Europees Recht
,Week 1:
Arresten:
Van Gend & Loos
Costa/ENEL
Kennisvragen:
1. Geef aan wat het verschil is tussen een supranationale en een intergouvernementele
organisatie met betrekking tot de soevereiniteitsoverdracht.
2. Leg uit wat de doelstelling genoemd in artikel 3 lid 1 VEU betekent voor de EU.
3. Leg in eigen woorden het begrip interne markt uit en betrek daarbij de verschillende
onderdelen waaruit de interne markt bestaat
4. Een Nederlandse regeling verbiedt Spaanse werknemers om in Nederland te wonen
en werken. Geef aan met welk beginsel deze regeling in strijd is. Geef daarbij aan wat
de rechtsbasis is van dit beginsel.
5. Stel dat het HvJ EU een prejudiciële vraag van een Bulgaarse rechter in een Bulgaarse
zaak heeft beantwoord.
A. Leg uit wat het gevolg is van het antwoord van het HvJ EU voor de zaak van de
Bulgaarse rechter.
B. Leg uit wat het gevolg is van het antwoord van het HvJ EU voor de overige EU-
lidstaten.
Casusvragen:
Casus 1
Leg uit of de volgende artikelen directe werking hebben:
- Artikel 34 VwEU
1. Geschikt = (Recht of plicht voor de burger)
2. Voldoende duidelijk
3. Onvoorwaardelijk
= (Nationale rechter moet de bepaling kunnen toepassen zonder daarbij de plaats in
te nemen van Europese wetgever of Europees bestuur (Trias politica)
- Artikel 169 lid 1 VwEU
Casus 2
Een Europese verordening over het oormerken van dieren is op 1 januari 2002 van kracht
geworden. De verordening stelt verplicht dat koeien geoormerkt worden. Hobbyboer Kees
vindt het zielig om de koeien pijn te doen en oormerkt niet. Als de inspectie langskomt en
constateert dat Kees niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet, krijgt hij een boete
opgelegd wegens schending van de verordening. Kees gaat in bezwaar tegen deze boete.
Hij beroept zich op een bepaling in de Nederlandse wet die stelt dat je dieren niet onnodig
pijn mag doen. De zaak komt voor de rechter.
Beargumenteer of het beroep gegrond verklaard zal worden door de rechter.
Rechtsregel: COSTA/ENEL arrest
Het Europees recht heeft voorrang. Het EU-recht ongeacht in welke vorm en op welk tijdstip
heeft altijd voorrang op nationale wetgeving.
Toepassing:
,In de casus is er sprake van een strijd tussen twee artikelen. Een met een
Europeesrechtelijke grondslag, namelijk de verordening. Het hof heeft in het Costa/Enel
arrest bepaald dar het Europees recht altijd voorrang heeft op het nationale recht. De
Europese bepaling over het oormerken heeft daarom voorrang op de Nederlandse bepaling.
Conclusie:
De rechter zal de verordening handhaven.
Casus 3 Frustrerende uitspraak
Rudolf Haas heeft een teleurstellende uitspraak ontvangen van de bestuurskamer van de
Amsterdamse rechtbank na een slepende procedure tegen de uitkerende instantie UWV. De
uitspraak is gebaseerd op de uitleg van nationale wetgeving door de rechtbank. Rudolf blijft
op zwart zaad zitten en zou graag naar het Hof van Justitie van de Europese Unie willen
stappen om daar te stellen dat de uitspraak van de Amsterdamse rechter in strijd is met het
Grondrechtenhandvest van de Europese Unie.
Is de door Rudolf gewenste rechtsgang mogelijk? Zo nee, is er dan toch een mogelijkheid
om een oordeel van het Hof te verkrijgen?
Rechtsregel: Burger kan niet een zaak aanhangig maken bij het HVJ van EU, maar een
nationale rechter kan een prejudiciële vraag stellen aan het HVJ EU.
Toepassing: (Art. 267 VWEU)
1. HOF is bevoegd uitspraak te doen van verdragen en geldigheid:
Ja, er is sprake van een verdrag, namelijk de Handvest.
2. Indien vraag wordt opgeworpen bij nationale rechter die niet vatbaar zijn voor hoger
beroep. Is deze instantie gehouden zich te wenden door het hof:
De instantie waar Rudolf uitspraak van heeft gehad is de rechtbank. Er is dus nog
hoger beroep mogelijk. De rechter mag hier vragen voor leggen.
Conclusie:
Rudolf kan de gewenste rechtsgang mogelijk maken door de rechter een prejudiciële vraag
voor te laten leggen aan het HVJ EU. Hij kan niet zelf naar het Hof toe.
Art. 267 VwEU
Rudolf zelf niet zo’n prudentiele vraag stellen maar hij moet naar de Raad van State, Hoger
beroep in stellen en dan via een hoger beroepsrechter vragen zo’n vraag te stellen.
, Week 2:
Arresten:
Faccini Dori
Delena Wells
Francovich
Kennisvragen:
1. Leg uit wat het verschil is tussen een verordening en een richtlijn.
2. Leg uit op welke manier richtlijnen bijdragen aan het verwezenlijken van de interne
markt.
3. Leg uit wat wordt verstaan onder directe werking.
4. Leg met behulp van een voorbeeld uit wat het verschil is tussen horizontale en
verticale directe werking.
5. Leg uit welke rol het EVRM speelt bij de toepassing van het Handvest van de
Grondrechten.
6. Noem twee voorbeelden van beginselen die in het Handvest zijn opgenomen.
7. Uit artikel 52, lid 1 Handvest kunnen we opmaken dat onder bepaalde
omstandigheden het beperken van een van de rechten is toegestaan. Noem de vier
criteria waar het beperken van de rechten uit het Handvest altijd aan moet voldoen.
Casusvragen:
Casus 1
Jannes woont met zijn gezin in de schitterende Achterhoek (Gelderland). Zijn buurman
exploiteert een grootschalige pluimveehouderij. Voor de exploitatie van dit bedrijf heeft de
gemeente Winterswijk, waarin het bedrijf gelegen is, een vergunning verleend. Er komt
steeds meer berichtgeving over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van grootschalige
pluimveehouderijen. Pluimveehouderijen veroorzaken veel fijnstof in de lucht en dit kan tot
longproblemen lijden. Er is een richtlijn vastgesteld die beoogt de gezondheid van de
omwonenden te beschermen.
Artikel 5 van deze richtlijn bepaalt: “De lidstaten moeten erop toezien dat
pluimveehouderijen zijn voorzien van daarvoor aangewezen luchtfilters.” Deze luchtfilters
filteren het fijnstof uit de lucht waardoor de luchtkwaliteit rondom de bedrijven waar zij zijn
opgehangen in hoge mate verbetert. De richtlijn is op 1 maart 2013 in werking getreden en
kende een implementatietermijn van drie jaren, maar nog altijd is het de Nederlandse
overheid niet gelukt de richtlijn om te zetten naar Nederlands recht.
Als de vrouw van Jannes ernstige longproblemen ontwikkelt, gaat Jannes op onderzoek uit.
Hij ontdekt dat zijn buurman de luchtfilters die de richtlijn voorschrijft nooit heeft
aangeschaft. De arts die zijn vrouw behandelt is heel duidelijk over de oorzaak van de
gezondheidsproblemen: stelselmatige blootstelling aan te hoge concentraties fijnstof in de
lucht.
Vraag 1) Leg uit of Jannes en zijn vrouw ten opzichte van de pluimveehouderij een beroep
kunnen doen op de richtlijn.
Rechtsregel: Delena Wells & Faccini Dori Arrest
,Week 1:
Arresten:
Van Gend & Loos
Costa/ENEL
Kennisvragen:
1. Geef aan wat het verschil is tussen een supranationale en een intergouvernementele
organisatie met betrekking tot de soevereiniteitsoverdracht.
2. Leg uit wat de doelstelling genoemd in artikel 3 lid 1 VEU betekent voor de EU.
3. Leg in eigen woorden het begrip interne markt uit en betrek daarbij de verschillende
onderdelen waaruit de interne markt bestaat
4. Een Nederlandse regeling verbiedt Spaanse werknemers om in Nederland te wonen
en werken. Geef aan met welk beginsel deze regeling in strijd is. Geef daarbij aan wat
de rechtsbasis is van dit beginsel.
5. Stel dat het HvJ EU een prejudiciële vraag van een Bulgaarse rechter in een Bulgaarse
zaak heeft beantwoord.
A. Leg uit wat het gevolg is van het antwoord van het HvJ EU voor de zaak van de
Bulgaarse rechter.
B. Leg uit wat het gevolg is van het antwoord van het HvJ EU voor de overige EU-
lidstaten.
Casusvragen:
Casus 1
Leg uit of de volgende artikelen directe werking hebben:
- Artikel 34 VwEU
1. Geschikt = (Recht of plicht voor de burger)
2. Voldoende duidelijk
3. Onvoorwaardelijk
= (Nationale rechter moet de bepaling kunnen toepassen zonder daarbij de plaats in
te nemen van Europese wetgever of Europees bestuur (Trias politica)
- Artikel 169 lid 1 VwEU
Casus 2
Een Europese verordening over het oormerken van dieren is op 1 januari 2002 van kracht
geworden. De verordening stelt verplicht dat koeien geoormerkt worden. Hobbyboer Kees
vindt het zielig om de koeien pijn te doen en oormerkt niet. Als de inspectie langskomt en
constateert dat Kees niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet, krijgt hij een boete
opgelegd wegens schending van de verordening. Kees gaat in bezwaar tegen deze boete.
Hij beroept zich op een bepaling in de Nederlandse wet die stelt dat je dieren niet onnodig
pijn mag doen. De zaak komt voor de rechter.
Beargumenteer of het beroep gegrond verklaard zal worden door de rechter.
Rechtsregel: COSTA/ENEL arrest
Het Europees recht heeft voorrang. Het EU-recht ongeacht in welke vorm en op welk tijdstip
heeft altijd voorrang op nationale wetgeving.
Toepassing:
,In de casus is er sprake van een strijd tussen twee artikelen. Een met een
Europeesrechtelijke grondslag, namelijk de verordening. Het hof heeft in het Costa/Enel
arrest bepaald dar het Europees recht altijd voorrang heeft op het nationale recht. De
Europese bepaling over het oormerken heeft daarom voorrang op de Nederlandse bepaling.
Conclusie:
De rechter zal de verordening handhaven.
Casus 3 Frustrerende uitspraak
Rudolf Haas heeft een teleurstellende uitspraak ontvangen van de bestuurskamer van de
Amsterdamse rechtbank na een slepende procedure tegen de uitkerende instantie UWV. De
uitspraak is gebaseerd op de uitleg van nationale wetgeving door de rechtbank. Rudolf blijft
op zwart zaad zitten en zou graag naar het Hof van Justitie van de Europese Unie willen
stappen om daar te stellen dat de uitspraak van de Amsterdamse rechter in strijd is met het
Grondrechtenhandvest van de Europese Unie.
Is de door Rudolf gewenste rechtsgang mogelijk? Zo nee, is er dan toch een mogelijkheid
om een oordeel van het Hof te verkrijgen?
Rechtsregel: Burger kan niet een zaak aanhangig maken bij het HVJ van EU, maar een
nationale rechter kan een prejudiciële vraag stellen aan het HVJ EU.
Toepassing: (Art. 267 VWEU)
1. HOF is bevoegd uitspraak te doen van verdragen en geldigheid:
Ja, er is sprake van een verdrag, namelijk de Handvest.
2. Indien vraag wordt opgeworpen bij nationale rechter die niet vatbaar zijn voor hoger
beroep. Is deze instantie gehouden zich te wenden door het hof:
De instantie waar Rudolf uitspraak van heeft gehad is de rechtbank. Er is dus nog
hoger beroep mogelijk. De rechter mag hier vragen voor leggen.
Conclusie:
Rudolf kan de gewenste rechtsgang mogelijk maken door de rechter een prejudiciële vraag
voor te laten leggen aan het HVJ EU. Hij kan niet zelf naar het Hof toe.
Art. 267 VwEU
Rudolf zelf niet zo’n prudentiele vraag stellen maar hij moet naar de Raad van State, Hoger
beroep in stellen en dan via een hoger beroepsrechter vragen zo’n vraag te stellen.
, Week 2:
Arresten:
Faccini Dori
Delena Wells
Francovich
Kennisvragen:
1. Leg uit wat het verschil is tussen een verordening en een richtlijn.
2. Leg uit op welke manier richtlijnen bijdragen aan het verwezenlijken van de interne
markt.
3. Leg uit wat wordt verstaan onder directe werking.
4. Leg met behulp van een voorbeeld uit wat het verschil is tussen horizontale en
verticale directe werking.
5. Leg uit welke rol het EVRM speelt bij de toepassing van het Handvest van de
Grondrechten.
6. Noem twee voorbeelden van beginselen die in het Handvest zijn opgenomen.
7. Uit artikel 52, lid 1 Handvest kunnen we opmaken dat onder bepaalde
omstandigheden het beperken van een van de rechten is toegestaan. Noem de vier
criteria waar het beperken van de rechten uit het Handvest altijd aan moet voldoen.
Casusvragen:
Casus 1
Jannes woont met zijn gezin in de schitterende Achterhoek (Gelderland). Zijn buurman
exploiteert een grootschalige pluimveehouderij. Voor de exploitatie van dit bedrijf heeft de
gemeente Winterswijk, waarin het bedrijf gelegen is, een vergunning verleend. Er komt
steeds meer berichtgeving over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van grootschalige
pluimveehouderijen. Pluimveehouderijen veroorzaken veel fijnstof in de lucht en dit kan tot
longproblemen lijden. Er is een richtlijn vastgesteld die beoogt de gezondheid van de
omwonenden te beschermen.
Artikel 5 van deze richtlijn bepaalt: “De lidstaten moeten erop toezien dat
pluimveehouderijen zijn voorzien van daarvoor aangewezen luchtfilters.” Deze luchtfilters
filteren het fijnstof uit de lucht waardoor de luchtkwaliteit rondom de bedrijven waar zij zijn
opgehangen in hoge mate verbetert. De richtlijn is op 1 maart 2013 in werking getreden en
kende een implementatietermijn van drie jaren, maar nog altijd is het de Nederlandse
overheid niet gelukt de richtlijn om te zetten naar Nederlands recht.
Als de vrouw van Jannes ernstige longproblemen ontwikkelt, gaat Jannes op onderzoek uit.
Hij ontdekt dat zijn buurman de luchtfilters die de richtlijn voorschrijft nooit heeft
aangeschaft. De arts die zijn vrouw behandelt is heel duidelijk over de oorzaak van de
gezondheidsproblemen: stelselmatige blootstelling aan te hoge concentraties fijnstof in de
lucht.
Vraag 1) Leg uit of Jannes en zijn vrouw ten opzichte van de pluimveehouderij een beroep
kunnen doen op de richtlijn.
Rechtsregel: Delena Wells & Faccini Dori Arrest
