Strafrecht Begrippen, Oefeningen &
Aantekeningen (kennisclips)
Week 1 les: Begrippen, Delicten & Casussen
Formeel Strafrecht: Voornamelijk in het wetboek van strafvordering. OA Regels voor de
bevoegdheden van de politie, duur van de voorlopige hechtenis, inhoud van de
dagvaardingen en het stellen van hoger beroep. Regels & bevoegdheden
Materieel Strafrecht: Voornamelijk in het wetboek van strafrecht. OA Strafbepalingen,
strafuitsluitingsgronden en uitbreiding van strafbaarheid (poging, medeplegen) Strafbaar
feit & strafbaar gedrag
Formeel omschreven delicten: Handelingen zijn strafbaar. (Diefstal is een handeling die
strafbaar is)
Materieel omschreven delicten: Gevolg is strafbaar. (Doodslag is de dood tot gevolg
strafbaar)
Misdrijven: Meervoudige kamer is bevoegd. Veel dwangmiddelen mag je alleen gebruiken bij
verdenking van een misdrijf.
Overtredingen: Politie of kantonrechter is bevoegd, bij een overtreding is een poging tot of
medeplichtigheid niet strafbaar.
Gekwalificeerde delicten: Hebben een extra bestanddeel de verzwarend werkt.
Gepriviligeerde delicten: Hebben een extra bestandsdeel die straf verlichtend werkt.
(Gebaseerd op een gronddelict) = basisdelict
Omissiedelicten: Nalaten is strafbaar = Iets niet doen is strafbaar (VB: Zien dat iemand in
levensgevaar verkeert en die persoon niet helpen.)
Commissiedelicten: Handelen is strafbaar = Je doet iets en dat is strafbaar (VB: Diefstal,
doodslag, bankoverval, ontvoering.)
Casus uitwerking RTC-model
Rechtsregel
De rechtsregel van moord is art. 289 Sr en vereist dat is voldaan aan de bestanddelen
“opzettelijk en met voorbedachten rade een ander van het leven beroven”.
Toepassing:
- Opzettelijk. Dino vertelt aan de politie dat hij Sjaak wilde vermoorden. Dat hij het
pistool meenam om Sjaak daarmee neer te schieten en dat hij Sjaak willens en
wetens door zijn hoofd heeft geschoten. Er is dus sprake van opzet op de dood van
Sjaak.
- Met voorbedachten rade. Dino vertelt aan de politie dat hij de avond voor de moord
al het plan heeft uitgedacht, hieruit blijkt dus dat sprake is geweest van
voorbedachte ‘plan’, de rade, op die dood.
, - Een ander dat is Sjaak.
- Van het leven beroven. Hieraan is voldaan, immers in de casus is gegeven dat de
Sjaak is overleden.
Conclusie: Aan alle bestanddelen van moord is voldaan.
Week 2 Les: Casus RTC-model, Opzet & Noodweer
R: (Rechtsregel) Art. 6 jo 175 lid 1 WVW 1994
Bestanddelen:
1. Aan schuld te wijten
2. Dood
3. Van een ander
4. In het verkeer
T: (Toepassing)
1. Aan schuld te wijten
Culpa is een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid. Er moet dus bewezen
worden dat het gedrag van Daniel verwijtbaar aanmerkelijk onvoorzichtig is.
- Onvoorzichtig (Is het gedrag onvoorzichtig? Zijn er regels/gedragsvoorschriften of
is er een zorgplicht die worden geschonden?): Daniel is onvoorzichtig geweest, hij
is zo met zijn kind bezig geweest dat hij helemaal vergeten lijkt te zijn dat hij ook
aan het verkeer deelneemt. Hij is onvoorzichtig door zich rijdend om te draaien
naar zijn kind. Zijn gedrag is als onvoorzichtig te kwalificeren.
- Aanmerkelijk (Het gedrag is niet zomaar onvoorzichtig, maar er staan ook
zwaarwegende levensbelangen op het spel): Het is ook aanmerkelijk
onvoorzichtig, want Daniel neemt deel aan het verkeer. Hierbij staan
zwaarwegende levensbelangen zoals verkeersveiligheid en levensgevaar op het
spel.
- Verwijtbaar (Heeft de verdachte een geldig excuus?): Daniel heeft geen goede
reden waarom de onvoorzichtigheid hem niet kwalijk te nemen valt. Er is ook
geen sprake van een strafuitsluitingsgrond.
(Tussen) C: Er is sprake van culpa t.a.v de dood
2. Dood
De motorrijder is overleden.
3. Van een ander
De motorrijder is een ander.
4. In het verkeer
Er was sprake van een verkeerssituatie.
Er is sprake van onbewuste culpa, Daniel denkt niet na waar hij wel na had moeten denken.
C (Conclusie):
Er is aan alle bestanddelen voldaan. De bewezenverklaring van dood door schuld in het
verkeer heeft kans van slagen.
, Casusopdracht 1 week 2
R: Art. 350 Sr
1. Opzettelijk
2. Wederrechtelijk
3. Enig goed
4. Dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort.
5. Vernielt enz.
T:
1. Er zijn vier gradaties van opzet
- Vol opzet (bewust) = Van vol opzet is sprake indien de dader willens en wetens
handelt. De dader moet een echte wil hebben op een bepaalde handeling of
gevolg. Hij moet het gevolg hebben beoogd.
Of het doel wordt behaald, is niet van belang voor het opzet. Hooguit kan dit van
invloed zijn op de vraag of het gaat om een voltooid delict of een poging.
- Opzet met zekerheids- of noodzakelijkheidsbewustzijn (Niet de bedoeling/geen
zuiver opzet) Willens & wetens handelen = Bij opzet met zekerheidsbewustzijn
beoogt de dader het gevolg niet, maar zie de dader het gevolg als noodzakelijk
verbonden aan zijn gedraging. Bij zekerheids- en noodzakelijkheidsbewustzijn kan
een gevolg of omstandigheid niet uitblijven, ondanks dat dit niet het primaire
doel van het handelen of nalaten is. Een bekend voorbeeld is de man die een
boot midden op zee laat opblazen omdat hij de verzekeringspenningen wil
opstrijken. Dat de bemanning van de boot hierbij ook om het leven komt, is niet
zijn doel, maar is wel een zeker en noodzakelijk gevolg van zijn handelen.
- Opzet met waarschijnlijkheidsbewustzijn (Normaliseren en objectiveren) = Men
weet dat het gevolg waarschijnlijk zal intreden, maar laat zich daardoor niet
afschrikken.
+ - Voorwaardelijke (Normaliseren en objectiveren) (opzet met mogelijkheid
bewustzijn) = Voorwaardelijk opzet is de ondergrens van opzet. Bij voorwaardelijk
opzet gaat het om het willens en wetens bewust aanvaarden van de
aanmerkelijke kans.
Begrippen:
Noodweer: Artikel 41 lid 1 Sr Noodweer is een noodzakelijke gerechtvaardigde verdediging
waarbij een strafbaar feit wordt gepleegd ter zelfbescherming of verdediging van een ander.
En is een strafuitsluitingsgrond.
Noodweerexces: Artikel 41 lid 2 Sr Dit artikel biedt een oplossing voor degene die
in noodweer 'te ver gaat'. Als men onder invloed van een 'hevige gemoedsbeweging' de
grenzen van de noodzakelijke verdediging (bedoeld in het artikel betreffende noodweer)
overschrijdt, kan er onder omstandigheden sprake zijn van noodweerexces. Noodweerexces
is een schulduitsluitingsgrond. De verdachte handelde dus wederrechtelijk, maar daarvan
wordt hem geen verwijt gemaakt.
Aantekeningen (kennisclips)
Week 1 les: Begrippen, Delicten & Casussen
Formeel Strafrecht: Voornamelijk in het wetboek van strafvordering. OA Regels voor de
bevoegdheden van de politie, duur van de voorlopige hechtenis, inhoud van de
dagvaardingen en het stellen van hoger beroep. Regels & bevoegdheden
Materieel Strafrecht: Voornamelijk in het wetboek van strafrecht. OA Strafbepalingen,
strafuitsluitingsgronden en uitbreiding van strafbaarheid (poging, medeplegen) Strafbaar
feit & strafbaar gedrag
Formeel omschreven delicten: Handelingen zijn strafbaar. (Diefstal is een handeling die
strafbaar is)
Materieel omschreven delicten: Gevolg is strafbaar. (Doodslag is de dood tot gevolg
strafbaar)
Misdrijven: Meervoudige kamer is bevoegd. Veel dwangmiddelen mag je alleen gebruiken bij
verdenking van een misdrijf.
Overtredingen: Politie of kantonrechter is bevoegd, bij een overtreding is een poging tot of
medeplichtigheid niet strafbaar.
Gekwalificeerde delicten: Hebben een extra bestanddeel de verzwarend werkt.
Gepriviligeerde delicten: Hebben een extra bestandsdeel die straf verlichtend werkt.
(Gebaseerd op een gronddelict) = basisdelict
Omissiedelicten: Nalaten is strafbaar = Iets niet doen is strafbaar (VB: Zien dat iemand in
levensgevaar verkeert en die persoon niet helpen.)
Commissiedelicten: Handelen is strafbaar = Je doet iets en dat is strafbaar (VB: Diefstal,
doodslag, bankoverval, ontvoering.)
Casus uitwerking RTC-model
Rechtsregel
De rechtsregel van moord is art. 289 Sr en vereist dat is voldaan aan de bestanddelen
“opzettelijk en met voorbedachten rade een ander van het leven beroven”.
Toepassing:
- Opzettelijk. Dino vertelt aan de politie dat hij Sjaak wilde vermoorden. Dat hij het
pistool meenam om Sjaak daarmee neer te schieten en dat hij Sjaak willens en
wetens door zijn hoofd heeft geschoten. Er is dus sprake van opzet op de dood van
Sjaak.
- Met voorbedachten rade. Dino vertelt aan de politie dat hij de avond voor de moord
al het plan heeft uitgedacht, hieruit blijkt dus dat sprake is geweest van
voorbedachte ‘plan’, de rade, op die dood.
, - Een ander dat is Sjaak.
- Van het leven beroven. Hieraan is voldaan, immers in de casus is gegeven dat de
Sjaak is overleden.
Conclusie: Aan alle bestanddelen van moord is voldaan.
Week 2 Les: Casus RTC-model, Opzet & Noodweer
R: (Rechtsregel) Art. 6 jo 175 lid 1 WVW 1994
Bestanddelen:
1. Aan schuld te wijten
2. Dood
3. Van een ander
4. In het verkeer
T: (Toepassing)
1. Aan schuld te wijten
Culpa is een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid. Er moet dus bewezen
worden dat het gedrag van Daniel verwijtbaar aanmerkelijk onvoorzichtig is.
- Onvoorzichtig (Is het gedrag onvoorzichtig? Zijn er regels/gedragsvoorschriften of
is er een zorgplicht die worden geschonden?): Daniel is onvoorzichtig geweest, hij
is zo met zijn kind bezig geweest dat hij helemaal vergeten lijkt te zijn dat hij ook
aan het verkeer deelneemt. Hij is onvoorzichtig door zich rijdend om te draaien
naar zijn kind. Zijn gedrag is als onvoorzichtig te kwalificeren.
- Aanmerkelijk (Het gedrag is niet zomaar onvoorzichtig, maar er staan ook
zwaarwegende levensbelangen op het spel): Het is ook aanmerkelijk
onvoorzichtig, want Daniel neemt deel aan het verkeer. Hierbij staan
zwaarwegende levensbelangen zoals verkeersveiligheid en levensgevaar op het
spel.
- Verwijtbaar (Heeft de verdachte een geldig excuus?): Daniel heeft geen goede
reden waarom de onvoorzichtigheid hem niet kwalijk te nemen valt. Er is ook
geen sprake van een strafuitsluitingsgrond.
(Tussen) C: Er is sprake van culpa t.a.v de dood
2. Dood
De motorrijder is overleden.
3. Van een ander
De motorrijder is een ander.
4. In het verkeer
Er was sprake van een verkeerssituatie.
Er is sprake van onbewuste culpa, Daniel denkt niet na waar hij wel na had moeten denken.
C (Conclusie):
Er is aan alle bestanddelen voldaan. De bewezenverklaring van dood door schuld in het
verkeer heeft kans van slagen.
, Casusopdracht 1 week 2
R: Art. 350 Sr
1. Opzettelijk
2. Wederrechtelijk
3. Enig goed
4. Dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort.
5. Vernielt enz.
T:
1. Er zijn vier gradaties van opzet
- Vol opzet (bewust) = Van vol opzet is sprake indien de dader willens en wetens
handelt. De dader moet een echte wil hebben op een bepaalde handeling of
gevolg. Hij moet het gevolg hebben beoogd.
Of het doel wordt behaald, is niet van belang voor het opzet. Hooguit kan dit van
invloed zijn op de vraag of het gaat om een voltooid delict of een poging.
- Opzet met zekerheids- of noodzakelijkheidsbewustzijn (Niet de bedoeling/geen
zuiver opzet) Willens & wetens handelen = Bij opzet met zekerheidsbewustzijn
beoogt de dader het gevolg niet, maar zie de dader het gevolg als noodzakelijk
verbonden aan zijn gedraging. Bij zekerheids- en noodzakelijkheidsbewustzijn kan
een gevolg of omstandigheid niet uitblijven, ondanks dat dit niet het primaire
doel van het handelen of nalaten is. Een bekend voorbeeld is de man die een
boot midden op zee laat opblazen omdat hij de verzekeringspenningen wil
opstrijken. Dat de bemanning van de boot hierbij ook om het leven komt, is niet
zijn doel, maar is wel een zeker en noodzakelijk gevolg van zijn handelen.
- Opzet met waarschijnlijkheidsbewustzijn (Normaliseren en objectiveren) = Men
weet dat het gevolg waarschijnlijk zal intreden, maar laat zich daardoor niet
afschrikken.
+ - Voorwaardelijke (Normaliseren en objectiveren) (opzet met mogelijkheid
bewustzijn) = Voorwaardelijk opzet is de ondergrens van opzet. Bij voorwaardelijk
opzet gaat het om het willens en wetens bewust aanvaarden van de
aanmerkelijke kans.
Begrippen:
Noodweer: Artikel 41 lid 1 Sr Noodweer is een noodzakelijke gerechtvaardigde verdediging
waarbij een strafbaar feit wordt gepleegd ter zelfbescherming of verdediging van een ander.
En is een strafuitsluitingsgrond.
Noodweerexces: Artikel 41 lid 2 Sr Dit artikel biedt een oplossing voor degene die
in noodweer 'te ver gaat'. Als men onder invloed van een 'hevige gemoedsbeweging' de
grenzen van de noodzakelijke verdediging (bedoeld in het artikel betreffende noodweer)
overschrijdt, kan er onder omstandigheden sprake zijn van noodweerexces. Noodweerexces
is een schulduitsluitingsgrond. De verdachte handelde dus wederrechtelijk, maar daarvan
wordt hem geen verwijt gemaakt.
