Victimologie: Meten van slachtofferschap

METEN VAN SLACHTOFFERSCHAP


Agenda

1. De geregistreerde criminaliteit
a. De politiestatistieken
i. Funneling proces & dark number
ii. Selectiemechanismen

2. De verborgen criminaliteit
a. De slachtofferschapsenquête
i. Historiek
ii. Het criminologische nut van slachtofferenquêtes
iii. Zwakheden van slachtofferenquêtes

1. De geregistreerde criminaliteit

Geweten criminaliteit via handhavingsdiensten (politie, inspectiediensten…)
Heel vaak wordt gekeken binnen criminologie naar politiestatistieken

De politiestatistieken: funneling proces & dark numer

Statistieken




 Statistieken die je terugvindt op de website van politie.




76

, Politie registreert misdrijven en publiceert die ook.
 Maar daar zit selectie op!

Funneling proces

Dé criminaliteit bestaat niet: filters verstoren de realiteit op elk echelon!! (bv. politie)

 Filters op elk niveau van de strafrechtsbedeling, maar zeker ook op niveau van de politie

 Gepleegde criminaliteit
o Door politie opgemerkt
 Politie loopt rond en ziet criminaliteit
o Door burgers opgemerkt
 Vb. winkelbediende
o De manier om criminaliteit op te sporen is afhankelijk van:
 Gedrag van de politie
 De burger
 Melden of niet melden?
o Heel veel zaken worden niet gemeld
o Vb. fietsdiefstal: weinig aangiftes.
 Onopgemerkt
o Indien bij politie bekend: ook nog filter
 Registreren of niet registreren?
 Vb. persoon die veel geweld pleegt, die men niet meer registreert
 Vb. we gaan de verdachte toch nooit vinden
 Vb. einde van de shift
 Maar volgens de wet moet de politie eigenlijk registreren!
o Indien wel geregistreerd: opgehelderd of niet opgehelderd?
 Doorgeven aan OM of niet?

 Voor slachtofferenquêtes etc. kijken we naar politiestatistieken, nog niet naar OM
o Heel veel zaken die niet geregistreerd worden!
o Veel is afhankelijk van wat de politie doet
 Daar kan een bias inzitten
 Als we naar een burgemeester kijken: die kan een belofte doen om
vooral politie in te zetten daar waar het nodig is
o Dan is de kans groot dat politie in die wijk iets gaat vinden
 Als je dan predictive policing doet, dan kan je selectiemechanismen
vatten en met ene self-fulfilling prophecy zitten




77

,Algemene problemen politiestatistiek

 Veel onderzoek toont aan dat de meeste strafbare handelingen niet bij de politie gekend zijn en
dus niet in de statistieken terecht komen
o = VERBORGEN criminaliteit (hidden crime)

 Maar, het omgekeerde is ook waar:
o burgers melden ook zaken aan de politie die geen criminaliteit zijn (niet als
criminaliteit gedefinieerd worden):
 bv. vals alarm, verloren voorwerpen, valse aangiftes

 Via een combinatie van criminologische methoden kunnen we toch ramingen maken
o We weten dus dat er een beperking zit op de geregistreerde criminaliteit, maar we
kunnen ramingen maken van verborgen criminaliteit
o Extra: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen hidden impact crimes en visible
impact crimes

 In de jaren 60/70 een stijging van gewelddadige criminaliteit
 Vb. inbraken, moord, graffiti, vernielingen, vandalisme etc.
 Daarbij bestonden buurten waar er heel weinig veiligheid is (no-go
zones)
 Men ging beleidsmaatregelen nemen om preventief ervoor te
zorgen dat er gene zo’n no-go’s zones bestaan
 Vooral inzetten op visible impact crimes
o = zichtbare misdrijven die impact hebben op burgers
 Vb. moord etc.
 Die zichtbare crimes zijn de laatste jaren aan het dalen




78

,  Wat zien we niet? En waar is de politie minder mee bezig? Met hidden
impact crimes
 = verborgen misdrijven die een impact hebben
o Vb. polarisering en radicalisering
 Vb. extreemrechts/links
 Vb. provaccinatie/contravaccinatie
 Vb. rusland/oekraïne
o Vb. georganiseerde misdaad
 Vb. witwassen etc.
 Vb. mensenhandel seksuele uitbuiting
 Vb. xtc-lab
 Kan je heeeel veel geld mee verdienen
 En hebben een grote impact op onze
maatschappij etc.
o Vb. cybercrime
 Iedereen wordt daar slachtoffer van
 Niet op voorbereid
o Vb. intrafamiliaal geweld
 Was ook heel lang verborgen
 Dat zijn zaken die we niet zien en niet opvatten
o Want politie is zodanig gericht op visible crimes
 Vb. inbraken, sloten controleren
 Vb. crime prevention through environmental design
o Maar politie doet dit NIET:
 Zich voorbereiden op radicalisering, cybercrime en
georganiseerde criminaliteit
 Maar politie begint zich daar wel meer op in
te zetten nu

 Is de gekende criminaliteit REPRESENTATIEF voor de onbekende parameter in de populatie?
o Als we de volumes kennen van geregistreerde criminaliteit
 Kunnen we ervanuit gaan dat proportie van onbekende criminaliteit een
proportie is van die gekende criminaliteit?

 Indien de verhouding onbekend = bekend, wat is dan het drieledige gevolg?
o (1) proporties van de geregistreerde criminaliteit = proporties van de niet gekende
criminaliteit
 Inbraken in bedrijven (10.000) en die dat we niet kennen is ook 10.000, dus
20.000
o (2) kenmerken van gevatte daders = kenmerken van niet-gevatte daders
 Vb. mss vatten we enkel de dommeriken, maar de slimmeriken niet
 Dommeriken: geregistreerd
 Slimmeriken: niet geregistreerd??
 Vb. gevatte mensenhandelaar, zijn die gevatte mensen dan representatief
voor de niet-gevatte mensenhandelaars?



79