Toepassingen ABS I
Van Cruchten:
- Epifysaire groeischijven zijn nog aanwezig bij de RX-opnames. Een lijn in het bot duidt
dus niet per se op een breuk. Vooral bij jonge dieren.
- Ossa cordis bij de ruminanten. Sesamsbeenderen rond de aortaklep, hartbeentjes. Ze
worden groter naarmate het dier ouder wordt. Ze zijn wit op de RX-opname, het is
dus geen tumor.
- Gewrichtsontsteking: het synoviaal vlies van het gewricht ontsteekt. Vocht gaat
ontsteken en bevat ontstekingseiwitten, deze zijn kleverig. Er wordt meer vocht
geproduceerd en het gewricht wordt gebombeerd en zwelt op. Zo gaan de
beenderen niet meer goed tegenover elkaar kunnen bewegen.
- OCD/osteochondrosis dissecans: ook wel gewrichtsmuizen genoemd. Komt zeer
frequent voor bij KHD en ook bij het paard. Gewrichtskraakbeen en onderliggend bot
schilferen af. Losgekomen bot is een gewrichtsmuis, het begint rond te bewegen. Zal
tegen het gewrichtskapsel en synoviaal vlies bewegen waardoor dit zal ontsteken
door de irritatie. Het dier zal beginnen manken door het ontstoken weefsel in het
gewrichtskapsel. Het is een metabole stoornis waarbij het bot niet goed van bloed
wordt voorzien en afbreekt. Het komt vaak heel plots zonder aanleiding of trauma.
- Bij kleine huisdieren kan je het voorbeen makkelijk amputeren. Dit komt omdat het
voorbeen verbonden is door enkel spieren, we hebben een synsarcose. Er is geen
gewricht.
- LPC/UPC: losse processus coronoideus. Bevindt zich ter hoogte van het
ellebooggewricht. Het is een moeilijk gebied omdat er veel bot zit. Bovendien is de
processus coronoideus een kleine botstructuur. Bij jonge dieren is vaak de epifysaire
groeischijf nog duidelijk.
- LPA/UPA: losse processus anconeus. Het dier begint acuut te manken. Het
ellebooggewricht zal opgezwollen, gebombeerd zijn. Bij het schoudergewricht kan je
dit niet zien omdat de spiermassa te groot is. Komt voor bij jonge honden. Bij een RX
mag het ellebooggewricht niet gestrekt worden want dan zal de processus anconeus
volledig in de fossa olecrani zitten. De elleboog moet dus gebogen worden om de
processus anconeus eruit te halen en het probleem zichtbaar te maken. Het is geen
mooi wit vlak op de RX-opname maar een onregelmatigheid.
- Schouderluxatie: schouder uit de kom. Het uit zich als manken. Bij grote HD of grote
hondenrassen komt dit bijna niet voor omdat een veel spiermassa aanwezig is. Het
komt wel voor bij actieve kleine hondenrassen. Het uit zich meestal naar mediaal en
komt door een trauma. Het kan ook congenitaal zijn.
- Ruptuur van lig. glenohumerale: het caput van de humerus kan uit de kom geraken.
Het komt dan uit de cavitas glenoidale van de scapula. Dit komt omdat het niet meer
stevig vastzit. Het gewricht moet er normaal gezien wit uitzien, maar het
gewrichtskapsel heeft een rood uitzicht. Dit wijst op een ontsteking.
- Aantasting van de m. biceps pees: de beginpees van de m. biceps brachii is
ontstoken. Vaak door overbelasting. Er kan ook een ruptuur van de bicepspees zijn
door trauma. Zie ook tuberculum supraglenoidale.
- Ingreep OCD: arthroscopie, het is een kijkoperatie. Men maakt 2 kleine openingen,
geen zware ingreep. Belangrijk dat alle stukjes (gewrichtsmuizen) weggehaald
, worden om een ontstekingsreactie te vermijden. Vroeger was de methode een
arthrotomie en sneed men het gewricht open. Dit was een lastige ingreep.
- OCD bij het ellebooggewricht: ook hier is er een mogelijkheid tot OCD. Ter hoogte
van de condyl van de humerus kan er een stuk afbreken van de laterale of mediale
condyl, processus anconeus of processus coronoideus. Bij een dysplasie spreken we
van een slechte ontwikkeling.
- Podotrochleose: (navicular disease). Het is een ontsteking van het straalbeen,
hoefgewricht, eindpees DB of bursa podotrochlearis. Er zijn verschillende mogelijke
oorzaken zoals een scherp voorwerp, hoef slecht plaatsen…. Het komt vooral voor bij
het voorbeen en het paard zal manken. Door geleidingsanesthesie komen we te
weten of het zich ter hoogte van de hoef bevindt. Het onderste deel van de voet
wordt geanestheseerd, dan laten we het paard lopen. Als het paard nu normaal loopt
weten we dat het zich bij de ondervoet bevindt. Dan nemen we een RX-opname om
de diagnose te stellen, het lijkt alsof het straalbeen is weggevreten. Vroeger pastte
men een neuroectomie toe en ging men de zenuw doorsnijden. Dat wordt nu niet
meer gedaan.
- Hoefbevangenheid/laminitis: de dermislamellen van de hoef zijn ontstoken waardoor
er oedeem ontstaat. Dit zorgt voor druk op de hoef. Indien het gaat over een milde
vorm van laminitis kan het verholpen worden met afkoeling. Sterke of chronische
laminitis kan leiden tot ernstige afwijkingen waarbij het hoefbeen kan doorzakken
door de schoen. Het is praktisch onoplosbaar, het paard kan niet geholpen worden.
het komt vooral voor bij het voorbeen, het paard zal sterk gaan steunen op de
achterbenen om niet op de voorbenen te moeten steunen. Het ontstaat door
overbelasting (harde ondergrond), metabole oorzaken of endocriene oorzaken.
- Nageltred: een paard trapt in een scherp object of de hoefsmid heeft de nagels van
het hoefijzer verkeerd genageld. Het komt in het levende deel van de hoef terecht.
Indien het bot is ontstoken spreken we van een osteomyelitis. Men moet het dode
weefsel weghalen en de hoef tijdelijk op blokjes zetten zodat de wond niet opnieuw
bevuild wordt. De nagel kan ook in het vetkussen terecht komen, dit is niet zo een
probleem omdat vet inert is.
- Brachycephalen: dieren met een te korte schedel. Het zachte gehemelte is te lang bij
deze dieren, waardoor ze een snurkend geluid maken tijdens een inspanning. Deze
dieren kunnen niet goed ademen, want de lucht kan niet zo goed door.
- Nervus infraorbitalis: loopt door de schedel in canalis infraorbitalis. Eindigt in
foramen infraorbitalis. Deze zenuw wordt gebruikt om een paard lokaal te verdoven
aan de bovenkaak: crista facialis afvoelen tot het einde, dan 2 a 3cm naar boven
voelen tot aan foramen infraorbitale. Hier zit de nervus infraorbitalis waar je de
verdoving gaat toedienen.
je kan een paard ook lokaal verdoven aan de onderkaak in de nervus mentalis. We
verdoven een paard lokaal aan de boven- of onderkaak bij tandproblemen of als de
sinus maxillaris is ontstoken. We verdoven paarden lokaal omdat het vluchtdieren
zijn en wanneer een paard volledig verdooft wordt en het dier wordt wakker kan
willen vluchten wat gevaarlijk is voor dier en mensen rondom. Het paard zal vechten
tegen de verdoving. Paarden hebben ook gevoelige darmen.
- Cerebrospinaal vocht afnemen bij de hond: je legt je wijsvinger op protuberantia
occipitalis externa en met duim en ringvinger op de twee atlasvleugels. Je steekt de
naald in het centrum van de driehoek.
Van Cruchten:
- Epifysaire groeischijven zijn nog aanwezig bij de RX-opnames. Een lijn in het bot duidt
dus niet per se op een breuk. Vooral bij jonge dieren.
- Ossa cordis bij de ruminanten. Sesamsbeenderen rond de aortaklep, hartbeentjes. Ze
worden groter naarmate het dier ouder wordt. Ze zijn wit op de RX-opname, het is
dus geen tumor.
- Gewrichtsontsteking: het synoviaal vlies van het gewricht ontsteekt. Vocht gaat
ontsteken en bevat ontstekingseiwitten, deze zijn kleverig. Er wordt meer vocht
geproduceerd en het gewricht wordt gebombeerd en zwelt op. Zo gaan de
beenderen niet meer goed tegenover elkaar kunnen bewegen.
- OCD/osteochondrosis dissecans: ook wel gewrichtsmuizen genoemd. Komt zeer
frequent voor bij KHD en ook bij het paard. Gewrichtskraakbeen en onderliggend bot
schilferen af. Losgekomen bot is een gewrichtsmuis, het begint rond te bewegen. Zal
tegen het gewrichtskapsel en synoviaal vlies bewegen waardoor dit zal ontsteken
door de irritatie. Het dier zal beginnen manken door het ontstoken weefsel in het
gewrichtskapsel. Het is een metabole stoornis waarbij het bot niet goed van bloed
wordt voorzien en afbreekt. Het komt vaak heel plots zonder aanleiding of trauma.
- Bij kleine huisdieren kan je het voorbeen makkelijk amputeren. Dit komt omdat het
voorbeen verbonden is door enkel spieren, we hebben een synsarcose. Er is geen
gewricht.
- LPC/UPC: losse processus coronoideus. Bevindt zich ter hoogte van het
ellebooggewricht. Het is een moeilijk gebied omdat er veel bot zit. Bovendien is de
processus coronoideus een kleine botstructuur. Bij jonge dieren is vaak de epifysaire
groeischijf nog duidelijk.
- LPA/UPA: losse processus anconeus. Het dier begint acuut te manken. Het
ellebooggewricht zal opgezwollen, gebombeerd zijn. Bij het schoudergewricht kan je
dit niet zien omdat de spiermassa te groot is. Komt voor bij jonge honden. Bij een RX
mag het ellebooggewricht niet gestrekt worden want dan zal de processus anconeus
volledig in de fossa olecrani zitten. De elleboog moet dus gebogen worden om de
processus anconeus eruit te halen en het probleem zichtbaar te maken. Het is geen
mooi wit vlak op de RX-opname maar een onregelmatigheid.
- Schouderluxatie: schouder uit de kom. Het uit zich als manken. Bij grote HD of grote
hondenrassen komt dit bijna niet voor omdat een veel spiermassa aanwezig is. Het
komt wel voor bij actieve kleine hondenrassen. Het uit zich meestal naar mediaal en
komt door een trauma. Het kan ook congenitaal zijn.
- Ruptuur van lig. glenohumerale: het caput van de humerus kan uit de kom geraken.
Het komt dan uit de cavitas glenoidale van de scapula. Dit komt omdat het niet meer
stevig vastzit. Het gewricht moet er normaal gezien wit uitzien, maar het
gewrichtskapsel heeft een rood uitzicht. Dit wijst op een ontsteking.
- Aantasting van de m. biceps pees: de beginpees van de m. biceps brachii is
ontstoken. Vaak door overbelasting. Er kan ook een ruptuur van de bicepspees zijn
door trauma. Zie ook tuberculum supraglenoidale.
- Ingreep OCD: arthroscopie, het is een kijkoperatie. Men maakt 2 kleine openingen,
geen zware ingreep. Belangrijk dat alle stukjes (gewrichtsmuizen) weggehaald
, worden om een ontstekingsreactie te vermijden. Vroeger was de methode een
arthrotomie en sneed men het gewricht open. Dit was een lastige ingreep.
- OCD bij het ellebooggewricht: ook hier is er een mogelijkheid tot OCD. Ter hoogte
van de condyl van de humerus kan er een stuk afbreken van de laterale of mediale
condyl, processus anconeus of processus coronoideus. Bij een dysplasie spreken we
van een slechte ontwikkeling.
- Podotrochleose: (navicular disease). Het is een ontsteking van het straalbeen,
hoefgewricht, eindpees DB of bursa podotrochlearis. Er zijn verschillende mogelijke
oorzaken zoals een scherp voorwerp, hoef slecht plaatsen…. Het komt vooral voor bij
het voorbeen en het paard zal manken. Door geleidingsanesthesie komen we te
weten of het zich ter hoogte van de hoef bevindt. Het onderste deel van de voet
wordt geanestheseerd, dan laten we het paard lopen. Als het paard nu normaal loopt
weten we dat het zich bij de ondervoet bevindt. Dan nemen we een RX-opname om
de diagnose te stellen, het lijkt alsof het straalbeen is weggevreten. Vroeger pastte
men een neuroectomie toe en ging men de zenuw doorsnijden. Dat wordt nu niet
meer gedaan.
- Hoefbevangenheid/laminitis: de dermislamellen van de hoef zijn ontstoken waardoor
er oedeem ontstaat. Dit zorgt voor druk op de hoef. Indien het gaat over een milde
vorm van laminitis kan het verholpen worden met afkoeling. Sterke of chronische
laminitis kan leiden tot ernstige afwijkingen waarbij het hoefbeen kan doorzakken
door de schoen. Het is praktisch onoplosbaar, het paard kan niet geholpen worden.
het komt vooral voor bij het voorbeen, het paard zal sterk gaan steunen op de
achterbenen om niet op de voorbenen te moeten steunen. Het ontstaat door
overbelasting (harde ondergrond), metabole oorzaken of endocriene oorzaken.
- Nageltred: een paard trapt in een scherp object of de hoefsmid heeft de nagels van
het hoefijzer verkeerd genageld. Het komt in het levende deel van de hoef terecht.
Indien het bot is ontstoken spreken we van een osteomyelitis. Men moet het dode
weefsel weghalen en de hoef tijdelijk op blokjes zetten zodat de wond niet opnieuw
bevuild wordt. De nagel kan ook in het vetkussen terecht komen, dit is niet zo een
probleem omdat vet inert is.
- Brachycephalen: dieren met een te korte schedel. Het zachte gehemelte is te lang bij
deze dieren, waardoor ze een snurkend geluid maken tijdens een inspanning. Deze
dieren kunnen niet goed ademen, want de lucht kan niet zo goed door.
- Nervus infraorbitalis: loopt door de schedel in canalis infraorbitalis. Eindigt in
foramen infraorbitalis. Deze zenuw wordt gebruikt om een paard lokaal te verdoven
aan de bovenkaak: crista facialis afvoelen tot het einde, dan 2 a 3cm naar boven
voelen tot aan foramen infraorbitale. Hier zit de nervus infraorbitalis waar je de
verdoving gaat toedienen.
je kan een paard ook lokaal verdoven aan de onderkaak in de nervus mentalis. We
verdoven een paard lokaal aan de boven- of onderkaak bij tandproblemen of als de
sinus maxillaris is ontstoken. We verdoven paarden lokaal omdat het vluchtdieren
zijn en wanneer een paard volledig verdooft wordt en het dier wordt wakker kan
willen vluchten wat gevaarlijk is voor dier en mensen rondom. Het paard zal vechten
tegen de verdoving. Paarden hebben ook gevoelige darmen.
- Cerebrospinaal vocht afnemen bij de hond: je legt je wijsvinger op protuberantia
occipitalis externa en met duim en ringvinger op de twee atlasvleugels. Je steekt de
naald in het centrum van de driehoek.
