Parlementaire democratie
Paragraaf 1 - Wat is democratie?
Wat zijn de voordelen om in een democratie te leven en hoe ziet een dictatuur er uit?
Politiek: het nemen van allerlei besluiten om het land te besturen. Besluiten van politici
hebben veel invloed op ons leven op het gebied van:
● welvaart (voldoende banen voor jongeren)
● volksgezondheid (wegwerken van wachtlijsten in ziekenhuizen)
● infrastructuur (aanleg en onderhoud van wegen)
● onderwijs (veranderen van examen eisen)
● buitenlandse betrekkingen (het uitzenden van militairen voor een vredesmissie)
● openbare orde en veiligheid (het inzetten van politieagenten om criminaliteit te
bestrijden)
Democratie: een bestuursvorm waarbij de bevolking (in)direct invloed uitoefent op de
politieke besluitvorming.
Referendum: kiesgerechtigde burgers mogen rechtstreeks stemmen over een politiek
vraagstuk of wetsvoorstel, zoals de brexit.
Nederland heeft een indirecte democratie, vertegenwoordigers in het parlement nemen
beslissingen. Je noemt een indirecte democratie ook wel een parlementaire democratie.
Kenmerken parlementaire democratie:
● burgers hebben politieke grondrechten: stemmen vanaf 18 jaar, iedereen mag een
politieke partij oprichten, iedereen mag demonstreren
● politieke besluitvorming: de regering en het parlement maken samen de wetten, weten
gaan pas gelden als een meerderheid in het parlement daartoe besluit
● een democ
● ratie houdt rekening met de rechten van minderheden
● er is persvrijheid
Nederland werd een democratie in 1848.
Dictatuur: de macht ligt bij 1 persoon of bij een groepje mensen. Je hebt dictatuur op
ideologie (Noord-Korea), dictatuur op religie (sharia) en dictatuur op militarisme (Birma).
Kenmerken dictatuur:
● er is geen machtenscheiding
● de grondrechten worden niet gerespecteerd
● er bestaat geen vrije pers
● oppositiepartijen zijn vaak verboden
● er is een grote politieke rol voor militairen
● er is meestal sprake van verkiezingsfraude
, ● de regering kan snel en efficiënt besluiten nemen
Paragraaf 2 - Politieke stromingen
Welke uitgangspunten spreken jou het meest aan?
Ideologie: een samenhangend geheel van ideeën over de gewenste inrichting van de
samenleving, daarbij gaat het om 2 vragen:
- welke waarden en normen staan centraal?
- wat is de gewenste rol van de overheid op sociaal economisch gebied?
Linkse partijen: ongelijkheid verminderen met goede uitkeringen en andere voorzieningen,
mensen hebben niet allemaal dezelfde mogelijkheden om goed voor zichzelf te zorgen.
Rechte partijen: mensen willen zo min mogelijk bemoeienis van de overheid op sociaal
economisch gebied, mensen zijn zelf verantwoordelijk voor een beter bestaan
3 politieke ideologieën of stromingen:
Liberalisme: het ontstond tijdens de Franse Revolutie toen de burgerij in opstand kwam
tegen de onbeperkte macht van de koning, ze staan voor persoonlijke en economische
vrijheid en waren tegen te hoge belastingen. Nu vinden liberalen vrijheid nog steeds
belangrijk en zijn nog steeds voor de vrijemarkteconomie, ze accepteren wel dat de overheid
zorgt voor een goede gezondheidszorg, goed onderwijs en uitkeringen, maar ze moeten niet te
afhankelijk van de overheid worden. Liberalisme is rechts, zoals de VVD, D66 en PVV.
Socialisme: ontstond in de 19e eeuw als reactie op slechte werkomstandigheden van de
arbeiders. Socialisten wilden een eind maken aan armoede en ongelijkheid, maar hoe ze het
doel konden bereiken zaten ook nog verschillen tussen:
● communisten: arbeiders kregen de macht door een revolutie
● sociaaldemocraten wilden via verkiezingen in de regering komen
Socialisten noemen we tegenwoordig sociaaldemocraten, ze staan voor gelijkwaardigheid en
willen nog steeds dat de overheid de zwakkeren beschermd. Socialisme is links, zoals de
PvdA, SP en GroenLinks.
Confessionalisme: baseert zich op het geloof en geloofsovertuiging, in Nederland vooral het
christendom. Ze streven naar een samenleving gebaseerd op waarden uit de Bijbel, zoals het
rentmeesterschap: mensen hebben de taak goed te zorgen voor de door God gegeven aarde.
Christendemocraten vinden nu naastenliefde belangrijk. Het CDA, ChristenUnie en SGP zijn
confessionalist. Ze zitten in het midden.
Populisme: zeggen op te komen voor de eenvoudige burger en zetten zich af tegen de elite,
die in hun ogen corrupt is. Ze hebben vaak sterk nationalistische standpunten zoals tegen
immigratie. De PVV wordt als een populistische partij beschouwd.
Progressief: vooruitstrevend, de maatschappij willen veranderen, meestal met persoonlijke
vrijheid (homohuwelijk, legaliseren van abortus en euthanasie)
Paragraaf 1 - Wat is democratie?
Wat zijn de voordelen om in een democratie te leven en hoe ziet een dictatuur er uit?
Politiek: het nemen van allerlei besluiten om het land te besturen. Besluiten van politici
hebben veel invloed op ons leven op het gebied van:
● welvaart (voldoende banen voor jongeren)
● volksgezondheid (wegwerken van wachtlijsten in ziekenhuizen)
● infrastructuur (aanleg en onderhoud van wegen)
● onderwijs (veranderen van examen eisen)
● buitenlandse betrekkingen (het uitzenden van militairen voor een vredesmissie)
● openbare orde en veiligheid (het inzetten van politieagenten om criminaliteit te
bestrijden)
Democratie: een bestuursvorm waarbij de bevolking (in)direct invloed uitoefent op de
politieke besluitvorming.
Referendum: kiesgerechtigde burgers mogen rechtstreeks stemmen over een politiek
vraagstuk of wetsvoorstel, zoals de brexit.
Nederland heeft een indirecte democratie, vertegenwoordigers in het parlement nemen
beslissingen. Je noemt een indirecte democratie ook wel een parlementaire democratie.
Kenmerken parlementaire democratie:
● burgers hebben politieke grondrechten: stemmen vanaf 18 jaar, iedereen mag een
politieke partij oprichten, iedereen mag demonstreren
● politieke besluitvorming: de regering en het parlement maken samen de wetten, weten
gaan pas gelden als een meerderheid in het parlement daartoe besluit
● een democ
● ratie houdt rekening met de rechten van minderheden
● er is persvrijheid
Nederland werd een democratie in 1848.
Dictatuur: de macht ligt bij 1 persoon of bij een groepje mensen. Je hebt dictatuur op
ideologie (Noord-Korea), dictatuur op religie (sharia) en dictatuur op militarisme (Birma).
Kenmerken dictatuur:
● er is geen machtenscheiding
● de grondrechten worden niet gerespecteerd
● er bestaat geen vrije pers
● oppositiepartijen zijn vaak verboden
● er is een grote politieke rol voor militairen
● er is meestal sprake van verkiezingsfraude
, ● de regering kan snel en efficiënt besluiten nemen
Paragraaf 2 - Politieke stromingen
Welke uitgangspunten spreken jou het meest aan?
Ideologie: een samenhangend geheel van ideeën over de gewenste inrichting van de
samenleving, daarbij gaat het om 2 vragen:
- welke waarden en normen staan centraal?
- wat is de gewenste rol van de overheid op sociaal economisch gebied?
Linkse partijen: ongelijkheid verminderen met goede uitkeringen en andere voorzieningen,
mensen hebben niet allemaal dezelfde mogelijkheden om goed voor zichzelf te zorgen.
Rechte partijen: mensen willen zo min mogelijk bemoeienis van de overheid op sociaal
economisch gebied, mensen zijn zelf verantwoordelijk voor een beter bestaan
3 politieke ideologieën of stromingen:
Liberalisme: het ontstond tijdens de Franse Revolutie toen de burgerij in opstand kwam
tegen de onbeperkte macht van de koning, ze staan voor persoonlijke en economische
vrijheid en waren tegen te hoge belastingen. Nu vinden liberalen vrijheid nog steeds
belangrijk en zijn nog steeds voor de vrijemarkteconomie, ze accepteren wel dat de overheid
zorgt voor een goede gezondheidszorg, goed onderwijs en uitkeringen, maar ze moeten niet te
afhankelijk van de overheid worden. Liberalisme is rechts, zoals de VVD, D66 en PVV.
Socialisme: ontstond in de 19e eeuw als reactie op slechte werkomstandigheden van de
arbeiders. Socialisten wilden een eind maken aan armoede en ongelijkheid, maar hoe ze het
doel konden bereiken zaten ook nog verschillen tussen:
● communisten: arbeiders kregen de macht door een revolutie
● sociaaldemocraten wilden via verkiezingen in de regering komen
Socialisten noemen we tegenwoordig sociaaldemocraten, ze staan voor gelijkwaardigheid en
willen nog steeds dat de overheid de zwakkeren beschermd. Socialisme is links, zoals de
PvdA, SP en GroenLinks.
Confessionalisme: baseert zich op het geloof en geloofsovertuiging, in Nederland vooral het
christendom. Ze streven naar een samenleving gebaseerd op waarden uit de Bijbel, zoals het
rentmeesterschap: mensen hebben de taak goed te zorgen voor de door God gegeven aarde.
Christendemocraten vinden nu naastenliefde belangrijk. Het CDA, ChristenUnie en SGP zijn
confessionalist. Ze zitten in het midden.
Populisme: zeggen op te komen voor de eenvoudige burger en zetten zich af tegen de elite,
die in hun ogen corrupt is. Ze hebben vaak sterk nationalistische standpunten zoals tegen
immigratie. De PVV wordt als een populistische partij beschouwd.
Progressief: vooruitstrevend, de maatschappij willen veranderen, meestal met persoonlijke
vrijheid (homohuwelijk, legaliseren van abortus en euthanasie)
