Geschiedenis hoofdstuk 3&4 VWO4
3.1
- De Islam werd gesticht door de profeet Mohammed. Volgens de Islamitische traditie
was Mohammed een arabische handelaar die door Allah werd uitgekozen als
profeet. Vanaf 610 zou de engel Gabriël verzen van God aan hem hebben
doorgegeven die na de dood van Mohammed werden opgeschreven in de koran.
- De arabische expansie viel stil omstreek 650 door veel burgeroorlogen binnen het
kalifaat. Na de moord op kalief Ali kwamen de Omajjaden aan de macht en ze
stichtte Damascus als erfelijke dynastie waarbij de titel en de positie van kaliefen
erfelijk werd wat leidde tussen een scheidingen van sjiieten en soennieten. Sjiieten
waren volgelingen van Ali
- Tijdens de Slag bij Poitiers in oktober 732 versloeg de Frankische Karel Martel een
Moors leger onder emir Abdul Rahman. De uitkomst van deze veldslag bracht de
expansie van de islam uit.
- met de verovering van Constantinopel in 1453 kwam een eind aan het Byzantijnse
rijk
- Als gevolg van de reconquista werd Moors Spanje weer volledig Christelijk.
- De arabieren waren tolerant naar het christendom en jodendom omdat die aan de
islam verwant waren. Ze namen veel elementen van perzische en grieks-romeinse
cultuur over en lieten wetenschappelijke werken van Grieken, Perzen en Indiërs in
het arabisch vertalen.
3.2
- Handel en nijverheid namen af sinds de 3e eeuw en de bevolking kromp. De
achteruitgang was het gevolg van de instorting van het Romeinse bestuur en de
Germaanse invasies. Door veel geweld daalde de productie waardoor de overheid
minder belasting kon heffen. Onveiligheid nam steeds meer toe en de economie ging
steeds meer achteruit. Geld werd ook schaarser, er was minder geld in omloop
waardoor smeden hun producten niet konden verkopen. Handel verdween meer en
platteland gemeenteschappen maakte zelf wat ze nodig hadden en dreven
nauwelijks handel met de buitenwereld. Waardoor de agrarisch urbane cultuur werd
vervangen door een agrarisch cultuur.
- Autarkisch betekent zelfvoorzienend, dit houdt in dat ze al hun voedsel zelf
verbouwden en alles wat ze nodig hadden zelf maakten
- Mensen verlieten hun domein niet, horige boeren waren gebonden aan een domein
van hun heer. Boeren kregen bescherming en een stuk grond waarmee ze hun gezin
konden voeden, in ruil daarvoor moesten ze een deel van hun opbrengsten aan de
heer afstaan en herendiensten te verrichten.
- een domein was een landbouwgemeenschap en bestond uit 2 delen: het vroonland
( dit was van de heer zelf) en het andere deel was voor de boeren ze hadden een
hoeve en mochten de grond gebruiken voor hun eigen levensonderhoud.
, - omdat het zo slecht ging met de agrarische productie , mochten boeren hun land niet
verlaten. Boeren zochten bescherming bij grootgrondbezitters, in ruil voor die
bescherming gingen ze verplichtingen aan die overgingen van ouders op kinderen.
Deze mensen waren de horigen. Horigen mochten hun land niet verlaten zonder
toestemming van hun adellijke heer. Zo ontstond vanaf de 7e eeuw het hofstelsel
waarbij je een domein had die bestond uit 2 delen: het vroonland en de hoeve.
Boeren mochten op deze hoeve voedsel produceren om hun gezin te voeden maar
ze waren verplichten herendiensten te verrichten , een deel van hun opbrengsten
afstaan aan de heer en ze waren verplicht hun graan in de molen van de heer te
malen tegen betaling in natura.
3.3
- Karel de grote was een keizer uit de 8e eeuw die bijna een halve eeuw alleen
regeerde. Karel had als eerste een groot deel van Europa in een rijk verenigd,
waardoor hij ook wel vader van Europa wordt genoemd.
- Doordat koningen steeds meer afhankelijk werden van lagere heren en die met hen
mee vochten beloonde koningen hun medestrijders, de edelen met grond en buit. En
ze bonden zich ook aan adel door een eed van wederzijdse trouw. Door de
persoonlijke banden van koningen en edelen ontstond het nieuwe bestuursstelsel
feodalisme.
- feodalisme houdt in dat de koning een gebied of ambt in leen geeft aan een vazal en
belooft hem te beschermen. In ruil zwoer de vazal dat hij zijn leenheer zijn leven lang
zou dienen.
- een gevolg van het feodalisme op politiek gebied was dat hertogen en graven oom
vazallen werden van de koning ( ze waren eerst dienaren van de staat). Na karels
dood kregen koningen minder te zeggen doordat vazallen hun leen begonnen te zien
als erfelijk bezit. Zij begonnen zelf ook ambten en land in leen uit te geven.
- ridders kregen een grotere rol binnen het leger omdat Karel geen eigen leger had en
afhankelijk was van lagere heren, die met hun meevochten en ruiterlegers leverden.
- De vroege middeleeuwen hadden een aantal militaire ontwikkelingen. Er waren
betere lansen en zwaarden, stijgbeugels en maliënkolder.
3.4
- Tweezwaardenleer: de paus leidde de kerk en de keizer leidde de staat. Er heerste
volgens Gelasius 2 machten over de wereld: de geestelijke macht van de paus en de
bisschoppen en de wereldlijke macht van de keizer en de koningen.
- Missionarissen waren monniken die rondtrokken door Europa om de bevolking te
kerstenen en ze bouwen kerken, ze waren afhankelijk van Frankische bescherming.
De Frankische koningen steunde missionarissen want Willibrord probeerde met
name de Friezen te bekeren, waar ook de Frankische koning veel last van had. De
Frankische koning hoopte de Friezen op deze manier onder controle te krijgen.
3.1
- De Islam werd gesticht door de profeet Mohammed. Volgens de Islamitische traditie
was Mohammed een arabische handelaar die door Allah werd uitgekozen als
profeet. Vanaf 610 zou de engel Gabriël verzen van God aan hem hebben
doorgegeven die na de dood van Mohammed werden opgeschreven in de koran.
- De arabische expansie viel stil omstreek 650 door veel burgeroorlogen binnen het
kalifaat. Na de moord op kalief Ali kwamen de Omajjaden aan de macht en ze
stichtte Damascus als erfelijke dynastie waarbij de titel en de positie van kaliefen
erfelijk werd wat leidde tussen een scheidingen van sjiieten en soennieten. Sjiieten
waren volgelingen van Ali
- Tijdens de Slag bij Poitiers in oktober 732 versloeg de Frankische Karel Martel een
Moors leger onder emir Abdul Rahman. De uitkomst van deze veldslag bracht de
expansie van de islam uit.
- met de verovering van Constantinopel in 1453 kwam een eind aan het Byzantijnse
rijk
- Als gevolg van de reconquista werd Moors Spanje weer volledig Christelijk.
- De arabieren waren tolerant naar het christendom en jodendom omdat die aan de
islam verwant waren. Ze namen veel elementen van perzische en grieks-romeinse
cultuur over en lieten wetenschappelijke werken van Grieken, Perzen en Indiërs in
het arabisch vertalen.
3.2
- Handel en nijverheid namen af sinds de 3e eeuw en de bevolking kromp. De
achteruitgang was het gevolg van de instorting van het Romeinse bestuur en de
Germaanse invasies. Door veel geweld daalde de productie waardoor de overheid
minder belasting kon heffen. Onveiligheid nam steeds meer toe en de economie ging
steeds meer achteruit. Geld werd ook schaarser, er was minder geld in omloop
waardoor smeden hun producten niet konden verkopen. Handel verdween meer en
platteland gemeenteschappen maakte zelf wat ze nodig hadden en dreven
nauwelijks handel met de buitenwereld. Waardoor de agrarisch urbane cultuur werd
vervangen door een agrarisch cultuur.
- Autarkisch betekent zelfvoorzienend, dit houdt in dat ze al hun voedsel zelf
verbouwden en alles wat ze nodig hadden zelf maakten
- Mensen verlieten hun domein niet, horige boeren waren gebonden aan een domein
van hun heer. Boeren kregen bescherming en een stuk grond waarmee ze hun gezin
konden voeden, in ruil daarvoor moesten ze een deel van hun opbrengsten aan de
heer afstaan en herendiensten te verrichten.
- een domein was een landbouwgemeenschap en bestond uit 2 delen: het vroonland
( dit was van de heer zelf) en het andere deel was voor de boeren ze hadden een
hoeve en mochten de grond gebruiken voor hun eigen levensonderhoud.
, - omdat het zo slecht ging met de agrarische productie , mochten boeren hun land niet
verlaten. Boeren zochten bescherming bij grootgrondbezitters, in ruil voor die
bescherming gingen ze verplichtingen aan die overgingen van ouders op kinderen.
Deze mensen waren de horigen. Horigen mochten hun land niet verlaten zonder
toestemming van hun adellijke heer. Zo ontstond vanaf de 7e eeuw het hofstelsel
waarbij je een domein had die bestond uit 2 delen: het vroonland en de hoeve.
Boeren mochten op deze hoeve voedsel produceren om hun gezin te voeden maar
ze waren verplichten herendiensten te verrichten , een deel van hun opbrengsten
afstaan aan de heer en ze waren verplicht hun graan in de molen van de heer te
malen tegen betaling in natura.
3.3
- Karel de grote was een keizer uit de 8e eeuw die bijna een halve eeuw alleen
regeerde. Karel had als eerste een groot deel van Europa in een rijk verenigd,
waardoor hij ook wel vader van Europa wordt genoemd.
- Doordat koningen steeds meer afhankelijk werden van lagere heren en die met hen
mee vochten beloonde koningen hun medestrijders, de edelen met grond en buit. En
ze bonden zich ook aan adel door een eed van wederzijdse trouw. Door de
persoonlijke banden van koningen en edelen ontstond het nieuwe bestuursstelsel
feodalisme.
- feodalisme houdt in dat de koning een gebied of ambt in leen geeft aan een vazal en
belooft hem te beschermen. In ruil zwoer de vazal dat hij zijn leenheer zijn leven lang
zou dienen.
- een gevolg van het feodalisme op politiek gebied was dat hertogen en graven oom
vazallen werden van de koning ( ze waren eerst dienaren van de staat). Na karels
dood kregen koningen minder te zeggen doordat vazallen hun leen begonnen te zien
als erfelijk bezit. Zij begonnen zelf ook ambten en land in leen uit te geven.
- ridders kregen een grotere rol binnen het leger omdat Karel geen eigen leger had en
afhankelijk was van lagere heren, die met hun meevochten en ruiterlegers leverden.
- De vroege middeleeuwen hadden een aantal militaire ontwikkelingen. Er waren
betere lansen en zwaarden, stijgbeugels en maliënkolder.
3.4
- Tweezwaardenleer: de paus leidde de kerk en de keizer leidde de staat. Er heerste
volgens Gelasius 2 machten over de wereld: de geestelijke macht van de paus en de
bisschoppen en de wereldlijke macht van de keizer en de koningen.
- Missionarissen waren monniken die rondtrokken door Europa om de bevolking te
kerstenen en ze bouwen kerken, ze waren afhankelijk van Frankische bescherming.
De Frankische koningen steunde missionarissen want Willibrord probeerde met
name de Friezen te bekeren, waar ook de Frankische koning veel last van had. De
Frankische koning hoopte de Friezen op deze manier onder controle te krijgen.
