GEZINSONDERSTEUNING
, H1: SITUERING LEERINHOUDEN
OVER VROEGER EN NU ... : OVER MAATSCHAPPELIJKE VERANDERINGEN,
OPVOEDINGSONZEKERHEID EN DE BEHOEFTE AAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING
DE HUIZEN VAN HET KIND: OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN VLAANDEREB
THEORIE EN PRAKTIJK: OVER DE KEUZE VAN EVIDENCE BASED METHODIEKEN IN
VLAAANDEREN
‘IT TAKES A VILLAGE TO RAISE A CHILD’: OVER OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN DE
BUURT, HET NETWERK, DE GEMEENSCHAP
2
, H2: LEGITIMERING VAN
OPVOEDINGSONDERSTEUNING (=OO)
HISTORISCHE CONTEXT
VROEGER
DE LIBERALE NACHTWAKERSSTAAT
De liberale nachtwakersstaat
Begin 19de eeuw moralistische periode: interveniëren in het gezin vanuit morele en religieuze
beweegredenen
Overheid moeit zich niet met de opvoeding (investeren enkel in de nacht – politie etc – maar verder niet)
Patriarchale, burgerlijke gezin = de norm
Feminisering van opvoedingstaken
Decontextualisering en culpabilisering van moeders
- Decontextualisering: alles werd uit de context gerukt – kindersterfte is niet omdat je als ouder de
opvoeding niet goed doet, maar dat was vooral door hygiene, veilige omstandigheden,..
- Culpabilisering van moeders: snel de schuld bij de moeder leggen, want we focussen ons op de
moederzorg
Filantropie: focus ligt op moeder- en kinderzorg
GERATIONALISEERDE OV ERHEIDSINMENGING
Gerationaliseerde overheidsinmenging
Tweede helft 19de eeuw
Overheid moeit zich met de opvoeding
Eugenetica en Statistiek als legitimering voor preventie
- Eugenetica: op zoek naar goede genen, ideale populatien wie blijft erin, wie moet zich
aanpassen,...
Institutionalisering (overheid gaat zorgen voor scholen/instituten) en pedagogisering (kinderwetten 1901
met verbod arbeid, leerplicht 1914,….)
Kinderen als kapitaal, de toekomst = het kind moet iets opbrengen
Ouders = verantwoordelijk voor:
- Het welzijn van hun kind
- Hoe de maatschappij eruit zal zien
Nu zorgen beide ouders al wat meer voor het kind ipv enkel de moeder – indien het kind het niet goed
doet blijft er wel gekeken naar de ouders, niet naar de overheid
3
, SOCIAAL-DEMOCRATISCHE WELVAARTSTAAT
Sociaal democratische welvaartstaat
= na de oorlog heropbouw
Welvaart en sociale zekerheid
Van Welvaart naar welzijn
“Verzorgingsstaat” en “Interventiestaat”
Emancipatorisch gedachtegoed leidde tot detraditionalisering (je gaat weg van de tradities) en morele
vrijheid
Geloof in maakbaarheid (alles kan gerealiseerd worden)
Keuzevrijheid en verantwoordelijkheid
Herculpabalisering van ouders
DE OPKOMST VAN HET N EO LIBERALISME
Opkomst van het neo liberalisme
1980, economische crisis
Van verzorgingsstaat naar sociale investeringsstaat
Activerend discours + nadruk op preventie als legitimering
Terug naar de nachtwakersstaat? Met focus op arbeidmarkt en sociale orde
21ste eeuw: responsabilisering van ouders
“Ouders vormen om hun kinderen succesvol op te voeden” – “Geloof in maakbaarheid”
Er wordt opnieuw naar de ouders gekeken
EN NU? (JAREN 2000 EN VERD ER)
Terugkerend
Ouders (vooral moeders) = steeds unieke en centrale opvoedingsverantwoordelijken
De sociale problemen worden teruggebracht tot individuele problemen van de ouders – de problemen
liggen bij de ouders (zij zijn verantwoordelijk)
Veel aandacht voor OO (zo veel mogelijk meegeven aan de ouders)
Een breuk met het verleden? Gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid? (Decreet
opvoedingsondersteuning 2007) – er wordt wel nog naar de ouders gekeken, maar de overheid neemt ook
verantwoordelijkheid
4
, H1: SITUERING LEERINHOUDEN
OVER VROEGER EN NU ... : OVER MAATSCHAPPELIJKE VERANDERINGEN,
OPVOEDINGSONZEKERHEID EN DE BEHOEFTE AAN OPVOEDINGSONDERSTEUNING
DE HUIZEN VAN HET KIND: OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN VLAANDEREB
THEORIE EN PRAKTIJK: OVER DE KEUZE VAN EVIDENCE BASED METHODIEKEN IN
VLAAANDEREN
‘IT TAKES A VILLAGE TO RAISE A CHILD’: OVER OPVOEDINGSONDERSTEUNING IN DE
BUURT, HET NETWERK, DE GEMEENSCHAP
2
, H2: LEGITIMERING VAN
OPVOEDINGSONDERSTEUNING (=OO)
HISTORISCHE CONTEXT
VROEGER
DE LIBERALE NACHTWAKERSSTAAT
De liberale nachtwakersstaat
Begin 19de eeuw moralistische periode: interveniëren in het gezin vanuit morele en religieuze
beweegredenen
Overheid moeit zich niet met de opvoeding (investeren enkel in de nacht – politie etc – maar verder niet)
Patriarchale, burgerlijke gezin = de norm
Feminisering van opvoedingstaken
Decontextualisering en culpabilisering van moeders
- Decontextualisering: alles werd uit de context gerukt – kindersterfte is niet omdat je als ouder de
opvoeding niet goed doet, maar dat was vooral door hygiene, veilige omstandigheden,..
- Culpabilisering van moeders: snel de schuld bij de moeder leggen, want we focussen ons op de
moederzorg
Filantropie: focus ligt op moeder- en kinderzorg
GERATIONALISEERDE OV ERHEIDSINMENGING
Gerationaliseerde overheidsinmenging
Tweede helft 19de eeuw
Overheid moeit zich met de opvoeding
Eugenetica en Statistiek als legitimering voor preventie
- Eugenetica: op zoek naar goede genen, ideale populatien wie blijft erin, wie moet zich
aanpassen,...
Institutionalisering (overheid gaat zorgen voor scholen/instituten) en pedagogisering (kinderwetten 1901
met verbod arbeid, leerplicht 1914,….)
Kinderen als kapitaal, de toekomst = het kind moet iets opbrengen
Ouders = verantwoordelijk voor:
- Het welzijn van hun kind
- Hoe de maatschappij eruit zal zien
Nu zorgen beide ouders al wat meer voor het kind ipv enkel de moeder – indien het kind het niet goed
doet blijft er wel gekeken naar de ouders, niet naar de overheid
3
, SOCIAAL-DEMOCRATISCHE WELVAARTSTAAT
Sociaal democratische welvaartstaat
= na de oorlog heropbouw
Welvaart en sociale zekerheid
Van Welvaart naar welzijn
“Verzorgingsstaat” en “Interventiestaat”
Emancipatorisch gedachtegoed leidde tot detraditionalisering (je gaat weg van de tradities) en morele
vrijheid
Geloof in maakbaarheid (alles kan gerealiseerd worden)
Keuzevrijheid en verantwoordelijkheid
Herculpabalisering van ouders
DE OPKOMST VAN HET N EO LIBERALISME
Opkomst van het neo liberalisme
1980, economische crisis
Van verzorgingsstaat naar sociale investeringsstaat
Activerend discours + nadruk op preventie als legitimering
Terug naar de nachtwakersstaat? Met focus op arbeidmarkt en sociale orde
21ste eeuw: responsabilisering van ouders
“Ouders vormen om hun kinderen succesvol op te voeden” – “Geloof in maakbaarheid”
Er wordt opnieuw naar de ouders gekeken
EN NU? (JAREN 2000 EN VERD ER)
Terugkerend
Ouders (vooral moeders) = steeds unieke en centrale opvoedingsverantwoordelijken
De sociale problemen worden teruggebracht tot individuele problemen van de ouders – de problemen
liggen bij de ouders (zij zijn verantwoordelijk)
Veel aandacht voor OO (zo veel mogelijk meegeven aan de ouders)
Een breuk met het verleden? Gedeelde opvoedingsverantwoordelijkheid? (Decreet
opvoedingsondersteuning 2007) – er wordt wel nog naar de ouders gekeken, maar de overheid neemt ook
verantwoordelijkheid
4
