Normale leerontwikkeling (lezen)
We krijgen hier veel lessen over, omdat wij deze diagnoses mogen stellen. Dan moeten we weten
wat normaal is.
Kijk ppt. voor teksten reader, te kennen.
Inleiding
- Lezen is belangrijke voorwaarde succes, lezen is superbelangrijk!
o MAAR: Nog steeds functioneel analfabetisme in onze maatschappij
o 15% Vlaamse volwassene is laaggeletterd (PIAAC-onderzoek, 2013)
o Volwassenen met een SES behalen gemiddeld een lager geletterdheidsniveau dan
volwassenen met een hoge SES (PIAAC-onderzoek, 2013)
o Vaak durven mensen het niet zeggen. Wel belangrijk om te weten. Bv: wanneer je
een vragenlijst van een cliënt wil afnemen.
Ontwikkeling geletterdheid
Ontluikende geletterdheid:
- Begint vanaf 0 jaar.
- We lezen boekjes voor, etc. zo geef je ze woordenschat
Beginnende geletterdheid:
- 3de kleuterklas/1ste leerjaar.
- Meer formeel leesonderwijs; klanken aan letters koppelen
Gevorderde geletterdheid:
- Vanaf 2de leerjaar
- Leren moeilijke woorden leren, sneller lezen
Centraal deze les: beginnende geletterdheid
Lezen = complex proces waarbij verschillende vaardigheden worden gebruikt.
Technisch lezen = middel om het uiteindelijke doel begrijpend lezen te bereiken. Geen doel
op zich! (Technisch lezen= klanken aan letters koppelen)
Doel is om begrijpend te lezen, kunnen studeren, etc.
Beginnende geletterdheid
Alfabetisch principe
, = het besef dat letters en lettercombinaties de symbolen zijn om spraakklanken te representeren.
- Nederlands is een alfabetisch principe.
o Aan elke letter wordt een spraakklank gekoppeld
o MAAR deze koppeling is niet altijd eenduidig.
- Kinderen van 5 jaar snappen niet dat de ‘k’ in koek en koek hetzelfde is.
o Eigenlijk hebben ze gelijk
Klanken worden beïnvloed door letters die ervoor en erna komen!
We hebben geleerd om die klankverschillen te negeren, dat kunnen kinderen nog
niet.
Allofoon = klankverschillen die geen verschillende betekenis geven. Bv.: ‘k’ is 1 foneem maar 2
verschillende allofonen.
- Visuele weergave van het woord ‘maan’.
Er is een continue klankstroom (coarticulatie)
- Je kan niet zien waar de letters eindigen of
beginnen
EXAMENVRAAG
B
Fonologisch bewustzijn
= De gevoeligheid voor de fonologische structuur van woorden in een taal (Torgesen et al., 1994)
= Het bewustzijn van de klankstructuur van een taal
- Belangrijk in het eerste leerjaar, om te leren lezen.
- Komt tot ontwikkeling door te luisteren, te spreken, etc.
Bv.: vraag aan kleuter: welk woord is het langst? Reus of kabouter?
Kleuter zegt reus. (Die is groter)
We krijgen hier veel lessen over, omdat wij deze diagnoses mogen stellen. Dan moeten we weten
wat normaal is.
Kijk ppt. voor teksten reader, te kennen.
Inleiding
- Lezen is belangrijke voorwaarde succes, lezen is superbelangrijk!
o MAAR: Nog steeds functioneel analfabetisme in onze maatschappij
o 15% Vlaamse volwassene is laaggeletterd (PIAAC-onderzoek, 2013)
o Volwassenen met een SES behalen gemiddeld een lager geletterdheidsniveau dan
volwassenen met een hoge SES (PIAAC-onderzoek, 2013)
o Vaak durven mensen het niet zeggen. Wel belangrijk om te weten. Bv: wanneer je
een vragenlijst van een cliënt wil afnemen.
Ontwikkeling geletterdheid
Ontluikende geletterdheid:
- Begint vanaf 0 jaar.
- We lezen boekjes voor, etc. zo geef je ze woordenschat
Beginnende geletterdheid:
- 3de kleuterklas/1ste leerjaar.
- Meer formeel leesonderwijs; klanken aan letters koppelen
Gevorderde geletterdheid:
- Vanaf 2de leerjaar
- Leren moeilijke woorden leren, sneller lezen
Centraal deze les: beginnende geletterdheid
Lezen = complex proces waarbij verschillende vaardigheden worden gebruikt.
Technisch lezen = middel om het uiteindelijke doel begrijpend lezen te bereiken. Geen doel
op zich! (Technisch lezen= klanken aan letters koppelen)
Doel is om begrijpend te lezen, kunnen studeren, etc.
Beginnende geletterdheid
Alfabetisch principe
, = het besef dat letters en lettercombinaties de symbolen zijn om spraakklanken te representeren.
- Nederlands is een alfabetisch principe.
o Aan elke letter wordt een spraakklank gekoppeld
o MAAR deze koppeling is niet altijd eenduidig.
- Kinderen van 5 jaar snappen niet dat de ‘k’ in koek en koek hetzelfde is.
o Eigenlijk hebben ze gelijk
Klanken worden beïnvloed door letters die ervoor en erna komen!
We hebben geleerd om die klankverschillen te negeren, dat kunnen kinderen nog
niet.
Allofoon = klankverschillen die geen verschillende betekenis geven. Bv.: ‘k’ is 1 foneem maar 2
verschillende allofonen.
- Visuele weergave van het woord ‘maan’.
Er is een continue klankstroom (coarticulatie)
- Je kan niet zien waar de letters eindigen of
beginnen
EXAMENVRAAG
B
Fonologisch bewustzijn
= De gevoeligheid voor de fonologische structuur van woorden in een taal (Torgesen et al., 1994)
= Het bewustzijn van de klankstructuur van een taal
- Belangrijk in het eerste leerjaar, om te leren lezen.
- Komt tot ontwikkeling door te luisteren, te spreken, etc.
Bv.: vraag aan kleuter: welk woord is het langst? Reus of kabouter?
Kleuter zegt reus. (Die is groter)
