Les 17 – faalangst
1. Begripsomschrijving
2. Signaalherkenning
3. Prevalentie
4. Oorzaken
5. Verklaring
6. Diagnostiek
7. Preventie
8. Behandeling
Begripsomschrijving
= de onplezierige emotionele toestand die gepaard gaat met fysieke spanning en die zich voordoet bij
het leveren van prestaties.
- Je bent bang om niet te voldoen aan de verwachtingen van anderen of jezelf.
Faalangst op 3 verschillende gebieden
- Sociale gebied
o Angst om contact te maken met andere mensen
o Wat denken de anderen van mij?
o Laag zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen
o Moeilijk om nee te zeggen
o Vinden het moeilijk om complimenten te aanvaarden.
- Cognitieve gebied
o Faalangst dat te maken hebben met studeren. Hebben de vrees dat ze toch geen
voldoende gaan halen.
o Hebben vaak voor een prestatie al klachten
- Motorische gebied
o Bang zijn dat je lichaam niet zal meewerken
o Komt aan bod bij L.O., techniek, tekenen,…
o De angst gaat dat proces blokkeren
“De leraar kondigt aan dat iedereen goed moet luisteren. Hij gaat iets nieuws uitleggen. Jasper
schrikt. Nee hè, iets nieuws. Hij had net door hoe die vergelijkingen werken. Jasper krijgt het er warm
van. De leraar stelt een vraag en kijkt de klas in. Jasper duikt snel weg achter Gijs. Wat vroeg hij nou
eigenlijk? Roos beantwoordt de vraag. De leraar gaat verder met de uitleg. Zie je wel, denkt Jasper, ik
begrijp er nu al niks van.” cognitieve faalangst
Francien is een leerling die goed mee kan komen. Op toetsen haalt ze vaak hoge cijfers. Ze heeft het
moeilijker met het vinden van aansluiting bij andere kinderen in de klas. Als de kinderen voor
schooltijd in groepjes staan te praten zondert Francien zich af, terwijl ze met vriendinnen uit de buurt
altijd weet wat ze moet zeggen. In discussies of gesprekken zegt ze nooit veel. Als de leraar haar
aanmoedigt om iets te vertellen, krijgt ze een kleur en zegt ze zachtjes een paar zinnen. sociale
faalangst
De leerlingen van de brugklas voeren een groepsgesprek. Aisha is aan het vertellen. Uitgebreid
vertelt ze over hoe zij denkt over de rol van de vrouw in de islam. Als Aisha uitgepraat is, gaat de bel.
De klas heeft LO het volgende uur. Ze komt de gymzaal binnen en ziet dat de ringen al in positie
hangen en ook de rekstok al klaar staat. Nee toch, geen turnen vandaag… De rest van haar klas kijkt
blij. Maar Aisha kijkt verschrikt om en grijpt dan naar haar arm. Snel loopt ze met een pijnlijk gezicht
, naar de gymleraar. ‘Mijnheer Pieters, dat was ik vergeten te vertellen. Van de week ben ik met de
fiets gevallen. Nu doet mijn arm erg zeer. Ik kan echt niet turnen.’ motorische faalangst
2 soorten angst
- Trekangst
o Voortdurend angstig = Angst constant aanwezig (niet gekoppeld aan een bepaalde
situatie)
o Verankerd in de persoonlijkheid
- Toestandsangst FAALANGST
o Angst treedt enkel op bij bepaalde gebeurtenissen of in bepaalde situaties
Mo speelt muziek. Hij oefent thuis erg veel en heeft hier ook plezier in. Hij volgt les aan het
conservatorium. Wanneer hij openbaar examen heeft, kent hij zijn stukken bijna allemaal uit zijn
hoofd. Desondanks lukt het hem niet goede resultaten te halen. Hij heeft heel de nacht niet geslapen
en net voor hij opkomt moet hij huilen. Zijn vingers trillen zo hard dat hij zijn kleppen niet toe kan
houden; hij transpireert erg hard en kan zijn ademhaling niet onder controle houden.
- Toestandsangst = faalangst
2 soorten faalangst
Actieve faalangst
- Er is motivatie om te studeren, falen proberen te vermijden
- Mislukkingen proberen vermijden en succes nastreven
Passieve faalangst
- Alle motivatie om te studeren lijkt verdwenen
- Enkel mislukkingen proberen te vermijden
- Idee dat hun inspanning geen invloed heeft op het resultaat
- Worden vaak gezien als de ‘luie’ studenten
Katleen staat op het lijstje van de favoriete leerlingen. Ze werkt hard en heeft voor zichzelf hoge
doelstellingen gesteld. Katleen is een perfectioniste en werkt vaak laat omdat ze alles onder controle
wil houden. Daarom besteedt ze ook veel aandacht aan elk detail van de leerstof. De jeugdbeweging
heeft ze laten varen: “geen tijd”. Bij toetsen is Katleen heel zenuwachtig. Ze heeft het moeilijk om
hoofdzaak van bijzaak te onderscheiden. Ze steunt ook meestal op geheugenwerk en heeft het
moeilijk echt creatief bezig met de leerstof. actieve faalangst
Signaalherkenning
1. Begripsomschrijving
2. Signaalherkenning
3. Prevalentie
4. Oorzaken
5. Verklaring
6. Diagnostiek
7. Preventie
8. Behandeling
Begripsomschrijving
= de onplezierige emotionele toestand die gepaard gaat met fysieke spanning en die zich voordoet bij
het leveren van prestaties.
- Je bent bang om niet te voldoen aan de verwachtingen van anderen of jezelf.
Faalangst op 3 verschillende gebieden
- Sociale gebied
o Angst om contact te maken met andere mensen
o Wat denken de anderen van mij?
o Laag zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen
o Moeilijk om nee te zeggen
o Vinden het moeilijk om complimenten te aanvaarden.
- Cognitieve gebied
o Faalangst dat te maken hebben met studeren. Hebben de vrees dat ze toch geen
voldoende gaan halen.
o Hebben vaak voor een prestatie al klachten
- Motorische gebied
o Bang zijn dat je lichaam niet zal meewerken
o Komt aan bod bij L.O., techniek, tekenen,…
o De angst gaat dat proces blokkeren
“De leraar kondigt aan dat iedereen goed moet luisteren. Hij gaat iets nieuws uitleggen. Jasper
schrikt. Nee hè, iets nieuws. Hij had net door hoe die vergelijkingen werken. Jasper krijgt het er warm
van. De leraar stelt een vraag en kijkt de klas in. Jasper duikt snel weg achter Gijs. Wat vroeg hij nou
eigenlijk? Roos beantwoordt de vraag. De leraar gaat verder met de uitleg. Zie je wel, denkt Jasper, ik
begrijp er nu al niks van.” cognitieve faalangst
Francien is een leerling die goed mee kan komen. Op toetsen haalt ze vaak hoge cijfers. Ze heeft het
moeilijker met het vinden van aansluiting bij andere kinderen in de klas. Als de kinderen voor
schooltijd in groepjes staan te praten zondert Francien zich af, terwijl ze met vriendinnen uit de buurt
altijd weet wat ze moet zeggen. In discussies of gesprekken zegt ze nooit veel. Als de leraar haar
aanmoedigt om iets te vertellen, krijgt ze een kleur en zegt ze zachtjes een paar zinnen. sociale
faalangst
De leerlingen van de brugklas voeren een groepsgesprek. Aisha is aan het vertellen. Uitgebreid
vertelt ze over hoe zij denkt over de rol van de vrouw in de islam. Als Aisha uitgepraat is, gaat de bel.
De klas heeft LO het volgende uur. Ze komt de gymzaal binnen en ziet dat de ringen al in positie
hangen en ook de rekstok al klaar staat. Nee toch, geen turnen vandaag… De rest van haar klas kijkt
blij. Maar Aisha kijkt verschrikt om en grijpt dan naar haar arm. Snel loopt ze met een pijnlijk gezicht
, naar de gymleraar. ‘Mijnheer Pieters, dat was ik vergeten te vertellen. Van de week ben ik met de
fiets gevallen. Nu doet mijn arm erg zeer. Ik kan echt niet turnen.’ motorische faalangst
2 soorten angst
- Trekangst
o Voortdurend angstig = Angst constant aanwezig (niet gekoppeld aan een bepaalde
situatie)
o Verankerd in de persoonlijkheid
- Toestandsangst FAALANGST
o Angst treedt enkel op bij bepaalde gebeurtenissen of in bepaalde situaties
Mo speelt muziek. Hij oefent thuis erg veel en heeft hier ook plezier in. Hij volgt les aan het
conservatorium. Wanneer hij openbaar examen heeft, kent hij zijn stukken bijna allemaal uit zijn
hoofd. Desondanks lukt het hem niet goede resultaten te halen. Hij heeft heel de nacht niet geslapen
en net voor hij opkomt moet hij huilen. Zijn vingers trillen zo hard dat hij zijn kleppen niet toe kan
houden; hij transpireert erg hard en kan zijn ademhaling niet onder controle houden.
- Toestandsangst = faalangst
2 soorten faalangst
Actieve faalangst
- Er is motivatie om te studeren, falen proberen te vermijden
- Mislukkingen proberen vermijden en succes nastreven
Passieve faalangst
- Alle motivatie om te studeren lijkt verdwenen
- Enkel mislukkingen proberen te vermijden
- Idee dat hun inspanning geen invloed heeft op het resultaat
- Worden vaak gezien als de ‘luie’ studenten
Katleen staat op het lijstje van de favoriete leerlingen. Ze werkt hard en heeft voor zichzelf hoge
doelstellingen gesteld. Katleen is een perfectioniste en werkt vaak laat omdat ze alles onder controle
wil houden. Daarom besteedt ze ook veel aandacht aan elk detail van de leerstof. De jeugdbeweging
heeft ze laten varen: “geen tijd”. Bij toetsen is Katleen heel zenuwachtig. Ze heeft het moeilijk om
hoofdzaak van bijzaak te onderscheiden. Ze steunt ook meestal op geheugenwerk en heeft het
moeilijk echt creatief bezig met de leerstof. actieve faalangst
Signaalherkenning
