Onderwijskunde samenvatting leerjaar 1

TOETS ONDERWIJSPEDAGOGIEK EERSTE SEMESTER

TOETSSTOF:

- Hoofdstukken 1, 2, 4, 5, 7, 10 en 11  meer dan onderwijs
- Hoofdstuk 5.1.2 + 6.3 (observeren), Hoofdstuk 5.1.3 + 6.4 (6.4.1, 6.4.2) (interview) Te vinden op
Blackboard  praktijkonderzoek in de school
- H1 Te vinden op Blackboard  Hoe ga je om met kinderen op school en hun ouders

DOMEINEN:

2.1 VISIES OP OPVOEDING EN ONDERWIJS:

Functies of doelen van het onderwijs  socialisatie, kwalificatie en subjectwording
De rol van de leraar  pedagoog, leider, begeleider, expert, ontwerper
Leerkracht gestuurd onderwijs en leerling gestuurd onderwijs



2.2 SOCIALE VEILIGHEID EN BURGERSCHAPSVORMING

Sociale veiligheid  bevorderen van gewenst sociaal gedrag en het tegengaan en aanpakken van
grensoverschrijdend gedrag, monitoring van groepsdynamiek, het evalueren en leren van incidenten
Burgerschapsvorming  het opgroeien in een pluriforme samenleving, persoonsvorming en sociale vorming



2.3 PEDAGOGISCH HANDELEN

Pedagogisch klimaat  welbevinden, emotioneel vrij zijn, acceptatie, pedagogische tact en opvoedingsstijlen
Communiceren met kinderen  contact maken, verbale- en non-verbale communicatie, basiscommunicatie,
actief luisteren en de ik-boodschap.
Gedragsbeïnvloeding  Leidinggeven, kind gesprekken, feedback geven (ook in een digitale omgeving),
positieve psychologie, negeren, belonen en positief disciplineren



2.4 DIDACTISCH HANDELEN

Didactisch ontwerp  Doelen, beginsituatie, evaluatie, werkvormen, leermiddelen
Onderwijsmodellen  Directe instructie en begeleid ontdekkend leren (leerlinggericht)
Instructie en begeleiden van leerprocessen  Demonstratie, directe instructie, modellen, spelbegeleiding,
scaffolding, leren, feedback, reflectie en evaluatie

Klassenmanagement en organisatie  structuur, regels en routines, effectieve leertijd en groeperingsvormen
Motiveren  prikkelen, nieuwsgierigheid, betrokkenheid verhogende factoren, betekenisvolle activiteiten en
actief leren



2.5 SYSTEMATISCH EN PLANMATIG WERKEN AAN ONDERWIJS

Het volgen en registeren van ontwikkeling  observeren, verzamelen van leerresultaten van een gegeven les

, DOMEINEN KENNISBASIS ONDERDELEN

1.1 ONTWIKKELING VAN HET KIND

Sociale- en emotionele ontwikkeling  emoties, relaties met volwassenen en hechting, relaties met peers,
vriendschap, empathie
Identiteitsontwikkeling  autonomie, morele ontwikkeling



1.2 ONTWIKKELING IN RELATIE EN CONTEXT

Groepsdynamica  fasen van groepsvorming, rollen in groepen, besluitvorming in groepen
Sociale psychologie  sociale invloed op gedrag, individu-groepsgemeenschap.



2.7 TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING

Mediapedagogiek  kennis van de digitale (leef)wereld van kinderen in een netwerksamenleving
Mediadidactiek  kennis van de werking van ICT in het onderwijs, het effectief inzetten van moderne media in
het onderwijs



3.1 LERAAR IN ONTWIKKELING

De leraar in de maatschappij  Persoonsontwikkeling, ontwikkeling van professionele identiteit, kritisch en
actief burgerschap, zich verhouden tot maatschappelijke thema’s: pesten, rouw, echtscheiding, sociale
integratie

De leraar als lerende professional  Een onderzoekende houding, methoden voor het bijhouden en verdiepen
van het vak/beroep (pedagogisch, didactisch, onderwijs filosofisch, technologisch)
Leren van jezelf, leren van en met collega’s, leren van en met experts, leren in online netwerken, leren door
internationalisering, leren door te reflecteren (reflectiemodellen )



3.3 PRAKTIJKONDERZOEK IN DE SCHOOL

Verzamelen van informatie  observeren, bevragen van leerlingen, collega’s en experts
Soorten kwalitatieve en kwantitatieve analyse toepassen  betekenisvolle fragmenten selecteren

,BIJEENKOMST 1: Domein 2.1 Visies op opvoeding en onderwijs


VOORBEREIDING: Leerstof : Meer dan onderwijs boek

o Welke rol heeft de leraar? o H1.1, 1.2, 1.3, 1.6
o Welke opvoedende heeft de basisschool? o H5.3
o H10.2
o H11.2

KERN VAN DE LES/POWERPOINT AANTEKENINGEN

Kernbegrippen:

o Rollen van de leraar  ontwerper, expert, model, coach
o Taken van de leraar  opvoeden
o Pedagogische opdracht
o Menswording
o Gemeenschappelijke opvoedingsdoelen
o Onderwijsstelsel Nederland

Leerdoelen van deze bijeenkomst:

Aan het einde van deze bijeenkomst…

o Kun je de inhouden van de rollen: ontwerper, expert, model en coach, verwoorden;
o Kun je taken, verantwoordelijkheden en kenmerken van een leraar benoemen.
o Kun je de pedagogische opdracht volgens Dasberg, De Winter en Biesta correct verwoorden;
o Kun je het belang van het reflecteren met hoofd, hart, handen binnen de pedagogische
opdracht beargumenteren;
o De student kan het belang van engageren binnen de pedagogische opdracht benoemen



Onderwijspedagogiek

Onderwijskunde: Pedagogiek :
Lessen ontwerpen Taak als opvoeder
Instructie geven Normen en waarden
Klas inrichten Gesprekken met leerling
Werkvormen Groepsprocessen
Groepsopstelling Relatie
Lesdoelen
Leerrendement



De 4 rollen van een leraar:

o Ontwerper  uitdagende leeromgevingen ontwerpen; veel ontdekken
o Expert  stof beheersen en uit kunnen leggen waar je het over hebt

, o Model  goede voorbeeld geven aan leerlingen
o Coach  het begeleiden van leerlingen

Dasberg, De winter, Biesta (H1.1)

o Dasberg (1993):
 Menswording
 Dwarsliggers en meelopers
o De Winter (2000):
 Rol van gemeenschap
 ‘beter maatschappelijk opvoeden’
 Gemeenschappelijke doelen en sociale verbondenheid
o Biesta (2015):
 Verbinden van de mens en wereld
 Kinderen leren iets, leren iets waardevols van iemand



Onderwijssysteem in Nederland:

- Primair onderwijs  basisonderwijs (regulier, speciaal etc.)
- Voortgezet onderwijs  VMBO, HAVO, VWO
- Middelbaar beroepsonderwijs  Als je VMBO of lager hebt afgerond
- Hoger beroepsonderwijs  als je HAVO/VWO hebt afgerond of MBO
- WO: wetenschappelijk onderwijs  universiteit
- PHD  professor



Historie onderwijs

- Late middeleeuwen
o De kerk stelt dat elke parochie een school behoort te hebben
o Enorme toename van aantal scholen
o Onderwijs in dienst van de kerk
- Zestiende eeuw:
5 belangrijke ontwikkelingen die van grote invloed op het onderwijs waren:
o Uitvinding boekdrukkunst
o Uitbereiding wetenschap
o Ontdekkingstochten
o Hervorming
o Opkomst burgerij in nijverheid en handel



- Achttiende eeuw:
o Verlichting  meer kennis, meer geluk
o Onderwijs nadruk op leren denken
- Negentiende eeuw:
o Er komen steeds meer vakken, zoals zaakvakken.
o Streven naar efficiëntie: voor elke leerling dezelfde stof op hetzelfde moment
o Klassikaal onderwijs