Essentie jurisprudentie
Saladin/HBU: saladin krijgt ongevraagd advies van zn bank. HBU en saladin sluiten een
bemiddelingsovereenkomst, waarbij een exoneratiebeding is opgenomen. Hierin staat dat HBU voor
geen enkele transactie aansprakelijk aanvaard, maar belegging gaat niet goed. Saladin zegt
onrechtmatige daad. Kan HBU beroep doen op exoneratiebeding? gerechtshof en HR wijst vordering
van Saladin af. Elkaars verwachtingen Wordt beoordeeld aan de hand van criteria voor succesvol
beroep op exoneratiebeding:
- Zwaarte van de schuld.
- Aard en inhoud van de overeenkomst.
- Maatschappelijke positie van de partijen.
- Wijze van totstandkoming van het beding.
- De mate waarin de wederpartij van de strekking van het beding op de hoogte was.
Eletriciteitsarrest: een tandart zette een pen in de elektriciteitsmeter, waardoor hij stroom kon
blijven gebruiken, zonder te betalen. Is elektriciteit te beschouwen als enig goed op grond van art.
310 sr (diefstal). Gerechtshof vind van niet want het is niet stoffelijk. HR vind van wel omdat het
economische waarde heeft. Begrip goed heeft bredere interpretatie gekregen. Want het doel van
art. 310 Sr was bedoeld om het vermogen van anderen te beschermen.
Mensenroof: baby uit Brazilië wordt naar NL gesmokkeld. In de wet staat: “het is verboden om
mensen over de grenzen van het Rijk in Europa te voeren”. Is het ook verboden een kind vanuit
Brazilië naar NL te vervoeren (andersom)? Gerechtshof vind van niet. HR vind van wel en geeft een
ruimter toepassingsbereik aan de wet. De Hoge raad redeneert vanuit de grammaticale
interpretatiemethoden en past ongeschreven recht en rechtsbeginselen toe (o.a.
gelijkheidsbeginsel). HR gaat ook in op de teleologische interpretatie: het doel van de wet is
bescherming tegen mensenroof. Het geeft dus een bredere interpretatie aan wet van mensenroof.
Runescape: 13 jarige jongen is bedreigd en gedwongen meegegaan naar het huis om zn masker en
amulet van het spel Runescape ongewild aan deze mensen over te geven. Kan een virtueel goed als
een “goed” worden beschouwd in zin van art. 310 Sr (diefstal)? HR zegt ja, er zijn verschilende
voorwaarden waaraan moet worden voldaan om t als enig goed te zien:
Het moet een zelfstandig bestaan hebben, overdraagbaar zijn, vermogenswaarde hebben,
toegeëigend kunnen worden, verworven door tijd en spanning, individualiseerbaar en voor bezit
vatbaar en de eigenaar heeft feitelijke heerschappij over t object.
Jetblast: toerist heeft letsel opgelopen nadat ze aan een hek hangt waarachter vliegtuig wilt
opstijgen. Er hing een waarschuwingsbord voor gevaar voor een jetblast. Is het plaatsen van deze
borden voldoende om schuldaansprakelijkheid uit te sluiten? HR zegt kelderluik-criteria van
toepassing. Volgens HR voldoet het bord niet aan de nieuwe maatstaf van voldoende gevaarzetting
en ze wijzen de zaak terug naar het hof. De zorgvuldigheidsnorm is hier getoetst en HR heeft
vernieuwing gegeven van de maatstaf ter beoordeling van de vraag wanneer in gevaarzettende
situatie een waarschuwing afdoende is (Jetblast-maatstaf).
Kelderluik: een werknemer van een café heeft het kelderluik open laten staan, vlak voor de ingang
van de toiletten, waarna een man erin is gevallen en ernstig letsel heeft opgelopen aan zijn
, linkerbeen. Heeft de werknemer een onrechtmatige daad gepleegd jegens de man, doordat hij
onvoldoende veiligheidsmaatregelen had getroffen? Rechtbank zei dat de man beter had moeten
opletten, eigen schuld. Gerechtshof zei werknemer is vanwege de slechte veiligheidsmaatregelen.
HR was het eens met gerechtshof. HR heeft gekeken naar de 4 criteria van kelderluik om te kijken of
er voldoende maatregelen getroffen waren:
1. mate van waarschijnlijkheid dat er een ongeluk gebeurd
2. kans dat er schade ontstaat door de situatie
3. ernst van de gevolgen bij een eventueel ongeluk
4. bezwaarlijkheid om veiligheidsmaatregelen te nemen hoe makkelijk is het om betere
veiligheidsmaatregelen te nemen.
Staatkundig Gereformeerde Partij v. The Netherlands: SGP vond dat vrouwen geen plaats hadden
in het openbaar ambt, omdat deze van god een andere rolverdeling zouden hadden gekregen. Na
veel aangespannen rechtszaken door verschillende organisaties wijzigde SGP haar beginselen om
vrouwelijke leden toe te laten. HR stelde vast dat de staat ten onrechte het standpunt innam dat de
HR geen maatregelen kon nemen tegen de partij. Het standpunt wordt door het constitutionele hof
als onaanvaardbaar geacht, omdat het tegen de gelijkheid ingaat.
Urgenda: wilt het klimaat en milieu in Nederland bevorderen, Nederland heeft als land een belofte
gedaan aan internationale verdragspartners om de CO2-uitstoot flink te reduceren. Deze werden
niet nagekomen en Urgenda treedt hier tegenop. Het Nederlandse emissieniveau is onaanvaardbaar
hoog en moet zo snel mogelijk gereduceerd worden. Mogen Urgenda en de rechter zich bemoeien
met het beleid van de regering? De rechtbank heeft de vordering toegewezen, er is dus een bevel
aan de Staat gegeven om de uitstoot per eind 2020 met minstens 25% terug te brengen ten opzichte
van 1990. De Staat gaat in cassatieberoep. De Hoge Raad verwerpt dit. Er zou kritiek op zijn omdat
de rechter zich zou bemoeien met de bevoegdheid van de uitvoerende macht en de trias politica in
gevaar zou komen.
SGP-zaak in Straatsburg: HR oordeelde dat de Nederlandse Staat verplicht is om maatregelen te
nemen die ertoe leiden dat het passief kiesrecht aan vrouwen. De SGP zag dit als aantasting van haar
grondrechten, waarna ze een klacht indienden bij het EHRM. 2 fundamentele grondrechten botsen
met elkaar: gelijkheidsbeginsel en recht op politieke groepering. Het hof bestempelt de klacht van de
SGP als ongegrond.
Refah Partisi (the Welfare Party) and Others v. Turkey: De staat verzocht om de partij van het
parlement te ontbinden, omdat het centrum van hun activiteiten in strijd was met de beginselen van
de grondwet. Ze wilden namelijk een wet invoeren waarin geweld werd toegestaan. Constitutionele
Hof zei dat de ontbinding zorgde voor inmenging van de vrijheid van vereniging. De partij werd wel
ontbonden en de parlementsleden werd voor 5 jaar een verbod opgelegd om een politieke partij op
te richten voor bescherming van de nationale en openbare veiligheid.
Wrongful birth: arts vergeet na operatie spiraal terug te plaatsen bij patiënt, waardoor ze
ongewenst zwanger wordt, terwijl de patiënt dit niet aankan vanwege financiële situatie. Dient de
arts de gevraagde vergoedingen van de patiënt te betalen? Gerechtshof oordeelt dat de arts geen
Saladin/HBU: saladin krijgt ongevraagd advies van zn bank. HBU en saladin sluiten een
bemiddelingsovereenkomst, waarbij een exoneratiebeding is opgenomen. Hierin staat dat HBU voor
geen enkele transactie aansprakelijk aanvaard, maar belegging gaat niet goed. Saladin zegt
onrechtmatige daad. Kan HBU beroep doen op exoneratiebeding? gerechtshof en HR wijst vordering
van Saladin af. Elkaars verwachtingen Wordt beoordeeld aan de hand van criteria voor succesvol
beroep op exoneratiebeding:
- Zwaarte van de schuld.
- Aard en inhoud van de overeenkomst.
- Maatschappelijke positie van de partijen.
- Wijze van totstandkoming van het beding.
- De mate waarin de wederpartij van de strekking van het beding op de hoogte was.
Eletriciteitsarrest: een tandart zette een pen in de elektriciteitsmeter, waardoor hij stroom kon
blijven gebruiken, zonder te betalen. Is elektriciteit te beschouwen als enig goed op grond van art.
310 sr (diefstal). Gerechtshof vind van niet want het is niet stoffelijk. HR vind van wel omdat het
economische waarde heeft. Begrip goed heeft bredere interpretatie gekregen. Want het doel van
art. 310 Sr was bedoeld om het vermogen van anderen te beschermen.
Mensenroof: baby uit Brazilië wordt naar NL gesmokkeld. In de wet staat: “het is verboden om
mensen over de grenzen van het Rijk in Europa te voeren”. Is het ook verboden een kind vanuit
Brazilië naar NL te vervoeren (andersom)? Gerechtshof vind van niet. HR vind van wel en geeft een
ruimter toepassingsbereik aan de wet. De Hoge raad redeneert vanuit de grammaticale
interpretatiemethoden en past ongeschreven recht en rechtsbeginselen toe (o.a.
gelijkheidsbeginsel). HR gaat ook in op de teleologische interpretatie: het doel van de wet is
bescherming tegen mensenroof. Het geeft dus een bredere interpretatie aan wet van mensenroof.
Runescape: 13 jarige jongen is bedreigd en gedwongen meegegaan naar het huis om zn masker en
amulet van het spel Runescape ongewild aan deze mensen over te geven. Kan een virtueel goed als
een “goed” worden beschouwd in zin van art. 310 Sr (diefstal)? HR zegt ja, er zijn verschilende
voorwaarden waaraan moet worden voldaan om t als enig goed te zien:
Het moet een zelfstandig bestaan hebben, overdraagbaar zijn, vermogenswaarde hebben,
toegeëigend kunnen worden, verworven door tijd en spanning, individualiseerbaar en voor bezit
vatbaar en de eigenaar heeft feitelijke heerschappij over t object.
Jetblast: toerist heeft letsel opgelopen nadat ze aan een hek hangt waarachter vliegtuig wilt
opstijgen. Er hing een waarschuwingsbord voor gevaar voor een jetblast. Is het plaatsen van deze
borden voldoende om schuldaansprakelijkheid uit te sluiten? HR zegt kelderluik-criteria van
toepassing. Volgens HR voldoet het bord niet aan de nieuwe maatstaf van voldoende gevaarzetting
en ze wijzen de zaak terug naar het hof. De zorgvuldigheidsnorm is hier getoetst en HR heeft
vernieuwing gegeven van de maatstaf ter beoordeling van de vraag wanneer in gevaarzettende
situatie een waarschuwing afdoende is (Jetblast-maatstaf).
Kelderluik: een werknemer van een café heeft het kelderluik open laten staan, vlak voor de ingang
van de toiletten, waarna een man erin is gevallen en ernstig letsel heeft opgelopen aan zijn
, linkerbeen. Heeft de werknemer een onrechtmatige daad gepleegd jegens de man, doordat hij
onvoldoende veiligheidsmaatregelen had getroffen? Rechtbank zei dat de man beter had moeten
opletten, eigen schuld. Gerechtshof zei werknemer is vanwege de slechte veiligheidsmaatregelen.
HR was het eens met gerechtshof. HR heeft gekeken naar de 4 criteria van kelderluik om te kijken of
er voldoende maatregelen getroffen waren:
1. mate van waarschijnlijkheid dat er een ongeluk gebeurd
2. kans dat er schade ontstaat door de situatie
3. ernst van de gevolgen bij een eventueel ongeluk
4. bezwaarlijkheid om veiligheidsmaatregelen te nemen hoe makkelijk is het om betere
veiligheidsmaatregelen te nemen.
Staatkundig Gereformeerde Partij v. The Netherlands: SGP vond dat vrouwen geen plaats hadden
in het openbaar ambt, omdat deze van god een andere rolverdeling zouden hadden gekregen. Na
veel aangespannen rechtszaken door verschillende organisaties wijzigde SGP haar beginselen om
vrouwelijke leden toe te laten. HR stelde vast dat de staat ten onrechte het standpunt innam dat de
HR geen maatregelen kon nemen tegen de partij. Het standpunt wordt door het constitutionele hof
als onaanvaardbaar geacht, omdat het tegen de gelijkheid ingaat.
Urgenda: wilt het klimaat en milieu in Nederland bevorderen, Nederland heeft als land een belofte
gedaan aan internationale verdragspartners om de CO2-uitstoot flink te reduceren. Deze werden
niet nagekomen en Urgenda treedt hier tegenop. Het Nederlandse emissieniveau is onaanvaardbaar
hoog en moet zo snel mogelijk gereduceerd worden. Mogen Urgenda en de rechter zich bemoeien
met het beleid van de regering? De rechtbank heeft de vordering toegewezen, er is dus een bevel
aan de Staat gegeven om de uitstoot per eind 2020 met minstens 25% terug te brengen ten opzichte
van 1990. De Staat gaat in cassatieberoep. De Hoge Raad verwerpt dit. Er zou kritiek op zijn omdat
de rechter zich zou bemoeien met de bevoegdheid van de uitvoerende macht en de trias politica in
gevaar zou komen.
SGP-zaak in Straatsburg: HR oordeelde dat de Nederlandse Staat verplicht is om maatregelen te
nemen die ertoe leiden dat het passief kiesrecht aan vrouwen. De SGP zag dit als aantasting van haar
grondrechten, waarna ze een klacht indienden bij het EHRM. 2 fundamentele grondrechten botsen
met elkaar: gelijkheidsbeginsel en recht op politieke groepering. Het hof bestempelt de klacht van de
SGP als ongegrond.
Refah Partisi (the Welfare Party) and Others v. Turkey: De staat verzocht om de partij van het
parlement te ontbinden, omdat het centrum van hun activiteiten in strijd was met de beginselen van
de grondwet. Ze wilden namelijk een wet invoeren waarin geweld werd toegestaan. Constitutionele
Hof zei dat de ontbinding zorgde voor inmenging van de vrijheid van vereniging. De partij werd wel
ontbonden en de parlementsleden werd voor 5 jaar een verbod opgelegd om een politieke partij op
te richten voor bescherming van de nationale en openbare veiligheid.
Wrongful birth: arts vergeet na operatie spiraal terug te plaatsen bij patiënt, waardoor ze
ongewenst zwanger wordt, terwijl de patiënt dit niet aankan vanwege financiële situatie. Dient de
arts de gevraagde vergoedingen van de patiënt te betalen? Gerechtshof oordeelt dat de arts geen
