Nabije oosten
Inhoud
Stedelijke culturen in Sumerië.................................................................................................2
Ontstaan van steden............................................................................................................ 2
Wat is een stad?.............................................................................................................. 2
Waar zijn steden ontstaan?..............................................................................................2
Ontstaan van staten............................................................................................................. 2
Wat is een staat?............................................................................................................. 2
De eerste steden in Sumerië...............................................................................................2
Waar ontstonden de eerste steden, en waarom daar?.....................................................2
Wat is een stadstaat?.......................................................................................................3
De ziggurat als centrum...................................................................................................3
Religieuze functie van de ziggurat.............................................................................3
Economische functie van de ziggurat........................................................................3
Onderwijskundige functie...........................................................................................4
Macht van de vorst.............................................................................................................. 4
Kunst in de stadstaten......................................................................................................... 5
De beeldhouwkunst.......................................................................................................... 5
De bouwkunst.................................................................................................................. 5
Edelsmeedkunst............................................................................................................... 6
Mozaïek........................................................................................................................... 6
Literatuur.......................................................................................................................... 6
De Rijken in Mesopotamië......................................................................................................7
Opeenvolging van de Rijken................................................................................................7
Het Akkadische Rijk: +/- 2300 v.Chr....................................................................................7
Het Oud-Babylonische Rijk: 1750 – 1600 v.Chr...................................................................7
Strijdwagenvolkeren: Hettieten: 1600 – 1200 v.Chr.............................................................8
Assyrische Rijk: 1100 – 612 v.Chr.......................................................................................8
Nieuw-Babyonische Rijk: 612 – 538 v.Chr...........................................................................8
Perzische Rijk: 546 – 331 v.Chr...........................................................................................9
Egypte Fysisch landschap.....................................................................................................10
Beschrijving Egyptisch landschap......................................................................................10
De farao............................................................................................................................. 11
Priesters in Egypte.............................................................................................................13
Het Oude Rijk........................................................................................................................ 14
, Mastaba............................................................................................................................. 14
Trappenpiramide................................................................................................................ 15
Knikpiramide...................................................................................................................... 15
De piramides van Gizeh: Cheops, Chefren en Mycerionos................................................15
Wie werkte er mee aan de bouw?..................................................................................15
Welke technieken werden gebruikt?...............................................................................15
Waarvoor werd de Nijl gebruikt?....................................................................................15
Vanwaar kwamen de stenen?........................................................................................15
Hoe werden de stenen verplaatst?.................................................................................15
Hoe brachten de Egyptenaren de stenen naar boven?..................................................16
Waarom moest de piramide gericht worden naar de sterren?........................................16
Hoe groot was de piramide uit eindelijk?........................................................................16
Verval van het Oude Rijk...................................................................................................16
Het Midden en het Nieuwe Rijk.............................................................................................17
Het Midden Rijk................................................................................................................. 17
Het Nieuwe Rijk................................................................................................................. 17
Thoetmozes I (ca. 1504 – 1492 v.Chr.)..........................................................................17
Hatsjepsoet (ca. 1479 – 1458 v.Chr.).............................................................................17
Thoetmozes III (ca. 1479 – 1425 v.Chr.)........................................................................18
Amenhotep IV of Echnaton (ca. 1351 – 1333 v.Chr.).....................................................18
Nefertete........................................................................................................................ 18
Toetanchamon (ca. 1333 – 1323 v.Chr.)........................................................................18
Ramses II of Ramses de Grote (ca. 1290 – 1224 v.Chr.)...............................................19
Politiek vlak............................................................................................................. 19
Familiaal vlak...........................................................................................................20
Cultureel vlak........................................................................................................... 20
Na Ramses II................................................................................................................. 20
3de tussentijd...................................................................................................................... 20
De hoge beschavingen van het Nabije Oosten.....................................................................21
Wat is cultuur?................................................................................................................... 21
Ontstaan en ontwikkeling van het schrift............................................................................21
Het Sumerisch schrift.........................................................................................................21
Het Egyptisch schrift.......................................................................................................... 22
Het Kretenzisch schrift.......................................................................................................23
Het Fenicisch schrift.......................................................................................................... 23
Het Griekse schrift.............................................................................................................23
1
, Stedelijke culturen in Sumerië
Ontstaan van steden
Wat is een stad?
✔ Permanente bewoning
✔ Omvang van de bevolking
✔ Arbeidsverdeling en klassen
✔ Dienstverlenend centrum
Controle op omliggend land, dat voor het voedsel zorgt.
🡪 Noodzakelijke voorwaarde: voedseloverschotten.
Belangrijk op lange termijn: goede irrigatielandbouw.
Waar zijn steden ontstaan?
Kaart 10,11 en 54.
Steden ontstonden op goed verdedigbare plekken met vruchtbare grond.
Deze plekken waren vaak dan ook in de buurt van water.
Ontstaan van staten
Wat is een staat?
Een staat is een zelfstandige politieke eenheid.
Er moeten 3 componenten aanwezig zijn:
✔ Een bestuur: meestal erfelijk leiderschap met alle macht.
✔ Een aantal inwoners: (kan) vanaf 5000
✔ Een territorium: zo groot dat er bestuur nodig is op 3 niveaus
✔ Andere factoren voor ontstaan: geografische, demografische, politieke, enz.
De eerste steden in Sumerië
Kaart 11 en 136
Waar ontstonden de eerste steden, en waarom daar?
De eerste steden ontstonden in Sumerië (rond 3500 v.C.), tussen de rivieren Tigris en
Eufraat.
Het gebied wordt ook wel Mesopotamië genoemd, dit komt uit het Grieks en betekent ook
tussen rivieren (Mesos = midden, Potamos = rivier). Door deze rivieren en door het
bergachtig gebied eromheen werd de grond in Mesopotamië erg vruchtbaar, wat er weer
2
Inhoud
Stedelijke culturen in Sumerië.................................................................................................2
Ontstaan van steden............................................................................................................ 2
Wat is een stad?.............................................................................................................. 2
Waar zijn steden ontstaan?..............................................................................................2
Ontstaan van staten............................................................................................................. 2
Wat is een staat?............................................................................................................. 2
De eerste steden in Sumerië...............................................................................................2
Waar ontstonden de eerste steden, en waarom daar?.....................................................2
Wat is een stadstaat?.......................................................................................................3
De ziggurat als centrum...................................................................................................3
Religieuze functie van de ziggurat.............................................................................3
Economische functie van de ziggurat........................................................................3
Onderwijskundige functie...........................................................................................4
Macht van de vorst.............................................................................................................. 4
Kunst in de stadstaten......................................................................................................... 5
De beeldhouwkunst.......................................................................................................... 5
De bouwkunst.................................................................................................................. 5
Edelsmeedkunst............................................................................................................... 6
Mozaïek........................................................................................................................... 6
Literatuur.......................................................................................................................... 6
De Rijken in Mesopotamië......................................................................................................7
Opeenvolging van de Rijken................................................................................................7
Het Akkadische Rijk: +/- 2300 v.Chr....................................................................................7
Het Oud-Babylonische Rijk: 1750 – 1600 v.Chr...................................................................7
Strijdwagenvolkeren: Hettieten: 1600 – 1200 v.Chr.............................................................8
Assyrische Rijk: 1100 – 612 v.Chr.......................................................................................8
Nieuw-Babyonische Rijk: 612 – 538 v.Chr...........................................................................8
Perzische Rijk: 546 – 331 v.Chr...........................................................................................9
Egypte Fysisch landschap.....................................................................................................10
Beschrijving Egyptisch landschap......................................................................................10
De farao............................................................................................................................. 11
Priesters in Egypte.............................................................................................................13
Het Oude Rijk........................................................................................................................ 14
, Mastaba............................................................................................................................. 14
Trappenpiramide................................................................................................................ 15
Knikpiramide...................................................................................................................... 15
De piramides van Gizeh: Cheops, Chefren en Mycerionos................................................15
Wie werkte er mee aan de bouw?..................................................................................15
Welke technieken werden gebruikt?...............................................................................15
Waarvoor werd de Nijl gebruikt?....................................................................................15
Vanwaar kwamen de stenen?........................................................................................15
Hoe werden de stenen verplaatst?.................................................................................15
Hoe brachten de Egyptenaren de stenen naar boven?..................................................16
Waarom moest de piramide gericht worden naar de sterren?........................................16
Hoe groot was de piramide uit eindelijk?........................................................................16
Verval van het Oude Rijk...................................................................................................16
Het Midden en het Nieuwe Rijk.............................................................................................17
Het Midden Rijk................................................................................................................. 17
Het Nieuwe Rijk................................................................................................................. 17
Thoetmozes I (ca. 1504 – 1492 v.Chr.)..........................................................................17
Hatsjepsoet (ca. 1479 – 1458 v.Chr.).............................................................................17
Thoetmozes III (ca. 1479 – 1425 v.Chr.)........................................................................18
Amenhotep IV of Echnaton (ca. 1351 – 1333 v.Chr.).....................................................18
Nefertete........................................................................................................................ 18
Toetanchamon (ca. 1333 – 1323 v.Chr.)........................................................................18
Ramses II of Ramses de Grote (ca. 1290 – 1224 v.Chr.)...............................................19
Politiek vlak............................................................................................................. 19
Familiaal vlak...........................................................................................................20
Cultureel vlak........................................................................................................... 20
Na Ramses II................................................................................................................. 20
3de tussentijd...................................................................................................................... 20
De hoge beschavingen van het Nabije Oosten.....................................................................21
Wat is cultuur?................................................................................................................... 21
Ontstaan en ontwikkeling van het schrift............................................................................21
Het Sumerisch schrift.........................................................................................................21
Het Egyptisch schrift.......................................................................................................... 22
Het Kretenzisch schrift.......................................................................................................23
Het Fenicisch schrift.......................................................................................................... 23
Het Griekse schrift.............................................................................................................23
1
, Stedelijke culturen in Sumerië
Ontstaan van steden
Wat is een stad?
✔ Permanente bewoning
✔ Omvang van de bevolking
✔ Arbeidsverdeling en klassen
✔ Dienstverlenend centrum
Controle op omliggend land, dat voor het voedsel zorgt.
🡪 Noodzakelijke voorwaarde: voedseloverschotten.
Belangrijk op lange termijn: goede irrigatielandbouw.
Waar zijn steden ontstaan?
Kaart 10,11 en 54.
Steden ontstonden op goed verdedigbare plekken met vruchtbare grond.
Deze plekken waren vaak dan ook in de buurt van water.
Ontstaan van staten
Wat is een staat?
Een staat is een zelfstandige politieke eenheid.
Er moeten 3 componenten aanwezig zijn:
✔ Een bestuur: meestal erfelijk leiderschap met alle macht.
✔ Een aantal inwoners: (kan) vanaf 5000
✔ Een territorium: zo groot dat er bestuur nodig is op 3 niveaus
✔ Andere factoren voor ontstaan: geografische, demografische, politieke, enz.
De eerste steden in Sumerië
Kaart 11 en 136
Waar ontstonden de eerste steden, en waarom daar?
De eerste steden ontstonden in Sumerië (rond 3500 v.C.), tussen de rivieren Tigris en
Eufraat.
Het gebied wordt ook wel Mesopotamië genoemd, dit komt uit het Grieks en betekent ook
tussen rivieren (Mesos = midden, Potamos = rivier). Door deze rivieren en door het
bergachtig gebied eromheen werd de grond in Mesopotamië erg vruchtbaar, wat er weer
2
