Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................4
Vertrekpunt 1: Integratie van leiderschapsstijlen...............................................................................4
Vertrekpunt 2: Actuele uitdagingen in de organisatiecontext............................................................5
Vertrekpunt 3: onderzoek als bouwsteen..........................................................................................5
PROBLEEMSTELLING: Hoe groei ik als leider?.........................................................................................5
1. Wat is het probleem.......................................................................................................................5
1.1 Wat is leiderschap.....................................................................................................................5
1.2 Goede leiders zijn dungezaaid..................................................................................................6
1.3 Waarom is dat een probleem...................................................................................................6
2. Het noorden kwijt...........................................................................................................................7
2.1 Verblind door buikgevoel..........................................................................................................7
2.2 Leiderschap is niet vanzelfsprekend.........................................................................................8
2.3 Mythes in leiderschap.............................................................................................................10
3. Waarin groeien als leider?............................................................................................................10
3.1 People management...............................................................................................................10
3.2 Vertrouwensrelatie, welzijn & prestaties................................................................................12
3.3 Rechts-naar-links-denken.......................................................................................................15
FASE 1: Hoe zorg ik voor de juiste mensen aan boord & voor continuïteit? De rol van transactionele
leider & rechtvaardigheid.....................................................................................................................17
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................18
1.1 Aandacht voor diversiteit........................................................................................................18
1.2 Intern procesmodel................................................................................................................20
2. Hoe motiveert de transactionele leider ?.....................................................................................21
2.1 Transactionele leider..............................................................................................................21
2.2 Mechanisme van rechtvaardigheid.........................................................................................22
3. Transactionele leiders doen groeien door….................................................................................25
3.1 Afleiding beheren...................................................................................................................25
3.2 Jobanalyse..............................................................................................................................27
3.3 Personeel selecteren..............................................................................................................29
3.4 Expectation management.......................................................................................................30
3.5 STARR-gesprekken voeren......................................................................................................32
FASE 2: Hoe inspireer ik medewerkers en drijf ik hun productiviteit op? De rol van de
transformationele leider & bevlogenheid............................................................................................33
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................33
Pagina 1 van 95
, 1.1 Kritiek op meer presteren met minder...................................................................................33
1.2 Rationeel doelmodel...............................................................................................................35
2. Hoe motiveert de transformationele leider?................................................................................36
2.1 Transformationele leider........................................................................................................36
2.2 Mechanisme van engagement................................................................................................37
3. Transformationele leiders doen groeien door..............................................................................40
3.1 Visie articuleren & communiceren.........................................................................................40
3.2 Charisma.................................................................................................................................42
3.3 Goal-setting & monitoring......................................................................................................43
3.4 Feedback geven vanuit sterktes..............................................................................................45
3.5 Evaluatiegesprekken voeren...................................................................................................46
FASE 3: Hoe kan ik medewerkers steunen & opvolgen opdat ze betrokken en gezond zijn? De rol van
de dienende leider en sociale ruil.........................................................................................................49
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................49
1.1 Welzijn als beleidsprioriteit in vele organisaties.....................................................................49
1.2 Human relations-model..........................................................................................................52
2. Hoe motiveert de dienende leider?..............................................................................................52
2.1 Dienende leider......................................................................................................................52
2.2 Mechanisme van sociale ruil...................................................................................................54
3. Dienende leiders doen groeien door…..........................................................................................56
3.1 Bescheidenheid.......................................................................................................................56
3.2 Emotionele intelligentie..........................................................................................................57
3.3 Effectief communiceren..........................................................................................................62
3.4 Mindfulness............................................................................................................................64
3.5 Feedforward-gesprekken voeren............................................................................................66
FASE 4: Hoe krijg ik innovatieve medewerkers met een duurzame loopbaan? De rol van de coachende
leider & intrinsieke motivatie...............................................................................................................68
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................68
1.1 Nood aan wendbaarheid........................................................................................................68
1.2 Opensysteemmodel................................................................................................................71
2. Hoe motiveert de coachende leider?............................................................................................72
2.1 Coachende leider....................................................................................................................72
2.2 Mechanisme van intrinsieke motivatie...................................................................................73
3. Coachende leiders doen groeien door….......................................................................................76
3.1 Politieke vaardigheden...........................................................................................................76
3.2 Constructieve conflicten orkestreren.....................................................................................77
Pagina 2 van 95
, 3.3 Responsabiliseren...................................................................................................................81
3.4 Loopbanen coachen................................................................................................................82
3.5 Loopbaangesprekken voeren..................................................................................................84
FASE 5: Hoe bereik ik een gebalanceerd leiderschap? De rol van de authentieke leider en
duurzaamheid.......................................................................................................................................86
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................86
1.1 Te veel ‘foute’ leiders.............................................................................................................87
1.2 MVO-model............................................................................................................................87
2. Hoe motiveert de authentieke leider?..........................................................................................88
2.1 Authentieke leider..................................................................................................................88
2.2 Mechanisme van vertrouwen.................................................................................................89
3. Authentieke leiders doen groeien door….....................................................................................89
3.1 Extremen vermijden...............................................................................................................89
3.2 Balans nastreven.....................................................................................................................92
3.3 Cognitieve complexiteit omarmen..........................................................................................93
4. Tot slot: stap per stap...................................................................................................................94
Pagina 3 van 95
, Inleiding
Vertrekpunt 1: Integratie van leiderschapsstijlen
Fase 1: zorgen om juiste mensen aan boord & zorgen voor continuïteit en voorspelbaarheid van
rechtvaardigheid
- Hier ligt de klemtoon op transactionele leider
Fase 2: mensen inspireren voor doelstellingen en drijven naar meer resultaten in functie van
bevlogenheid
- Hier ligt klemtoon op transformationele leider
Fase 3: eens mensen doelstellingen hebben, kan je hen steunen en opvolgen in functie van
betrokkenheid en gezondheid
- Klemtoon ligt hier op dienende leider
Fase 4: je kan aandacht hebben voor duurzame loopbaan van je mensen, wat hun innovativiteit op
het werk ten goede komt
- Klemtoon ligt hier op coachende leider
Elke soort leiderschapsstijl heeft eigen klemtonen maar dit wil niet zeggen dat e leiderschapsstijlen
geen toegevoegde waarde kunnen hebben bij meerdere fases van people management-cyclus
Pagina 4 van 95
Inleiding..................................................................................................................................................4
Vertrekpunt 1: Integratie van leiderschapsstijlen...............................................................................4
Vertrekpunt 2: Actuele uitdagingen in de organisatiecontext............................................................5
Vertrekpunt 3: onderzoek als bouwsteen..........................................................................................5
PROBLEEMSTELLING: Hoe groei ik als leider?.........................................................................................5
1. Wat is het probleem.......................................................................................................................5
1.1 Wat is leiderschap.....................................................................................................................5
1.2 Goede leiders zijn dungezaaid..................................................................................................6
1.3 Waarom is dat een probleem...................................................................................................6
2. Het noorden kwijt...........................................................................................................................7
2.1 Verblind door buikgevoel..........................................................................................................7
2.2 Leiderschap is niet vanzelfsprekend.........................................................................................8
2.3 Mythes in leiderschap.............................................................................................................10
3. Waarin groeien als leider?............................................................................................................10
3.1 People management...............................................................................................................10
3.2 Vertrouwensrelatie, welzijn & prestaties................................................................................12
3.3 Rechts-naar-links-denken.......................................................................................................15
FASE 1: Hoe zorg ik voor de juiste mensen aan boord & voor continuïteit? De rol van transactionele
leider & rechtvaardigheid.....................................................................................................................17
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................18
1.1 Aandacht voor diversiteit........................................................................................................18
1.2 Intern procesmodel................................................................................................................20
2. Hoe motiveert de transactionele leider ?.....................................................................................21
2.1 Transactionele leider..............................................................................................................21
2.2 Mechanisme van rechtvaardigheid.........................................................................................22
3. Transactionele leiders doen groeien door….................................................................................25
3.1 Afleiding beheren...................................................................................................................25
3.2 Jobanalyse..............................................................................................................................27
3.3 Personeel selecteren..............................................................................................................29
3.4 Expectation management.......................................................................................................30
3.5 STARR-gesprekken voeren......................................................................................................32
FASE 2: Hoe inspireer ik medewerkers en drijf ik hun productiviteit op? De rol van de
transformationele leider & bevlogenheid............................................................................................33
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................33
Pagina 1 van 95
, 1.1 Kritiek op meer presteren met minder...................................................................................33
1.2 Rationeel doelmodel...............................................................................................................35
2. Hoe motiveert de transformationele leider?................................................................................36
2.1 Transformationele leider........................................................................................................36
2.2 Mechanisme van engagement................................................................................................37
3. Transformationele leiders doen groeien door..............................................................................40
3.1 Visie articuleren & communiceren.........................................................................................40
3.2 Charisma.................................................................................................................................42
3.3 Goal-setting & monitoring......................................................................................................43
3.4 Feedback geven vanuit sterktes..............................................................................................45
3.5 Evaluatiegesprekken voeren...................................................................................................46
FASE 3: Hoe kan ik medewerkers steunen & opvolgen opdat ze betrokken en gezond zijn? De rol van
de dienende leider en sociale ruil.........................................................................................................49
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................49
1.1 Welzijn als beleidsprioriteit in vele organisaties.....................................................................49
1.2 Human relations-model..........................................................................................................52
2. Hoe motiveert de dienende leider?..............................................................................................52
2.1 Dienende leider......................................................................................................................52
2.2 Mechanisme van sociale ruil...................................................................................................54
3. Dienende leiders doen groeien door…..........................................................................................56
3.1 Bescheidenheid.......................................................................................................................56
3.2 Emotionele intelligentie..........................................................................................................57
3.3 Effectief communiceren..........................................................................................................62
3.4 Mindfulness............................................................................................................................64
3.5 Feedforward-gesprekken voeren............................................................................................66
FASE 4: Hoe krijg ik innovatieve medewerkers met een duurzame loopbaan? De rol van de coachende
leider & intrinsieke motivatie...............................................................................................................68
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................68
1.1 Nood aan wendbaarheid........................................................................................................68
1.2 Opensysteemmodel................................................................................................................71
2. Hoe motiveert de coachende leider?............................................................................................72
2.1 Coachende leider....................................................................................................................72
2.2 Mechanisme van intrinsieke motivatie...................................................................................73
3. Coachende leiders doen groeien door….......................................................................................76
3.1 Politieke vaardigheden...........................................................................................................76
3.2 Constructieve conflicten orkestreren.....................................................................................77
Pagina 2 van 95
, 3.3 Responsabiliseren...................................................................................................................81
3.4 Loopbanen coachen................................................................................................................82
3.5 Loopbaangesprekken voeren..................................................................................................84
FASE 5: Hoe bereik ik een gebalanceerd leiderschap? De rol van de authentieke leider en
duurzaamheid.......................................................................................................................................86
1. Actuele uitdaging..........................................................................................................................86
1.1 Te veel ‘foute’ leiders.............................................................................................................87
1.2 MVO-model............................................................................................................................87
2. Hoe motiveert de authentieke leider?..........................................................................................88
2.1 Authentieke leider..................................................................................................................88
2.2 Mechanisme van vertrouwen.................................................................................................89
3. Authentieke leiders doen groeien door….....................................................................................89
3.1 Extremen vermijden...............................................................................................................89
3.2 Balans nastreven.....................................................................................................................92
3.3 Cognitieve complexiteit omarmen..........................................................................................93
4. Tot slot: stap per stap...................................................................................................................94
Pagina 3 van 95
, Inleiding
Vertrekpunt 1: Integratie van leiderschapsstijlen
Fase 1: zorgen om juiste mensen aan boord & zorgen voor continuïteit en voorspelbaarheid van
rechtvaardigheid
- Hier ligt de klemtoon op transactionele leider
Fase 2: mensen inspireren voor doelstellingen en drijven naar meer resultaten in functie van
bevlogenheid
- Hier ligt klemtoon op transformationele leider
Fase 3: eens mensen doelstellingen hebben, kan je hen steunen en opvolgen in functie van
betrokkenheid en gezondheid
- Klemtoon ligt hier op dienende leider
Fase 4: je kan aandacht hebben voor duurzame loopbaan van je mensen, wat hun innovativiteit op
het werk ten goede komt
- Klemtoon ligt hier op coachende leider
Elke soort leiderschapsstijl heeft eigen klemtonen maar dit wil niet zeggen dat e leiderschapsstijlen
geen toegevoegde waarde kunnen hebben bij meerdere fases van people management-cyclus
Pagina 4 van 95
