Samenvatting BPI (met samenvatting arresten)

BPI
1A – Infrastructuur en procesbeginselen

Defi niti e burgerlijk procesrecht

= Voortgaan van een onzekere tot een zekere en onbetwistbare rechtstoestand door een aan regels
onderworpen rechtsstrijd of geding, gevoerd voor een orgaan dat tot beslissing in dit geding bevoegd is.




Doelen Burgerlijk procesrecht

1) Het vaststellen van inhoudelijke rechten van burgers tegenover elkaar.
 Fase voorafgaand procedure;
 Regels die gelden tijdens de procedure zelf.
2) Het realiseren van materiële rechten van burgers tegenover elkaar.
 Executie en tenuitvoerlegging;
 Eenmaal vastgestelde rechten moeten gerealiseerd worden.




KEI

1) Digitaliseren van rechtspraak
2) Invoering nieuw procesrecht




Soorten Civiele procedures

Overheidsrechter

 Dagvaardingsprocedure (78 e.v. Rv)
- ‘Vordering’
- In beginsel contentieuze zaken
 Verzoekschriftprocedure (261 e.v. Rv)
- ‘Verzoek’
- Zowel voluntaire als contentieuze zaken.
 Deelgeschilprocedure (1019w e.v. Rv)
- Partijen die in onderhandeling zijn maar uit 1 onderdeel niet komen, dat deelgeschil kan dan
vervolgens aan de rechter worden voorgelegd.

Taak overheidsrechter = uitspraken doen, schikking beproeven, verwijzen naar mediation of hulpvormen.

Uitspraken doen kan door 1) Geschil te beslechten (= contentieuze jurisdictie) en 2) voorziening geven (=
voluntaire jurisdictie).

,Particuliere rechter:

 Arbitrage (1020 e.v. Rv)
o Voordelen o.a.: deskundigheid, beperkte mogelijkheid aantasting uitspraak.
o Nadeel o.a.: kosten (partijen betalen de arbiters)
 Bindend advies.




Fundamentele rechtsbeginselen

Hoor en wederhoor:

 = Partijen hebben het recht om kennis te nemen van o.a. alle documenten die in het geding zijn
gebracht en daarop te reageren.
 Vastgelegd in art. 6 EVRM en art. 19 Rv.



Onpartijdigheid vd rechter:

 = Rechter dient onbevooroordeeld en onpartijdig te zijn tegenover de partijen en hun geschil.
o Wordt gewaarborgd door rechters voor het leven te benoemen.
 Vastgelegd in art. 6 EVRM.
 Ook moet de rechter de schijn vermijden dat hij eventueel partijdig zou kunnen zijn.
 Als een vd partijen vindt dat de rechter partij is, kan de rechter worden gewraakt of kan de rechter
verzoeken zich te verschonen (art. 36 – 41 Rv).



Openbaarheid van behandeling en uitspraak:

 = Terechtzittingen vinden in beginsel in het openbaar plaats en geschiedt de uitspraak van vonnissen
in het openbaar.
o Kan een uitzondering op worden gemaakt.
 Vastgelegd in art. 121 Gw, 4 en 5 Wet RO, 27 en 29 lid 1 Rv.



Motivering vd beslissing:

 = Vonnissen moeten de gronden waarop ze rusten bevatten.
 Vastgelegd in art. 121 Gw en art. 5 lid 1 wet RO.



Partij-autonomie:

 = De vrijheid die partijen hebben óf er geprocedeerd wordt en waarover exact geprocedeerd wordt.
 Partij-autonomie stelt grenzen aan het rechterlijk handelen. Rechter mag niet oordelen over zaken die
niet zijn aangevoerd, geen feiten toevoegen, niet meer toewijzen dan gevoerd is.
 Rechter moet feiten die gesteld en niet betwist zijn beschouwen als vaststaande feiten.

,Onderzoek en beslissing in 2 instanties:

 = De mogelijkheid voor partijen om na het proces in 1 e aanleg de zaak voor een hogere rechter te
brengen om deze opnieuw volledig te laten berechten.



Toezicht op de rechtspraak door middel van cassatie:

 = Hoge Raad oefent toezicht uit op de rechtspraak door middel van cassatie.
 HR doet geen nieuw onderzoek naar feiten, maar beperkt zich slechts tot het onderzoeken en
beslissen over de toepassing vh recht.




Gerechtsdeurwaarder

 Openbare ambtenaren.
 Worden bij koninklijk besluit benoemd.
 Taken:
o Uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten, sommaties en betekeningen van
vonnissen.
o Vonnissen tenuitvoerleggen d.m.v. ontruiming.
o Verrichten van de aan hem toegekende taken.




Formele en materiële parti j

Formele partij = degene op wiens naam als eiser of gedaagde het proces wordt gevoerd.

Materiële partij = het subject vd rechtsbetrekking waarover het geschil bestaat.




Eigenlijke of oneigenlijke rechtspraak

Eigenlijke rechtspraak/Contentieuze jurisdictie (112 Gw) = Indien rechter uitspraak moet doen in een geschil
tussen 2 of meer partijen. (Gaat om het berechten van geschillen)

Oneigenlijke rechtspraak/Voluntaire jurisdictie = De voorziening staat centraal en dit wordt ingeleid met een
verzoekschrift. Het onderwerp vd oneigenlijke rechtspraak wordt niet bepaald door de vrije beschikking van
partijen, maar door een element vd openbare orde. (Doorgaans geen sprake van een verschil maar
tussenkomst van rechter is toch nodig. Het gaat hier om het vaststellen of wijzigen van rechtsverhoudingen,
ook als partijen het eens zijn).




Eis verminderen of aanpassen

Op grond van art. 129 en 130 Rv kan de eiser tijdens het geding zijn eis verminderen of de grond ervan
aanpassen.

, Dagvaardingsprocedure- en verzoekschrift procedure

Let op! De algemene bepalingen uit titel 1 van Rv (art. 1 – 77 Rv) gelden voor beide procedures.


Dagvaardingsprocedure Verzoekschriftprocedure
Absolute 1e Aanleg: 1e Aanleg:
Bevoegdheid  Rechtbank (42 RO)  Rechtbank (42 RO)

(Soort) Hoger beroep: Hoger beroep:
 Gerechtshof (60 RO)  Gerechtshof (60 RO)

Cassatie: Cassatie:
 Hoge Raad (78 – 80 RO)  Hoge Raad (78 – 80 RO)

Relatieve Hoofdregel: Hoofdregel:
Bevoegdheid  Woonplaatsgedaagde (99 Rv)  Woonplaats verzoeker(s) of belanghebbende(n)
(262 Rv)
(Waar) Alternatieve bevoegdheid:
 (100 – 107 Rv) Exclusieve bevoegdheid:
 (263 – 268 Rv)
Exclusieve bevoegdheid:
 (103 & 108 Rv) Vangnet:
 (269 Rv)
Vangnet:
 (109 Rv)

Verkeerde Geen verwijzing, tenzij gedaagde zich op Onbevoegdheidsverklaring en verwijzing.
rechter onbevoegdheid beroept (110 Rv).
Zo nodig ambtshalve, tenzij partij hebben aangegeven
dat niet te wensen (270 Rv).




Rechterswisseling

In het geval dat een rechter niet meer kan functioneren bij de behandeling van een zaak mogen partijen een
nieuwe mondelinge behandeling doen tegenover een nieuwe rechter, aangezien het belangrijk is dat de
beslissende rechter ook de rechter is die bij de mondelinge behandeling is geweest.




Vonnissen

De rechter beslist op basis van feitelijke gronden en rechtsgronden (art. 24 Rv). De rechter heeft hierbij een
lijdelijke rol en mag de feitelijke grondslag die partijen aanvoeren niet uitbreiden of aanvullen (art. 149 Rv).

De rechter mag wel de rechtsgronden aanvullen op grond van art. 25 Rv.