1
ZELFSTUDIEOPDRACHT 7: VOELEN EN PIJN
DEEL 1: Sensorische transductie
Sensorische receptoren zetten omgevingsenergie om in neurale signalen
Sensatie begin bij de sensorische receptoren die interageren met de buitenwereld
Deze receptoren gebruiken energie van de omgeving om een elektrochemisch signaal te ontwikkelen dat kan
doorgestuurd w naar de hersenen
Sensorische transductie: Het doorsturen van een elektrochemisch signaal naar de hersenen
-> Transductie stelt de basis limieten voor gewaarwording
Het bepaald de sensitiviteit, het bereik, snelheid, veelzijdigheid en de kracht van
een sensorisch systeem
Sensorische modaliteiten: Zien, horen, voelen, ruiken, proeven, evenwicht, pijn, lichaamspositie en
Beweging
Er zijn ook andere ingewikkelde sensorische systemen waar we ons niet
bewust van zijn
-> Monitor het interne milieu en geven info over de chemische en
metabolische status vh lichaam
Univariantie: De sensorische receptor en zijn bijhorend neuraal circuit, weten niet wat hen stimuleerde en
geven dus steeds dezelfde respons
-> Specificiteit vr elke modaliteit w verzekerd door de structuur en positie vd sensorische
receptor
-> VOORBEELDEN
Stoten van je oog kan percepties van licht opwekken, zelfs in het donker
Een aanval (seizure) in een regio van de cortex die te maken heeft met geurperceptie
kan ervoor zorgen dat je slechte dingen ruikt, zelfs in een rozentuin
Sensorische transductie gebruikt aanpassingen van gewone moleculaire signaleringsmechanismen
De sensorische processen die men op moleculair niveau begrijpt, gebruiken systemen die dicht gerelateerd zijn
aan de ubiquitine signaalmoleculen in eukaryote cellen
o Sommige modaliteiten gebruiken integrale membraanproteïnen die behoren tot de familie van de G-
gekoppelde proteïnen
-> De second messenger pathways gebruiken dezelfde moleculen die gebruikt worden voor niet-
sensorische doelen (cyclische nucleotiden, kinases,…)
-> Zicht, reukzin, sommige types van smaak en andere chemoreceptoren
o Andere modaliteiten gebruiken gemodificeerde membraan-ion kanalen als belangrijkste manier van
transductie
Om een sensitiviteit voor bepaalde energetische stimuli te bekomen, hebben vele sensorische receptoren een
speciale cellulaire structuur
-> Deze zijn vaak ook aanpassingen van bekende componenten
-> Verschillende receptoren zijn aangepaste epitheliale cellen
-> Sommigen doen aan transductie via cilia, anderen gebruiken spiercellen of collageenvezels om de juiste
krachten uit te oefenen op het sensorisch axon
Vele sensorische transductie cellen hebben geen eigen axon om te kunnen communiceren met het CZS
-> Het communicatie systeem is een vrij standaard
-> Ca2+ afhankelijk systeem van synaptische transmissie op een primair sensorisch neuron
ZELFSTUDIEOPDRACHT 7: VOELEN EN PIJN
DEEL 1: Sensorische transductie
Sensorische receptoren zetten omgevingsenergie om in neurale signalen
Sensatie begin bij de sensorische receptoren die interageren met de buitenwereld
Deze receptoren gebruiken energie van de omgeving om een elektrochemisch signaal te ontwikkelen dat kan
doorgestuurd w naar de hersenen
Sensorische transductie: Het doorsturen van een elektrochemisch signaal naar de hersenen
-> Transductie stelt de basis limieten voor gewaarwording
Het bepaald de sensitiviteit, het bereik, snelheid, veelzijdigheid en de kracht van
een sensorisch systeem
Sensorische modaliteiten: Zien, horen, voelen, ruiken, proeven, evenwicht, pijn, lichaamspositie en
Beweging
Er zijn ook andere ingewikkelde sensorische systemen waar we ons niet
bewust van zijn
-> Monitor het interne milieu en geven info over de chemische en
metabolische status vh lichaam
Univariantie: De sensorische receptor en zijn bijhorend neuraal circuit, weten niet wat hen stimuleerde en
geven dus steeds dezelfde respons
-> Specificiteit vr elke modaliteit w verzekerd door de structuur en positie vd sensorische
receptor
-> VOORBEELDEN
Stoten van je oog kan percepties van licht opwekken, zelfs in het donker
Een aanval (seizure) in een regio van de cortex die te maken heeft met geurperceptie
kan ervoor zorgen dat je slechte dingen ruikt, zelfs in een rozentuin
Sensorische transductie gebruikt aanpassingen van gewone moleculaire signaleringsmechanismen
De sensorische processen die men op moleculair niveau begrijpt, gebruiken systemen die dicht gerelateerd zijn
aan de ubiquitine signaalmoleculen in eukaryote cellen
o Sommige modaliteiten gebruiken integrale membraanproteïnen die behoren tot de familie van de G-
gekoppelde proteïnen
-> De second messenger pathways gebruiken dezelfde moleculen die gebruikt worden voor niet-
sensorische doelen (cyclische nucleotiden, kinases,…)
-> Zicht, reukzin, sommige types van smaak en andere chemoreceptoren
o Andere modaliteiten gebruiken gemodificeerde membraan-ion kanalen als belangrijkste manier van
transductie
Om een sensitiviteit voor bepaalde energetische stimuli te bekomen, hebben vele sensorische receptoren een
speciale cellulaire structuur
-> Deze zijn vaak ook aanpassingen van bekende componenten
-> Verschillende receptoren zijn aangepaste epitheliale cellen
-> Sommigen doen aan transductie via cilia, anderen gebruiken spiercellen of collageenvezels om de juiste
krachten uit te oefenen op het sensorisch axon
Vele sensorische transductie cellen hebben geen eigen axon om te kunnen communiceren met het CZS
-> Het communicatie systeem is een vrij standaard
-> Ca2+ afhankelijk systeem van synaptische transmissie op een primair sensorisch neuron
