1
,Hoofdstuk 1: wat is ‘mens en ruimte’?
1 Aspecten van Mens en ruimte
1.1 Ruimtebeleving
1) Beïnvloedende factoren van de beleefde ruimte
Kan zijn dat je ergens graag bent of juist niet.
2) Subjectiviteit van de beleefde ruimte
De ene vindt een lift akelig, de andere niet.
3) Persoonlijke ruimte
Waar je je veilig voelt.
1.2 Ruimtelijke inrichting
Bewust beleven van ruimte leidt tot verbondenheid met die ruimte
Eerst voorwerpen tot zichzelf, daarna voorwerpen in relatie met elkaar.
1.3 Kaartvaardigheid
4 doelen:
- zich oriënteren in de ruimte (zon, kompas, kaart)
- de ruimte kunnen voorstellen
- plaatsen of gebeurtenissen kunnen situeren op een kaart of een plattegrond
- grote klimaat- en plantengordels, specifieke natuurverschijnselen en vindplaatsen van grondstoffen
kunnen situeren op de wereldkaart en de globe
1) Ruimtelijke oriëntatie
Zich bewust worden van het eigen lichaam en de plaats die het inneemt t.o.v. andere objecten/mensen en de
plaats van objecten tegenover elkaar.
bepalen van positie, richting en afstand: t.o.v. mezelf, betreffende de elementen onderling
2) De ruimte voorstellen
Kinderen ontwikkelen een mentale kaart van hun omgeving. De lkr stimuleert ze om de voorstellingen te maken
zodat de anderen die kunnen begrijpen en interpreteren.
Kaart tekenen: eerst eigen hand/voorwerp omlijnen, vervolgens grotere voorwerpen tekenen op kaart
Van 3D naar 2D
3) Kaart begrijpen en gebruiken
Kaart: gesymboliseerde verkleinde weergave, meestal op plat vlak van een selectie van materiële of abstracte
kenmerken vd werkelijkheid gerelateerd aan het aardoppervlak.
a) Kaartbegrip
= inzien dat kaart een voorstelling is van de ruimtelijke verspreiding van verschijnselen
- perspectiefverandering: horizontale, bewegende kijkrichting wordt verticale, vaste kijkrichting
- schaalreductie: voorwerpen op dezelfde schaal afgebeeld, strookt niet met gewone perspectief
- legende: symbolen, tekens met betekenis (graad van abstractie)
b) Kaartvaardigheid
- positioneren: rooster en geografische coördinaten kunnen gebruiken (breedte- en lengteligging)
- oriënteren: windroos, kompas kunnen gebruiken
- schaal kunnen gebruiken: lijnschaal, breukschaal, afstand berekenen, passende schaal kiezen
- legende kunnen interpreteren
- hoogteligging kunnen bepalen
2
, 1.4 Beginnend geografisch besef
Geografie: studie vd ruimtelijke differentiatie vh aardoppervlak en het menselijk gedrag in de ruimte
3 problemen:
1) Wat? Waar?
Hoe zijn de verschijnselen geordend?
2) Waarom daar?
Verklaring vd spreiding, onderlinge afhankelijkheid bij de ruimtelijke ordening
3) Welke rol speelt de mens daarbij?
Hoe beïnvloedt het menselijk gedrag de ruimtelijke ordening en omgekeerd?
1.5 Mobiliteit
- verkeersopvoeding
- reisroute kunnen uitstippelen, ook met openbaar vervoer
- bewust maken van actuele vervoersproblemen
2 Geografische zienswijze en multiperspectiviteit
2.1 De geografische zienswijze
1) Waarnemen en beschrijven
Wat zie ik? Welke kenmerken ontdek ik? Waar zie ik dat? INVENTARISEREN
2) Verklaren
Waarom is dat juist hier?
3) Generaliseren = herkennen en toepassen
Waar komt dat nog voor? Hoe ziet het er daar uit? INTERPRETEREN
4) Waarderen
Hoe vind ik dat? Wat betekent dat voor mij? Hoe vinden andere dat?
2.2 Multiperspectiviteit
Verschijnselen worden beïnvloed door menselijke en natuurlijke factoren:
Natuurlijke factoren of fysische factoren:
Verandering door natuurlijke processen vb. cycloon door temperatuurverschil
Menselijke factoren: - Economische factoren: geld
- Culturele factoren: taal, godsdienst, geschiedenis, normen en waarden
- Demografische factoren: bevolkingsaantallen en bevolkingsdichtheid
- Politieke factoren: bestuur, wetten en regels
2.3 Meervoudig bronnengebruik
Meest concrete bron is de eigen omgeving. Iets minder concreet zijn beelden; dvd, tv, boek…
Kaarten en teksten zijn het meest abstract, vergen veel inzicht van de lln.
3
,Hoofdstuk 1: wat is ‘mens en ruimte’?
1 Aspecten van Mens en ruimte
1.1 Ruimtebeleving
1) Beïnvloedende factoren van de beleefde ruimte
Kan zijn dat je ergens graag bent of juist niet.
2) Subjectiviteit van de beleefde ruimte
De ene vindt een lift akelig, de andere niet.
3) Persoonlijke ruimte
Waar je je veilig voelt.
1.2 Ruimtelijke inrichting
Bewust beleven van ruimte leidt tot verbondenheid met die ruimte
Eerst voorwerpen tot zichzelf, daarna voorwerpen in relatie met elkaar.
1.3 Kaartvaardigheid
4 doelen:
- zich oriënteren in de ruimte (zon, kompas, kaart)
- de ruimte kunnen voorstellen
- plaatsen of gebeurtenissen kunnen situeren op een kaart of een plattegrond
- grote klimaat- en plantengordels, specifieke natuurverschijnselen en vindplaatsen van grondstoffen
kunnen situeren op de wereldkaart en de globe
1) Ruimtelijke oriëntatie
Zich bewust worden van het eigen lichaam en de plaats die het inneemt t.o.v. andere objecten/mensen en de
plaats van objecten tegenover elkaar.
bepalen van positie, richting en afstand: t.o.v. mezelf, betreffende de elementen onderling
2) De ruimte voorstellen
Kinderen ontwikkelen een mentale kaart van hun omgeving. De lkr stimuleert ze om de voorstellingen te maken
zodat de anderen die kunnen begrijpen en interpreteren.
Kaart tekenen: eerst eigen hand/voorwerp omlijnen, vervolgens grotere voorwerpen tekenen op kaart
Van 3D naar 2D
3) Kaart begrijpen en gebruiken
Kaart: gesymboliseerde verkleinde weergave, meestal op plat vlak van een selectie van materiële of abstracte
kenmerken vd werkelijkheid gerelateerd aan het aardoppervlak.
a) Kaartbegrip
= inzien dat kaart een voorstelling is van de ruimtelijke verspreiding van verschijnselen
- perspectiefverandering: horizontale, bewegende kijkrichting wordt verticale, vaste kijkrichting
- schaalreductie: voorwerpen op dezelfde schaal afgebeeld, strookt niet met gewone perspectief
- legende: symbolen, tekens met betekenis (graad van abstractie)
b) Kaartvaardigheid
- positioneren: rooster en geografische coördinaten kunnen gebruiken (breedte- en lengteligging)
- oriënteren: windroos, kompas kunnen gebruiken
- schaal kunnen gebruiken: lijnschaal, breukschaal, afstand berekenen, passende schaal kiezen
- legende kunnen interpreteren
- hoogteligging kunnen bepalen
2
, 1.4 Beginnend geografisch besef
Geografie: studie vd ruimtelijke differentiatie vh aardoppervlak en het menselijk gedrag in de ruimte
3 problemen:
1) Wat? Waar?
Hoe zijn de verschijnselen geordend?
2) Waarom daar?
Verklaring vd spreiding, onderlinge afhankelijkheid bij de ruimtelijke ordening
3) Welke rol speelt de mens daarbij?
Hoe beïnvloedt het menselijk gedrag de ruimtelijke ordening en omgekeerd?
1.5 Mobiliteit
- verkeersopvoeding
- reisroute kunnen uitstippelen, ook met openbaar vervoer
- bewust maken van actuele vervoersproblemen
2 Geografische zienswijze en multiperspectiviteit
2.1 De geografische zienswijze
1) Waarnemen en beschrijven
Wat zie ik? Welke kenmerken ontdek ik? Waar zie ik dat? INVENTARISEREN
2) Verklaren
Waarom is dat juist hier?
3) Generaliseren = herkennen en toepassen
Waar komt dat nog voor? Hoe ziet het er daar uit? INTERPRETEREN
4) Waarderen
Hoe vind ik dat? Wat betekent dat voor mij? Hoe vinden andere dat?
2.2 Multiperspectiviteit
Verschijnselen worden beïnvloed door menselijke en natuurlijke factoren:
Natuurlijke factoren of fysische factoren:
Verandering door natuurlijke processen vb. cycloon door temperatuurverschil
Menselijke factoren: - Economische factoren: geld
- Culturele factoren: taal, godsdienst, geschiedenis, normen en waarden
- Demografische factoren: bevolkingsaantallen en bevolkingsdichtheid
- Politieke factoren: bestuur, wetten en regels
2.3 Meervoudig bronnengebruik
Meest concrete bron is de eigen omgeving. Iets minder concreet zijn beelden; dvd, tv, boek…
Kaarten en teksten zijn het meest abstract, vergen veel inzicht van de lln.
3
