College 1: inleiding
Ontwikkelingspsychologie: hoe mensen zich ontwikkelen
Vroege gebeurtenissen/ontwikkelingen hangen samen met latere uitkomsten
Verandering en tijd zijn belangrijk → inzichten toepassen
Nature (nativisme) Nurture (empiricism)
Geboren misdadigers – vergelijk Oliver Twist IJskastmoeders
Aangeboren verschillen in intelligentie (etniciteit)
Superieur soort mens (bv. rassenleer WOII)
Ontwikkeling pesten
Tweelingenonderzoek → genetische aanleg ervoor
Psychopathie (deels genetische) hangt sterk samen met pesten
Positieve reinforcement (meelopers) / verdedigers
Populariteit / optreden leerkracht
Modellen van ontwikkeling
Continue ontwikkeling: vloeiend op bepaalde niveau (kwantitatief)
Discontinue ontwikkeling: bij elk stadium hoort nieuw gedrag (kwalitatief)
Overlapping waves: tijdens het leren wordt strategie ontwikkeld. Oude strategie sterft
langzaam uit, de nieuwe strategie neemt langzaam toe
Perioden
Critical period: periode (leeftijd) waar gebeurtenis noodzakelijk is voor ontwikkeling
Sensitive period: periode (leeftijd) waar gebeurtenis belangrijk is voor ontwikkeling. Zonder
gebeurtenis kan die ontwikkeling nog gebeuren
Einde ontwikkeling Allport: autoriteit nodig voor adolescentie (leerkracht wegpesten)
Ontwikkeling gaat door in volwassenheid
Zelfspot na adolescentie
Leren jezelf minder serieus nemen
Stoppen met rebellen tegen ouders
Huwelijk → mensen volwassen = verantwoordelijkheid en bewust behoeftes ander
Individu vs omgeving: beïnvloeden elkaar/interacteren Model van Bronfenbrenner
Individu Omgeving
Genetica Ouders
Persoonlijkheid Vrienden
Intelligentie Thuisomgeving
Psychopathologie Samenleving
Leermogelijkheden uit cross-cultureel onderzoek
= Co-sleeping, familieverplichtingen, naschoolse activiteiten, tijgermoeder
Ontwikkelingsstadia Freud: oraal → anaal → fallisch → latent → genitaal
Niveau van verklaring: keuze om psychologische vermogens te beschrijven
= biologisch, gedragsmatig, sociaal en emotioneel
Ontwikkelingsstadia Erikson