Begrippenlijst SWK2B Ontwikkelingspsychologie
Begrippen hoorcollege 7
Taalontwikkeling in de basisschoolleeftijd:
- Technische taalontwikkeling: Woordenschat, grammatica, intonatie en wederkerigheid.
- Metalinguïstisch bewustzijn: Het besef van het eigen taalgebruik.
- Taal en sociaalemotionele ontwikkeling: Taal en sociale relaties. Taal en zelfbeheersing
(Marshmellow experiment).
- Effecten meertaligheid: Meer linguïstische mogelijkheden, meta linguïstisch bewustzijn,
creativiteit en veelzijdige probleemoplossing en meer verschillende hersenactiviteit.
- Concreet-operationeel stadium (Piaget): De periode van cognitieve ontwikkeling tussen
het 7e en 12e levensjaar die wordt gekenmerkt door het actieve en juiste gebruik van logica.
- Decentreren: Het vermogen om rekening te houden met verschillende aspecten van een
situatie.
- Reversibiliteit: Het vermogen om een uitgevoerde handeling (in gedachten) weer terug te
draaien.
- Herinnering: Het proces waarmee informatie gecodeerd, opgeslagen en weer
teruggehaald wordt.
- Mindmap: Een woorden spin. Één centraal thema in het midden en daarom heen woorden
die te maken hebben met dat thema.
- Zone van naaste ontwikkeling (Vygotski): Het niveau waarop het kind een taak bijna,
maar nog niet helemaal zelf kan uitvoeren. 1. Ik kan het niet - 2. Ik kan het met hulp - 3. Ik
kan het alleen. Laat kinderen zelf proberen en ondersteun waarnodig.
Model van geheugen van Atkinson en Shiffrin:
- Sensorisch geheugen: Gekoppeld in en aan zintuigen. Eerste indrukken van beelden,
geluiden en geuren. Wordt een korte tijd bewaard. Het gaat vanzelf, onbewust. Waarnemen -
> sensatie en perceptie. Het eerste van de drie geheugenstadia, waarin de sensorische
indrukken van stimuli korte tijd worden bewaard of geregistreerd: ook wel sensorisch register
genoemd.
- Korte termijn geheugen/ werkgeheugen: Dit is bewust. Haalt informatie uit sensorisch
geheugen en verbindt deze met items uit het lange termijn geheugen. De werkkamer: Hier
sta je stil bij wat je net gezien hebt. Tijdelijke opslag. Informatie gesorteerd, gecodeerd,
dingen koppelen of tegen elkaar af wegen. Het tweede van de drie geheugenstadia, met een
zeer beperkte capaciteit. Zonder repeteren worden indrukken van waargenomen
gebeurtenissen of ervaringen op z’n hoogst een minuut bewaard.
- Lange termijn geheugen: Ontvangt informatie uit het werkgeheugen en slaat het op.
Harde schijf waar je dus alles opslaat. Het derde van de drie geheugenstadia, met de
grootste capaciteit en waar informatie het langst wordt vastgehouden. In welk deel van het
langetermijngeheugen de informatie wordt opgeslagen, is afhankelijk van de betekenis.
, Geheugenstrategieën
- Herhaling: Proces waarbij informatie steeds herhaald wordt om te voorkomen dat de
informatie vervaagt in de tijd dat het in het werkgeheugen zit. Repeteren vereist geen actieve
werking.
- Organisatie: In categorieën overbrengen.
- Cognitieve elaboratie: Een proces van het werkgeheugen waarin informatie actief wordt
verwerkt door die te verbinden met kennis die al in het langetermijngeheugen is opgeslagen.
- Metalinguïstisch bewustzijn: Het begrijpen van het eigen taalgebruik. Het moet aan
bepaalde regels en werkwoorden voldoen.
- Tweetaligheid: Het vermogen om twee talen te spreken. Ze hebben een beter
metalinguïstisch bewustzijn.
- IQ (Intelligentiequotiënt): Een score die de verhouding uitdrukt tussen iemands mentale
leeftijd en zijn kalenderleeftijd.
- Emotionele intelligentie: De capaciteiten en vaardigheden die ten grondslag liggen aan
het op de juiste manier van inschatten, evalueren, uitdrukken en reguleren van emoties.
Meervoudige intelligenties
Begrippen hoorcollege 7
Taalontwikkeling in de basisschoolleeftijd:
- Technische taalontwikkeling: Woordenschat, grammatica, intonatie en wederkerigheid.
- Metalinguïstisch bewustzijn: Het besef van het eigen taalgebruik.
- Taal en sociaalemotionele ontwikkeling: Taal en sociale relaties. Taal en zelfbeheersing
(Marshmellow experiment).
- Effecten meertaligheid: Meer linguïstische mogelijkheden, meta linguïstisch bewustzijn,
creativiteit en veelzijdige probleemoplossing en meer verschillende hersenactiviteit.
- Concreet-operationeel stadium (Piaget): De periode van cognitieve ontwikkeling tussen
het 7e en 12e levensjaar die wordt gekenmerkt door het actieve en juiste gebruik van logica.
- Decentreren: Het vermogen om rekening te houden met verschillende aspecten van een
situatie.
- Reversibiliteit: Het vermogen om een uitgevoerde handeling (in gedachten) weer terug te
draaien.
- Herinnering: Het proces waarmee informatie gecodeerd, opgeslagen en weer
teruggehaald wordt.
- Mindmap: Een woorden spin. Één centraal thema in het midden en daarom heen woorden
die te maken hebben met dat thema.
- Zone van naaste ontwikkeling (Vygotski): Het niveau waarop het kind een taak bijna,
maar nog niet helemaal zelf kan uitvoeren. 1. Ik kan het niet - 2. Ik kan het met hulp - 3. Ik
kan het alleen. Laat kinderen zelf proberen en ondersteun waarnodig.
Model van geheugen van Atkinson en Shiffrin:
- Sensorisch geheugen: Gekoppeld in en aan zintuigen. Eerste indrukken van beelden,
geluiden en geuren. Wordt een korte tijd bewaard. Het gaat vanzelf, onbewust. Waarnemen -
> sensatie en perceptie. Het eerste van de drie geheugenstadia, waarin de sensorische
indrukken van stimuli korte tijd worden bewaard of geregistreerd: ook wel sensorisch register
genoemd.
- Korte termijn geheugen/ werkgeheugen: Dit is bewust. Haalt informatie uit sensorisch
geheugen en verbindt deze met items uit het lange termijn geheugen. De werkkamer: Hier
sta je stil bij wat je net gezien hebt. Tijdelijke opslag. Informatie gesorteerd, gecodeerd,
dingen koppelen of tegen elkaar af wegen. Het tweede van de drie geheugenstadia, met een
zeer beperkte capaciteit. Zonder repeteren worden indrukken van waargenomen
gebeurtenissen of ervaringen op z’n hoogst een minuut bewaard.
- Lange termijn geheugen: Ontvangt informatie uit het werkgeheugen en slaat het op.
Harde schijf waar je dus alles opslaat. Het derde van de drie geheugenstadia, met de
grootste capaciteit en waar informatie het langst wordt vastgehouden. In welk deel van het
langetermijngeheugen de informatie wordt opgeslagen, is afhankelijk van de betekenis.
, Geheugenstrategieën
- Herhaling: Proces waarbij informatie steeds herhaald wordt om te voorkomen dat de
informatie vervaagt in de tijd dat het in het werkgeheugen zit. Repeteren vereist geen actieve
werking.
- Organisatie: In categorieën overbrengen.
- Cognitieve elaboratie: Een proces van het werkgeheugen waarin informatie actief wordt
verwerkt door die te verbinden met kennis die al in het langetermijngeheugen is opgeslagen.
- Metalinguïstisch bewustzijn: Het begrijpen van het eigen taalgebruik. Het moet aan
bepaalde regels en werkwoorden voldoen.
- Tweetaligheid: Het vermogen om twee talen te spreken. Ze hebben een beter
metalinguïstisch bewustzijn.
- IQ (Intelligentiequotiënt): Een score die de verhouding uitdrukt tussen iemands mentale
leeftijd en zijn kalenderleeftijd.
- Emotionele intelligentie: De capaciteiten en vaardigheden die ten grondslag liggen aan
het op de juiste manier van inschatten, evalueren, uitdrukken en reguleren van emoties.
Meervoudige intelligenties
