Samenvatting Beslag, Executie en Insolventierecht
A.W. Jongbloed – Executierecht
Hoofdstuk 1
Het burgerlijk procesrecht bevat regels die gelden voor het burgerlijk proces. Dit proces zorgt
ervoor dat er tussen partijen een verhouding door de rechter bindend wordt vastgesteld door
het doen van een uitspraak.
Als zo’n uitspraak van de rechter een veroordeling bevat, dan wordt dit een condemnatoir
vonnis of condemnatoire beschikking genoemd. Wanneer de veroordeelde niet vrijwillig aan
zo’n rechterlijke uitspraak voldoet, dan bestaan er een aantal dwangmiddelen die kunnen
worden gebruikt om het resultaat van de veroordeling af te dwingen.
→ Toepassing van deze dwangmiddelen wordt executie of tenuitvoerlegging genoemd.
Naast de condemnatoire uitspraken van de rechter, kan hij ook declaratoire (hierbij wordt er
een bestaande rechtstoestand/rechtsverhouding en een verklaring van recht uitgesproken)
en constitutieve (een rechtstoestand/rechtsverhouding wordt
geschapen/gewijzigd/opgeheven) uitspraken doen.
→ Bij deze soorten uitspraken kan de tenuitvoerlegging niet met dwangmiddelen worden
gedaan, omdat de uitspraak alleen een rechtstoestand vaststelt. Er wordt niet veroordeeld
tot een bepaald handelen of nalaten.
Om te kunnen overgaan tot executie is er een executoriale titel vereist.
→ Voorbeeld van zo’n titel: condemnatoir vonnis of notariële akte.
Executierecht
Civielrechtelijk executierecht kent de volgende definitie: ‘het objectieve recht dat zowel regelt
welke dwangmiddelen gebruikt kunnen worden ter verwezenlijking van een civielrechtelijke
aanspraak als welke regels bij de toepassing van die dwangmiddelen in acht genomen
moeten worden.’
Een belangrijk kenmerk van het executierecht is, dat het in beginsel alleen mag plaatsvinden
met overheidshulp. Dit heeft tot gevolg dat iemand die wil dat er een executoriale titel ten
uitvoer wordt gelegd, de dwangmiddelen die hiervoor ter beschikking staan niet zal mag
toepassen. Hij zal de hulp van een gerechtsdeurwaarder moeten inroepen. Dit is een door de
overheid aangestelde openbare ambtenaar.
Beslagrecht
Het beslagrecht is het objectieve recht dat gaat over de in ons recht geregelde beslagen. Het
beslagleggen is een handeling waarbij een openbare ambtenaar vermogensbestanddelen
aan de vrije beschikkingsmacht van de eigenaar of anderen onttrekt.
Dit heeft een aantal belangrijke dingen tot gevolg. Ten eerste kunnen de na de beslaglegging
verrichte rechtshandelingen niet tegen de beslaglegger kunnen worden ingeroepen. Deze
rechtshandelingen kunnen op zichzelf wel bestaan, door een beslag wordt degene ten laste
, van wie het beslag is gelegd niet beschikkingsonbevoegd, maar deze rechtshandelingen
kunnen op grond van art 505 lid 2 Rv niet tegen de beslaglegger worden ingeroepen.
Daarnaast is een tweede gevolg van beslag, dat als er na het beslagleggen handelingen
worden verricht waardoor er bepaalde goederen aan het beslag worden onttrokken, deze
handelingen op grond van art 198 Sr strafbare feiten zijn.
→ Beslag heeft dus een blokkerend effect.
Een ander woord voor beslag is arrest. Wanneer er beslag wordt gelegd, dan wordt dit door
de deurwaarder schriftelijk vastgelegd in een beslagexploot of proces-verbaal van beslag.
Hieruit blijkt op welke vermogensbestanddelen het beslag is gelegd.
Er bestaan twee verschillende soorten beslag:
Executoriaal beslag
Dit is een beslag dat gelegd wordt krachtens een executoriale titel. Met zo’n beslag
kan het recht van de persoon die het beslag heeft kunnen worden verwezenlijkt.
→ Bijv: executoriale verkoop van de beslagen goederen van de schuldenaar. De
koopprijs kan dan worden gebruikt om de vordering van de schuldeiser te voldoen.
Conservatoir beslag
Deze soort beslag kan worden gelegd wanneer een schuldeiser (nog) niet in het bezit
is van een executoriale titel. Dit mag alleen worden gedaan, wanneer er hiervoor
verlof is verkregen van de voorzieningenrechter op grond van art 700 lid 1 Rv. Vaak
wordt er een conservatoir beslag gelegd in afwachting van een executoriale titel. Dit
is om te voorkomen dat de beslagen goederen worden weggemaakt of in waarde
zullen verminderen, omdat ook het conservatoire beslag een blokkerende werking
heeft.
Faillissementsrecht
Tot het executie- en beslagrecht behoort ook het faillissementsrecht. Bij faillissement wordt
er een algemeen beslag gelegd op het gehele vermogen van de failliet ten behoeve van alle
schuldeisers gezamenlijk. Het doel hiervan is om de opbrengst van de
vermogensbestanddelen van de failliet te verdelen over de gezamenlijke schuldeisers. Het
faillissement heeft zowel kenmerken van een conservatoir als een executoriaal beslag.
Conservatoir: Heeft het doel om te voorkomen dat de failliet activa aan zijn vermogen
onttrekt.
Executoriaal: Het strekt ertoe om de opbrengst van de vermogensbestanddelen van
te failliet te verdelen over de schuldeisers.
Het recht van parate executie
Dit is een recht dat door de wet gegeven wordt en houdt in dat er de houder hiervan mag
overgaan tot bepaalde dwangmiddelen, zonder dat hiervoor een executoriale titel nodig is.
→ Dit recht komt bijvoorbeeld toe aan de pand- en hypotheekhouder (art 3:248 lid 1 en art
3:268 lid 1 BW). Zij hebben het recht om het bezwaarde goed te verkopen en uit de
opbrengst van die verkoop betaling van hun vordering te verkrijgen.
A.W. Jongbloed – Executierecht
Hoofdstuk 1
Het burgerlijk procesrecht bevat regels die gelden voor het burgerlijk proces. Dit proces zorgt
ervoor dat er tussen partijen een verhouding door de rechter bindend wordt vastgesteld door
het doen van een uitspraak.
Als zo’n uitspraak van de rechter een veroordeling bevat, dan wordt dit een condemnatoir
vonnis of condemnatoire beschikking genoemd. Wanneer de veroordeelde niet vrijwillig aan
zo’n rechterlijke uitspraak voldoet, dan bestaan er een aantal dwangmiddelen die kunnen
worden gebruikt om het resultaat van de veroordeling af te dwingen.
→ Toepassing van deze dwangmiddelen wordt executie of tenuitvoerlegging genoemd.
Naast de condemnatoire uitspraken van de rechter, kan hij ook declaratoire (hierbij wordt er
een bestaande rechtstoestand/rechtsverhouding en een verklaring van recht uitgesproken)
en constitutieve (een rechtstoestand/rechtsverhouding wordt
geschapen/gewijzigd/opgeheven) uitspraken doen.
→ Bij deze soorten uitspraken kan de tenuitvoerlegging niet met dwangmiddelen worden
gedaan, omdat de uitspraak alleen een rechtstoestand vaststelt. Er wordt niet veroordeeld
tot een bepaald handelen of nalaten.
Om te kunnen overgaan tot executie is er een executoriale titel vereist.
→ Voorbeeld van zo’n titel: condemnatoir vonnis of notariële akte.
Executierecht
Civielrechtelijk executierecht kent de volgende definitie: ‘het objectieve recht dat zowel regelt
welke dwangmiddelen gebruikt kunnen worden ter verwezenlijking van een civielrechtelijke
aanspraak als welke regels bij de toepassing van die dwangmiddelen in acht genomen
moeten worden.’
Een belangrijk kenmerk van het executierecht is, dat het in beginsel alleen mag plaatsvinden
met overheidshulp. Dit heeft tot gevolg dat iemand die wil dat er een executoriale titel ten
uitvoer wordt gelegd, de dwangmiddelen die hiervoor ter beschikking staan niet zal mag
toepassen. Hij zal de hulp van een gerechtsdeurwaarder moeten inroepen. Dit is een door de
overheid aangestelde openbare ambtenaar.
Beslagrecht
Het beslagrecht is het objectieve recht dat gaat over de in ons recht geregelde beslagen. Het
beslagleggen is een handeling waarbij een openbare ambtenaar vermogensbestanddelen
aan de vrije beschikkingsmacht van de eigenaar of anderen onttrekt.
Dit heeft een aantal belangrijke dingen tot gevolg. Ten eerste kunnen de na de beslaglegging
verrichte rechtshandelingen niet tegen de beslaglegger kunnen worden ingeroepen. Deze
rechtshandelingen kunnen op zichzelf wel bestaan, door een beslag wordt degene ten laste
, van wie het beslag is gelegd niet beschikkingsonbevoegd, maar deze rechtshandelingen
kunnen op grond van art 505 lid 2 Rv niet tegen de beslaglegger worden ingeroepen.
Daarnaast is een tweede gevolg van beslag, dat als er na het beslagleggen handelingen
worden verricht waardoor er bepaalde goederen aan het beslag worden onttrokken, deze
handelingen op grond van art 198 Sr strafbare feiten zijn.
→ Beslag heeft dus een blokkerend effect.
Een ander woord voor beslag is arrest. Wanneer er beslag wordt gelegd, dan wordt dit door
de deurwaarder schriftelijk vastgelegd in een beslagexploot of proces-verbaal van beslag.
Hieruit blijkt op welke vermogensbestanddelen het beslag is gelegd.
Er bestaan twee verschillende soorten beslag:
Executoriaal beslag
Dit is een beslag dat gelegd wordt krachtens een executoriale titel. Met zo’n beslag
kan het recht van de persoon die het beslag heeft kunnen worden verwezenlijkt.
→ Bijv: executoriale verkoop van de beslagen goederen van de schuldenaar. De
koopprijs kan dan worden gebruikt om de vordering van de schuldeiser te voldoen.
Conservatoir beslag
Deze soort beslag kan worden gelegd wanneer een schuldeiser (nog) niet in het bezit
is van een executoriale titel. Dit mag alleen worden gedaan, wanneer er hiervoor
verlof is verkregen van de voorzieningenrechter op grond van art 700 lid 1 Rv. Vaak
wordt er een conservatoir beslag gelegd in afwachting van een executoriale titel. Dit
is om te voorkomen dat de beslagen goederen worden weggemaakt of in waarde
zullen verminderen, omdat ook het conservatoire beslag een blokkerende werking
heeft.
Faillissementsrecht
Tot het executie- en beslagrecht behoort ook het faillissementsrecht. Bij faillissement wordt
er een algemeen beslag gelegd op het gehele vermogen van de failliet ten behoeve van alle
schuldeisers gezamenlijk. Het doel hiervan is om de opbrengst van de
vermogensbestanddelen van de failliet te verdelen over de gezamenlijke schuldeisers. Het
faillissement heeft zowel kenmerken van een conservatoir als een executoriaal beslag.
Conservatoir: Heeft het doel om te voorkomen dat de failliet activa aan zijn vermogen
onttrekt.
Executoriaal: Het strekt ertoe om de opbrengst van de vermogensbestanddelen van
te failliet te verdelen over de schuldeisers.
Het recht van parate executie
Dit is een recht dat door de wet gegeven wordt en houdt in dat er de houder hiervan mag
overgaan tot bepaalde dwangmiddelen, zonder dat hiervoor een executoriale titel nodig is.
→ Dit recht komt bijvoorbeeld toe aan de pand- en hypotheekhouder (art 3:248 lid 1 en art
3:268 lid 1 BW). Zij hebben het recht om het bezwaarde goed te verkopen en uit de
opbrengst van die verkoop betaling van hun vordering te verkrijgen.
