bent u geen erfgenaam. Dus dan kan u niet in
actie komen.
- Belangrijk dat de burgerlijke stand een overlijdensarrest opmaakt!
Een erfgenaam bewijst zo dat iemand dood is. Zonder dit attest zal een notaris geen
nalatenschapsdossier openen.
DUS zolang er geen overlijden is, is er geen erfgenaam
De PLAATS waar nalatenschap openvalt:
- Woonplaats van de erflater op het ogenblik van het overlijden (art. 102 en art. 110)
Dit is belangrijk op 2 vlakke: ( burgerlijk en fiscaal)
Burgerrechtelijk vlak:
Zij sprong naar de 3 manieren om, om te gaan met een nalatenschap:
Art. 774. Aanvaarding:
= de nalatenschap aannemen, je erft al de activa en passiva (= schulden)
Art. 784. Verwerpen
= je wilt de nalatenschap niet, dus je zal nooit aangesproken worden voor de betaling v/d
schulden
MAAR zelfs bij de verwerping, moet je de begrafenis kosten betalen; want dit is een soort
natuurlijke verbintenis die je hebt om uw ouders te begraven
Art. 793. Aanvaarding onder voorrechten van boedelomschrijving
= ik aanvaard de nalatenschap, maar ik ga enkel aanvaarden tot beloop van het netto actief.
Dus de schuld enkel betalen met het geld dat je krijgt van de nalatenschap EN nooit de
schuld betalen met eigen spaar centen.
,Art. 784: als u de nalatenschap wilt verwerpen, dan moet je naar de notaris gaan en dit moet in een
notariële akte worden vastgelegd.
Derde lid: Men moet op eer zeggen dat het netto actief niet meer bedraagt dan 5000 euro. Als de
mensen dit kunnen verklaren dan wordt de verwerping goedgekeurd en kosteloos verleden, dus de
mensen moeten geen geld betalen aan de notaris. Als de erfgenamen de nalatenschap willen
verwerpen.
Het is enkel gratis als het netto actief niet meer is dan 5000 euro. Dus dan zouden de erfgenamen
wel moeten onderzoek doen naar de rekeningen van de overledene.
Vroeger, moesten de mensen voor de verwerping naar de rechtbank, maar nu kan men naar de
notaris, MAAR voor de betwisting ven de nalatenschap is de rechtbank wel bevoegd
Fiscaal vlak:
Bepaalt in principe welk gewest is bevoegd is voor de erfbelasting (aangifte nalatenschap)
Dus de woonplaats van de overledene is de plek die telt, en aan dit gewest moet je de
erfbelasting betalen
Essentiele formaliteiten:
De regeling v/d begrafenis
- Partner of kinderen die de begrafenis regelen
De melding van het overlijden:
- Elke bank is wettelijk verplicht om de gelden ( tegoeden/kluizen) te blokkeren. Op de dag van
het overlijden gaat de bank heel het vermogen bekijken (alle activa + intresten) en zij stellen
een fiscale lijst op van al de goederen.
- De deblokkering: het vrijmaken door een akte van bekendheid/ erfrechtverklaring. Deze
wordt opgesteld door de notaris (360 euro). De notaris moet controleren of er nog belasting
schulden zijn. Dus als die er zijn dan moeten deze betaald worden met het geld van de
erfenis.
De akte van bekendheid kan ook opgesteld worden bij het registratiekantoor bij de
woonplaats v/d overledene door de cliënten. Dit is gratis, maar het registratie kantoor doet
enkel eenvoudige dossiers ( de overledene heeft geen huwelijks contract en geen testament
heeft)
En anders altijd naar de notaris.
De bank laat alles geblokkeerd staan zolang ze niet weten wie de erfgenamen zijn. DUS ze betalen
niet uit aan de erfgenamen zolang de akte van bekendheid er niet is. MAAR er is wel een voorrecht
van kosten ( begrafenis kosten, etc.) wordt wel door de bank betaald.
Er wordt ook voorzien dat er 5000 euro leefgeld wordt betaald aan de weduw of wettelijk
samenwonende partner. Dit komt op een aparte rekening ( de leef rekening) en kunnen met 50000
euro naar de supermarkt, tanken, enz. zolang men moet wachten op de akte van bekendheid
(6weken ongeveer)
De fiscale aangifte van het nalatenschap moet in principe binnen de 4 maanden na het overlijden
, Hoofdstuk 2: Erfbekwaamheid
Er zijn 2 voorwaarden om erfbekwaam te zijn:
VOORWAARDE 1:
Bestaan op het ogenblik van de nalatenschap ( openvallen, wanneer de persoon sterft) (Art. 725 BW.)
Belangrijk dat het over een persoon gaat, natuurlijke of rechtspersoon, dieren kunnen geen
nalatenschap krijgen.
Wat met een kindje dat verwekt is?
Vaderschapsregel ( vermoeden van vader) de man in het huwelijk wordt vermoed de vader te
zijn
Timing van de verwekking om te weten of het kind in het huwelijk verwekt was (180 dagen)
Het tijdstip van de verwekking wordt bekeken op basis van de geboorte en men telt 6 tot 10
maanden terug en in deze periode zou het kind verwekt zijn, want een kind zou levensvatbaar zijn 6
maanden na de verwekking en leven
DUS een kind dat geboren wordt zelfs na het overlijden van de man kan erven op voorwaarde dat het
leven en levensvatbaar geboren wordt
Vb. Cristiano Ronaldo, als hij sterft komt er plots iemand naar voor die het kind van Ronaldo draagt. Als
de baby geboren wordt binnen de 6 maanden - 10 maanden na het overlijden van Ronaldo dan kan het
ongeboren kind tot de nalatenschap behoren als het eenmaal levend en levensvatbaar geboren wordt
( en kan er aangetoond worden met DNA onderzoek).
Ander voorbeeld:
Met de huidige medische technieken kan men sperma invriezen en de man sterft. Na een aantal jaar kan
de vrouw zichzelf laten insemineren met het ingevroren sperma van de overleden man. (deze situatie is
niet voorzien in de wet, want het kind is pas later verwekt en zou dan geen nalatenschap krijgen.
Als de volgorde van overlijden van 2 personen niet kan vastgesteld worden dan is er een vermoeden
van gelijktijdig overlijden: (= commoriëntenleer)
Deze nalatenschappen worden verdeeld zonder rekening te houden met de andere
overledene
Vb. ouders overleden door een auto ongeval. Ze sterven samen en dan geldt de
commoriënten regel. Hierdoor wordt de nalatenschap verdeeld alsof de ouders niet van
elkaar erven, dit heeft een fiscaal voordeel. Want stel dat de moeder nog 15 min langer heeft
geleefd dan had men eerst de nalatenschap van de vader moeten maken en overschrijven
naar de moeder, zij moet dan de belasting betalen op de nalatenschap en dan later wanneer
ze overleed gaat de nalatenschap naar de kinderen en dan zou men 2 keer belastingen
moeten betalen
