College 31 Adolescentie periode leefstijl
Adolescentieperiode: 12-19 jaar
In de adolescentieperiode wordt een eigen leefstijl gevormd d.m.v. keuze van gedrag op
basis van eigen normen en waarden die zich ontwikkelen in de sociale omgeving.
De invloed van de sociale omgeving komt nu meer door de ‘peergroup’ (groep mensen uit
omgeving rond zelfde leeftijd) dan door het gezin. Ook krijgt het internet en andere media
invloed op het gedrag, deze bepalen mede de normen en waarden.
Dit is een belangrijke periode voor leefstijlbeïnvloeding door middel van preventieve
interventies. Alleen zijn de communicatiemogelijkheden beperkt vanuit de traditionele
gezondheidszorg.
Gezondheidsrisico’s
- Eten en drinken: te veel caloriën, te weinig vezels en fruit, te veel dierlijke vetten. Dit
leidt tot sterk verhoogde kans op diabetes, kanker en HVZ (hart- en vaatziekten)
- Middelengebruik: alcohol en andere drugs geeft een risico op verslaving en
psychiatrische problemen, levercirrose en kanker, sociaaleconomische problemen,
criminaliteit en bij invasieve (injecties) toedieningsvormen: HBV, HIV/Aids
- Seksueel riskant gedrag: onbeschermde seks die leiden tot soa’s en ongewenste
zwangerschap
- Ander risicovol gedrag: verkeer, sport, vakantie: niet goed inschatten van de risico’s
mede als gevolg van nog niet volledig ontwikkelde prefrontale crotex (gebied voorste
gedeelte van de hersenen) en door groepsnorm
Psychosociale problemen
- Identiteitsvorming geeft vaak onzekerheid over eigen lichaam en waarde: risico op
depressie en suïcidaliteit
- Eigen sociale vaardigheden en coping vaardigheden zijn belangrijk
- Expressie van problemen via eetgedrag: Boulimia en anorexia
- Invloed van omgeving: steun, waardering, pesten, (school-)stress
Burn-out onder adolescenten is een toenemend probleem.
Leefstijlsbeïnvloeding: begint met analyse
Hoe staat het met de gezondheid?
- Epidemiologisch: omvang, frequentie en spreiding van het gezondheidsprobleem:
welke gevolgen heeft het voor de kwaliteit van leven?
- Sociaal: welke gevolgen hebben de gezondheidsproblemen, hoe erg is het? =
ervaren gezondheid en maatschappelijke gevolgen
Elk (potentieel)gezondheidsprobleem kan een gezondheidsdoel/kwaliteit van leven-doel worden
Epidemiologie
Wetenschap die zich bezighoudt met het vóórkomen van ziekte in de maatschappij: hoe
vaak, bij wie, welke oorzaken, welke gevolgen, welke effecten van therapie.
- Prevalentie: frequentie van ziekte op bepaald moment in bepaalde populatie
- Incidentie: frequentie van nieuwe ziektegevallen in populatie (at risk) in bepaalde
periode
- Levensverwachting: gemiddeld aantal jaar bij geboorte
- QUALY (quality adjusted life year): voor kwaliteit gewogen levensjaar
Analyse van gedrag Bijlage: ordening van invloeden op het gezondheidsprobleem
Welke gedragingen uit de leefstijl zijn de belangrijkste
‘oorzaken’ van het gezondheidsprobleem: hoe
veranderbaar lijken de gedragingen? Elk gedrag dat
belangrijk is en veranderbaar lijkt, kan (gedrags-)doel
worden.
Adolescentieperiode: 12-19 jaar
In de adolescentieperiode wordt een eigen leefstijl gevormd d.m.v. keuze van gedrag op
basis van eigen normen en waarden die zich ontwikkelen in de sociale omgeving.
De invloed van de sociale omgeving komt nu meer door de ‘peergroup’ (groep mensen uit
omgeving rond zelfde leeftijd) dan door het gezin. Ook krijgt het internet en andere media
invloed op het gedrag, deze bepalen mede de normen en waarden.
Dit is een belangrijke periode voor leefstijlbeïnvloeding door middel van preventieve
interventies. Alleen zijn de communicatiemogelijkheden beperkt vanuit de traditionele
gezondheidszorg.
Gezondheidsrisico’s
- Eten en drinken: te veel caloriën, te weinig vezels en fruit, te veel dierlijke vetten. Dit
leidt tot sterk verhoogde kans op diabetes, kanker en HVZ (hart- en vaatziekten)
- Middelengebruik: alcohol en andere drugs geeft een risico op verslaving en
psychiatrische problemen, levercirrose en kanker, sociaaleconomische problemen,
criminaliteit en bij invasieve (injecties) toedieningsvormen: HBV, HIV/Aids
- Seksueel riskant gedrag: onbeschermde seks die leiden tot soa’s en ongewenste
zwangerschap
- Ander risicovol gedrag: verkeer, sport, vakantie: niet goed inschatten van de risico’s
mede als gevolg van nog niet volledig ontwikkelde prefrontale crotex (gebied voorste
gedeelte van de hersenen) en door groepsnorm
Psychosociale problemen
- Identiteitsvorming geeft vaak onzekerheid over eigen lichaam en waarde: risico op
depressie en suïcidaliteit
- Eigen sociale vaardigheden en coping vaardigheden zijn belangrijk
- Expressie van problemen via eetgedrag: Boulimia en anorexia
- Invloed van omgeving: steun, waardering, pesten, (school-)stress
Burn-out onder adolescenten is een toenemend probleem.
Leefstijlsbeïnvloeding: begint met analyse
Hoe staat het met de gezondheid?
- Epidemiologisch: omvang, frequentie en spreiding van het gezondheidsprobleem:
welke gevolgen heeft het voor de kwaliteit van leven?
- Sociaal: welke gevolgen hebben de gezondheidsproblemen, hoe erg is het? =
ervaren gezondheid en maatschappelijke gevolgen
Elk (potentieel)gezondheidsprobleem kan een gezondheidsdoel/kwaliteit van leven-doel worden
Epidemiologie
Wetenschap die zich bezighoudt met het vóórkomen van ziekte in de maatschappij: hoe
vaak, bij wie, welke oorzaken, welke gevolgen, welke effecten van therapie.
- Prevalentie: frequentie van ziekte op bepaald moment in bepaalde populatie
- Incidentie: frequentie van nieuwe ziektegevallen in populatie (at risk) in bepaalde
periode
- Levensverwachting: gemiddeld aantal jaar bij geboorte
- QUALY (quality adjusted life year): voor kwaliteit gewogen levensjaar
Analyse van gedrag Bijlage: ordening van invloeden op het gezondheidsprobleem
Welke gedragingen uit de leefstijl zijn de belangrijkste
‘oorzaken’ van het gezondheidsprobleem: hoe
veranderbaar lijken de gedragingen? Elk gedrag dat
belangrijk is en veranderbaar lijkt, kan (gedrags-)doel
worden.
