Examenmatrijs bestuursrecht gesimplificeerd
1.1 – De kandidaat onderbouwt of een handeling van de overheid valt onder de bevoegdheden van
de wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.
Wetgevende macht: De wetgevende macht maakt de wetten binnen het land.
Uitvoerende macht: handhaaft de regels die worden gemaakt en nemen enkel besluiten
bijvoorbeeld bij vergunningsaanvragen
Rechtsprekende macht: Bij onenigheid kunnen we naar de rechtsprekende macht. Dit zijn rechters
en wat hun uitspreken is dan jurisprudentie.
Gemeente:
- Hoofd: Burgemeester
- Uitvoerende macht: College van B&W
- Wetgevende macht: Gemeenteraad
Provincie:
- Hoofd: Commisaris van de koning
- Uitvoerende macht: Gedeputeerde staten
- Wetgevende macht: Provinciale staten
Rijk:
- Wetgevende macht: Staten generaal
- Uitvoerende macht: Regering
- Hoofd: Koning
1.2 – De kandidaat beoordeelt of een bestuursorgaan onder de bestuurslaag rijk, provincie of
gemeente valt, dan wel een zelfstandig bestuursorgaan is.
ZBO
- Een bestuursorgaan die zelfstandig is (ZBO staat voor zelfstandig bestuursorgaan) deze staan
niet onder verantwoordelijkheid en gezag van ministeries of een minister. Het staat los van
de overheid, Het UWV en DUO is hier een voorbeeld van.
- A-Orgaan
Een rechtspersoon die onder publiekrechtelijk is ingesteld. Een A orgaan valt altijd onder het
bestuursrecht, hier mee wordt bedoelt de regering en provinciale staten, etc etc. het moet
publiekrechtelijk ingesteld zijn, publiekrechtelijk ingesteld betekent letterlijk dat het in de
wet moet staan een gemeente staat in de wet als genoemd rechtspersoon.
- B-orgaan
een recht- of natuurlijk persoon met enig vorm van openbaar gezag, zoals een APK
keurmeester die APK keuringen mag doen. Zij hebben een soort macht tegenover de
normale burger.
- Bestuursorgaan
, - Bestuursorgaan is een rechtspersoon die bekleed is met openbaar gezag of een natuurlijk
persoon die bestuurlijke taken mag uitvoeren namens een orgaan een voorbeeld van
natuurlijke personen die dit mogen zijn college van b&w
1.3 – De kandidaat onderbouwt of er in een situatie sprake is van autonomie of medebewind
- Hier worden er twee termen gebruikt,
- in bestuursrecht wordt de term autonomie gebruikt voor een orgaan die zelfstandig
beslissingen kan nemen, dit kunnen lage overheden zijn.
- Medebewind houd in dat je de regels moet opvolgen van de centrale overheid, dit geldt ook
voor lagere overheidsorganen.
- VOORBEELDEN: Gemeentes en provincies mogen zelf beslissen wat ze doen en welke regels
ze maken op hun eigen gebied, de centrale overheid bemoeit hier NIET mee, dit is
autonomie.
- Medebewind: Als de centrale overheid een wet uitvaardigt moeten gemeentes dit opvolgen,
dit komt door de hierarchie van overheden (Centrale overheid gaat boven gemeentes)
2.1 – de kandidaat onderbouwt voor een situatie op grond van welke wettelijke bepalingen een
overheidsorgaan mag optreden (legaliteitsbeginsel)
- een overheid mag niet alles doen, we worden tegengehouden door twee belangrijke
beginselen: Het legaliteitsbeginsel en het specialiteitsbeginsel.
- Legaliteitsbeginsel: betekent dat alles wat de overheid doet er een basis in de wet moet
zijn, dat geldt ook voor bestuursbevoegdheden. Bestuursbevoegdheden: zijn
bevoegdheden die die terug te vinden zijn in de wet.
- Specialiteitsbeginsel: overheid mag de bevoegdheid alleen gebruiken voor het doel
waarvoor de wet deze bevoegdheid geeft.
- Kortom: Legaliteitsbeginsel is dat de bevoegdheid van de overheid in de wat staat en
specialiteitsbeginsel houd in dat de overheid de bevoegdheid alleen mag gebruiken voor
het doel waarvoor de wet deze bevoegdheid geeft.
2.2 -- De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een wet in formele zin en/of
een wet in materiële zin.
- Wet in formele zin: Een wet die tot stand is gekomen door de regering en staten generaal
- Wet in materiële zin: Is besluiten van bevoegde organen en hoeven niet per se afkomstig te
zijn van de regering en/of de Staten-Generaal
Note: Wet in formele en materiele zin zijn geen tegenpolen. Een wet kan ook beide zijn.
2.3 -- De kandidaat beoordeelt of een beslissing van een bestuursorgaan een beschikking, een
algemeen verbindend voorschrift of een besluit van algemene strekking is.
- Beschikking: Is een besluit dat gericht is tegen een individueel persoon of een concrete
zaak, hier is bezwaar voor mogelijk
1.1 – De kandidaat onderbouwt of een handeling van de overheid valt onder de bevoegdheden van
de wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.
Wetgevende macht: De wetgevende macht maakt de wetten binnen het land.
Uitvoerende macht: handhaaft de regels die worden gemaakt en nemen enkel besluiten
bijvoorbeeld bij vergunningsaanvragen
Rechtsprekende macht: Bij onenigheid kunnen we naar de rechtsprekende macht. Dit zijn rechters
en wat hun uitspreken is dan jurisprudentie.
Gemeente:
- Hoofd: Burgemeester
- Uitvoerende macht: College van B&W
- Wetgevende macht: Gemeenteraad
Provincie:
- Hoofd: Commisaris van de koning
- Uitvoerende macht: Gedeputeerde staten
- Wetgevende macht: Provinciale staten
Rijk:
- Wetgevende macht: Staten generaal
- Uitvoerende macht: Regering
- Hoofd: Koning
1.2 – De kandidaat beoordeelt of een bestuursorgaan onder de bestuurslaag rijk, provincie of
gemeente valt, dan wel een zelfstandig bestuursorgaan is.
ZBO
- Een bestuursorgaan die zelfstandig is (ZBO staat voor zelfstandig bestuursorgaan) deze staan
niet onder verantwoordelijkheid en gezag van ministeries of een minister. Het staat los van
de overheid, Het UWV en DUO is hier een voorbeeld van.
- A-Orgaan
Een rechtspersoon die onder publiekrechtelijk is ingesteld. Een A orgaan valt altijd onder het
bestuursrecht, hier mee wordt bedoelt de regering en provinciale staten, etc etc. het moet
publiekrechtelijk ingesteld zijn, publiekrechtelijk ingesteld betekent letterlijk dat het in de
wet moet staan een gemeente staat in de wet als genoemd rechtspersoon.
- B-orgaan
een recht- of natuurlijk persoon met enig vorm van openbaar gezag, zoals een APK
keurmeester die APK keuringen mag doen. Zij hebben een soort macht tegenover de
normale burger.
- Bestuursorgaan
, - Bestuursorgaan is een rechtspersoon die bekleed is met openbaar gezag of een natuurlijk
persoon die bestuurlijke taken mag uitvoeren namens een orgaan een voorbeeld van
natuurlijke personen die dit mogen zijn college van b&w
1.3 – De kandidaat onderbouwt of er in een situatie sprake is van autonomie of medebewind
- Hier worden er twee termen gebruikt,
- in bestuursrecht wordt de term autonomie gebruikt voor een orgaan die zelfstandig
beslissingen kan nemen, dit kunnen lage overheden zijn.
- Medebewind houd in dat je de regels moet opvolgen van de centrale overheid, dit geldt ook
voor lagere overheidsorganen.
- VOORBEELDEN: Gemeentes en provincies mogen zelf beslissen wat ze doen en welke regels
ze maken op hun eigen gebied, de centrale overheid bemoeit hier NIET mee, dit is
autonomie.
- Medebewind: Als de centrale overheid een wet uitvaardigt moeten gemeentes dit opvolgen,
dit komt door de hierarchie van overheden (Centrale overheid gaat boven gemeentes)
2.1 – de kandidaat onderbouwt voor een situatie op grond van welke wettelijke bepalingen een
overheidsorgaan mag optreden (legaliteitsbeginsel)
- een overheid mag niet alles doen, we worden tegengehouden door twee belangrijke
beginselen: Het legaliteitsbeginsel en het specialiteitsbeginsel.
- Legaliteitsbeginsel: betekent dat alles wat de overheid doet er een basis in de wet moet
zijn, dat geldt ook voor bestuursbevoegdheden. Bestuursbevoegdheden: zijn
bevoegdheden die die terug te vinden zijn in de wet.
- Specialiteitsbeginsel: overheid mag de bevoegdheid alleen gebruiken voor het doel
waarvoor de wet deze bevoegdheid geeft.
- Kortom: Legaliteitsbeginsel is dat de bevoegdheid van de overheid in de wat staat en
specialiteitsbeginsel houd in dat de overheid de bevoegdheid alleen mag gebruiken voor
het doel waarvoor de wet deze bevoegdheid geeft.
2.2 -- De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een wet in formele zin en/of
een wet in materiële zin.
- Wet in formele zin: Een wet die tot stand is gekomen door de regering en staten generaal
- Wet in materiële zin: Is besluiten van bevoegde organen en hoeven niet per se afkomstig te
zijn van de regering en/of de Staten-Generaal
Note: Wet in formele en materiele zin zijn geen tegenpolen. Een wet kan ook beide zijn.
2.3 -- De kandidaat beoordeelt of een beslissing van een bestuursorgaan een beschikking, een
algemeen verbindend voorschrift of een besluit van algemene strekking is.
- Beschikking: Is een besluit dat gericht is tegen een individueel persoon of een concrete
zaak, hier is bezwaar voor mogelijk
