Hoofdstuk 3 – Vertering
§3.1 Voedingsstoffen
Voeding
- Alles wat je eet of drinkt, noem je voedingsmiddelen. Deze voedingsmiddel bevatten
voedingsstoffen. De voedingsstoffen kunnen gebruikt worden als bouw- en brandstoffen.
- Er zijn zes groepen voedingsstoffen:
Eiwitten (proteïnen) (-brandstoffen)– zijn ketens van enkele tientallen tot meer dan
duizend aminozuren. Er zijn dierlijke en plantaardige eiwitten.
Een teveel aan opgenomen eiwitten wordt niet opgeslagen, ze worden omgezet in
glucose en verbrand.
In eiwitten van mensen komen 20 soorten aminozuren voor. Twaalf hiervan kan de
mens zelf maken. De andere acht, kan de mens zelf niet of onvoldoende maken, deze
heten essentiële aminozuren, die je uit voedsel moet halen.
Koolhydraten (sachariden) (-belangrijkste brandstoffen) – de functie hiervan is
vooral brandstoffen, maar ze kunnen ook dienen als bouwstoffen. Als je teveel aan
opgenomen koolhydraten hebt, worden ze omgezet in glycogeen of vet en
opgeslagen.
Voedingsvezel = stoffen afkomstig van plantaardige voedingsmiddelen die niet door
enzymen van de mens kunnen worden verteerd.
Vetten (lipiden) (-bouw en brandstoffen, brandstoffen alleen als extra) – vooral
brandstoffen, ook soms bouwstoffen. Een teveel aan opgenomen vetten wordt
opgeslagen onder de huid en rondom organen. Vetzuren kunnen verzadigd of
onverzadigd zijn. Een verzadigd vetzuur = alle bindingsplaatsen van de C-atomen
bezet door waterstofatomen. Onverzadigd vetzuur = tussen C-atomen die niet bezet
zijn door waterstofatomen wordt een dubbele binding gemaakt. Essentiële vetzuren
= moeten in het voedsel aanwezig zijn.
Water – het is een bouwstof ook dient het als oplosmiddel en transportmiddel. De
mens bestaat uit ongeveer 60% uit water.
Mineralen (zouten) (-sommige bouwstoffen) – Je hebt ze nodig om allerlei dagelijkse
processen in je lichaam goed te laten verlopen. Spoorelementen = mineralen die in
geringe hoeveelheden in het voedsel aanwezig zijn.
Vitaminen – dit zijn organische stoffen die nodig zijn om de processen in je lichaam
goed te laten verlopen. Alle vitaminen (behalve vitaminen K) kunnen niet in je
lichaam gevormd worden, dus moet je die bv. doormiddel van voedsel binnenkrijgen.
Gebrekziekten = bij gebrek aan vitaminen ontstaan deze ziektes. ( zie binas 82A
voor alle specifieke vitaminen)
§3.2 Het verteringsstelsel
Het darmkanaal
- In het darmkanaal (verteringskanaal) vindt vertering van voedsel plaats. Grote organische
moleculen uit de voedselbrij worden met behulp van enzymen afgebroken tot kleine
moleculen: de verteringsproducten → die worden via cellen van de darmwand opgenomen
in het bloed.
§3.1 Voedingsstoffen
Voeding
- Alles wat je eet of drinkt, noem je voedingsmiddelen. Deze voedingsmiddel bevatten
voedingsstoffen. De voedingsstoffen kunnen gebruikt worden als bouw- en brandstoffen.
- Er zijn zes groepen voedingsstoffen:
Eiwitten (proteïnen) (-brandstoffen)– zijn ketens van enkele tientallen tot meer dan
duizend aminozuren. Er zijn dierlijke en plantaardige eiwitten.
Een teveel aan opgenomen eiwitten wordt niet opgeslagen, ze worden omgezet in
glucose en verbrand.
In eiwitten van mensen komen 20 soorten aminozuren voor. Twaalf hiervan kan de
mens zelf maken. De andere acht, kan de mens zelf niet of onvoldoende maken, deze
heten essentiële aminozuren, die je uit voedsel moet halen.
Koolhydraten (sachariden) (-belangrijkste brandstoffen) – de functie hiervan is
vooral brandstoffen, maar ze kunnen ook dienen als bouwstoffen. Als je teveel aan
opgenomen koolhydraten hebt, worden ze omgezet in glycogeen of vet en
opgeslagen.
Voedingsvezel = stoffen afkomstig van plantaardige voedingsmiddelen die niet door
enzymen van de mens kunnen worden verteerd.
Vetten (lipiden) (-bouw en brandstoffen, brandstoffen alleen als extra) – vooral
brandstoffen, ook soms bouwstoffen. Een teveel aan opgenomen vetten wordt
opgeslagen onder de huid en rondom organen. Vetzuren kunnen verzadigd of
onverzadigd zijn. Een verzadigd vetzuur = alle bindingsplaatsen van de C-atomen
bezet door waterstofatomen. Onverzadigd vetzuur = tussen C-atomen die niet bezet
zijn door waterstofatomen wordt een dubbele binding gemaakt. Essentiële vetzuren
= moeten in het voedsel aanwezig zijn.
Water – het is een bouwstof ook dient het als oplosmiddel en transportmiddel. De
mens bestaat uit ongeveer 60% uit water.
Mineralen (zouten) (-sommige bouwstoffen) – Je hebt ze nodig om allerlei dagelijkse
processen in je lichaam goed te laten verlopen. Spoorelementen = mineralen die in
geringe hoeveelheden in het voedsel aanwezig zijn.
Vitaminen – dit zijn organische stoffen die nodig zijn om de processen in je lichaam
goed te laten verlopen. Alle vitaminen (behalve vitaminen K) kunnen niet in je
lichaam gevormd worden, dus moet je die bv. doormiddel van voedsel binnenkrijgen.
Gebrekziekten = bij gebrek aan vitaminen ontstaan deze ziektes. ( zie binas 82A
voor alle specifieke vitaminen)
§3.2 Het verteringsstelsel
Het darmkanaal
- In het darmkanaal (verteringskanaal) vindt vertering van voedsel plaats. Grote organische
moleculen uit de voedselbrij worden met behulp van enzymen afgebroken tot kleine
moleculen: de verteringsproducten → die worden via cellen van de darmwand opgenomen
in het bloed.
