COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
HOORCOLLEGE 1
Communicatie is het proces waarbij de zender een boodschap overbrengt naar een
of meer ontvangers
- Intentioneel/ non-intentioneel
- Geslaagd/ niet-geslaagd
- Verbaal/ non-verbaal
Verbaal 7%
Toon 38 %
Non-verbaal 55%
Incongruentie = Wanneer woorden en lichaamstaal niet overeenkomen (dus eigenlijk
als je aan het liegen bent)
Communicatiemodel Shannon&Weaver (1949)
Voordat je een boodschap kunt brengen moet je je gedachtes encoderen
, COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
Encoderen is het omzetten van de boodschap. Hoe zorg je dat de ontvanger je
begrijpt: (beeld)taal. Decoderen is het begrijpen van de boodschap.
Ruis → als de boodschap niet goed overkomt
• Interne ruis: probleem ligt bij jezelf
• Externe ruis: probleem ligt bij de ander
Vormen van communicatie
INTRAPERSOONLIJKE COMMUNICATIE
▪ Persoonlijke ‘aanmoediging’ is beter dan wanneer je er zelf al negatief in staat
▪ Bij het kwijtraken van sleutels → hardop tegen jezelf praten
▪ Hoe zie jij jezelf?
▪ Sociale & fysieke omgeving zijn factoren
▪ Wit privilege → vooroordeel/ stereotype
INTERPERSOONLIJKE COMMUNICATIE
Hoe communiceer jij met anderen?
• Inhoud, toon en lichaamstaal
• Welke onderliggende boodschappen?
• Welke interpretatie en betekenis geven we hieraan?
• Hoe komen we tot die interpretatie en betekenis?
, COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
In een boodschap kunnen feitelijk, expressieve, relationele en appellerende
kenmerken zitten.
Model Schluz von Tun
• Hoe breng je een boodschap?
• Hoe interpreteer je een boodschap?
• Je geeft altijd een stukje van jezelf.
Metacommunicatie = communicatie over communicatie (Denk aan het filmpje van
Rutte en Wilders met ‘doe es normaal man’.)
MASSACOMMUNICATIE
Theorie van Ruler
Eenrichtingsverkeer
Zender staat centraal, ontvanger is niet in beeld. Weinig aandacht voor of de
boodschap aankomt.
Gecontroleerd eenrichtingsverkeer
Actieve zender. Ontvanger is in beeld, maar niet gelijkwaardig. Zender probeert
ontvanger te sturen of kennis over te dragen.
Tweerichtingsverkeer
Geen duidelijk onderscheid in zender/ontvanger, organisatie beschouwt publiek als
gelijkwaardig en gaat de dialoog aan.
HOORCOLLEGE 2
NON-VERBALE COMMUNICATIE
• De woordloze taal is de oudste en belangrijkste functie.
• Het is onmogelijk om deze communicatie achterwege te laten
• Vooral bij het uiten van gevoelens is 70-80% van de communicatie non-
verbaal
• Ook geschreven communicatie kan non-verbaal zijn
• Je bent je niet altijd bewust van je non-verbale communicatie
, COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
Non-verbale waarheid
• Woorden en lichaam spreken elkaar nogal eens tegen (incongruentie).
• De waarheid is beter te verbergen in woorden dan in lichaamstaal.
• Daarom wordt non-verbaal opgevat als de meest ‘ware’ boodschap.
• Training is mogelijk: politici, acteurs, pokeraars.
Korte geschiedenis (NIET LEREN)
OORSPRONG NVC
• Lang voordat de mens leerde te spreken, moesten
we met elkaar communiceren om te overleven.
• Bv. boodschappen over territoriumverdediging,
betrekkingen in de groep, en over de jacht.
Dit deden we met kreten, gebaren en
uitdrukkingen
Signalen voor betrekkingen in groepen:
- dreighouding
- waarschuwend grommen
- nederige houding van een verliezer
- houding van overgave/overwinning - toenaderingsgedrag
• We hebben deze signalen niet meer nodig om te overleven, nu gebruiken we ze
als aanvulling, herhaling of benadrukking.
HOORCOLLEGE 1
Communicatie is het proces waarbij de zender een boodschap overbrengt naar een
of meer ontvangers
- Intentioneel/ non-intentioneel
- Geslaagd/ niet-geslaagd
- Verbaal/ non-verbaal
Verbaal 7%
Toon 38 %
Non-verbaal 55%
Incongruentie = Wanneer woorden en lichaamstaal niet overeenkomen (dus eigenlijk
als je aan het liegen bent)
Communicatiemodel Shannon&Weaver (1949)
Voordat je een boodschap kunt brengen moet je je gedachtes encoderen
, COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
Encoderen is het omzetten van de boodschap. Hoe zorg je dat de ontvanger je
begrijpt: (beeld)taal. Decoderen is het begrijpen van de boodschap.
Ruis → als de boodschap niet goed overkomt
• Interne ruis: probleem ligt bij jezelf
• Externe ruis: probleem ligt bij de ander
Vormen van communicatie
INTRAPERSOONLIJKE COMMUNICATIE
▪ Persoonlijke ‘aanmoediging’ is beter dan wanneer je er zelf al negatief in staat
▪ Bij het kwijtraken van sleutels → hardop tegen jezelf praten
▪ Hoe zie jij jezelf?
▪ Sociale & fysieke omgeving zijn factoren
▪ Wit privilege → vooroordeel/ stereotype
INTERPERSOONLIJKE COMMUNICATIE
Hoe communiceer jij met anderen?
• Inhoud, toon en lichaamstaal
• Welke onderliggende boodschappen?
• Welke interpretatie en betekenis geven we hieraan?
• Hoe komen we tot die interpretatie en betekenis?
, COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
In een boodschap kunnen feitelijk, expressieve, relationele en appellerende
kenmerken zitten.
Model Schluz von Tun
• Hoe breng je een boodschap?
• Hoe interpreteer je een boodschap?
• Je geeft altijd een stukje van jezelf.
Metacommunicatie = communicatie over communicatie (Denk aan het filmpje van
Rutte en Wilders met ‘doe es normaal man’.)
MASSACOMMUNICATIE
Theorie van Ruler
Eenrichtingsverkeer
Zender staat centraal, ontvanger is niet in beeld. Weinig aandacht voor of de
boodschap aankomt.
Gecontroleerd eenrichtingsverkeer
Actieve zender. Ontvanger is in beeld, maar niet gelijkwaardig. Zender probeert
ontvanger te sturen of kennis over te dragen.
Tweerichtingsverkeer
Geen duidelijk onderscheid in zender/ontvanger, organisatie beschouwt publiek als
gelijkwaardig en gaat de dialoog aan.
HOORCOLLEGE 2
NON-VERBALE COMMUNICATIE
• De woordloze taal is de oudste en belangrijkste functie.
• Het is onmogelijk om deze communicatie achterwege te laten
• Vooral bij het uiten van gevoelens is 70-80% van de communicatie non-
verbaal
• Ook geschreven communicatie kan non-verbaal zijn
• Je bent je niet altijd bewust van je non-verbale communicatie
, COMMUNICATIE HOORCOLLEGES
Non-verbale waarheid
• Woorden en lichaam spreken elkaar nogal eens tegen (incongruentie).
• De waarheid is beter te verbergen in woorden dan in lichaamstaal.
• Daarom wordt non-verbaal opgevat als de meest ‘ware’ boodschap.
• Training is mogelijk: politici, acteurs, pokeraars.
Korte geschiedenis (NIET LEREN)
OORSPRONG NVC
• Lang voordat de mens leerde te spreken, moesten
we met elkaar communiceren om te overleven.
• Bv. boodschappen over territoriumverdediging,
betrekkingen in de groep, en over de jacht.
Dit deden we met kreten, gebaren en
uitdrukkingen
Signalen voor betrekkingen in groepen:
- dreighouding
- waarschuwend grommen
- nederige houding van een verliezer
- houding van overgave/overwinning - toenaderingsgedrag
• We hebben deze signalen niet meer nodig om te overleven, nu gebruiken we ze
als aanvulling, herhaling of benadrukking.
