samenvatting voeding

Samenvatting voeding
Relatie tussen voeding en gezondheid deel 1
Modellen
- Moleculair: BW (body weight) = FM + FFM (fat mass + fat free mass)
o FFM = water, eiwit en mineralen
- Weefsel: BW = adipose tissue + lean body mass
o Dit is dus de lichaamssamenstelling die we onderverdelen in vetweefsel en pure
lichaamsmassa
o AT =/ FM
o LBM =/ FFM
o LMB = skeletspier, viscerale organen, hersenen en skelet

Bepalen lichaamssamenstelling
Direct:
- chemische karkasanalyse
o gebaseerd op kadavers
- IVNAA: in vivo neutron activatie analyse
o Neutronen schieten met gekende laag energie niveau
o 14N + 1n  15N* + spec gamma straling

Indirect: stikstof bepalen -> eiwit omzetten via factor 6.25
- Nt altijd voor iedereen geldig
- Densiometrie (hydrostatische weging) – klassieke methode => FM meten
o Hydrostatische weging
 FM: densiteit 0.9 kg/l; FFM: densiteit 1.1 kg/l
 Wet van Archimedes
o Air displacement – Bod pod
 Luchtverplaatsing (met badmuts anders verschillen meten)
- Beeldvorming – klinische methode => LBM meten
o DEXA: dual energy X ray absorptiometry
 Botmineralen meten
 2 C model:
 BW: vet + lean tissue (blauwe kleur op X ray)
 BW: bot + soft tissue (alle twee rode kleur op X ray)
 3 C model:
 BW: bot + vet + lean soft tissue
o CT scan: Computed tomografie scan
 Principe: X rays roteren en gaan doorheen het lichaam, vervolgens
detecteren fotocellen de weerkaatsing
 Beeldvorming:
 Zwart: vet en lucht
 Wit: bot
  organen identificeren
  adipocyten identificeren
  zie ppt dia 22 voor subcutaneus en visceraal weefsel
o MRI: Magnetische resonantie beeldvorming

,  Principe: magnetische veld wordt blootgesteld
 Beeldvorming:
 Structuren en interne inhoud zichtbaar
 Subcutaan en visceraal vet zichtbaar

Dubbel indirect: statische verbanden zoals huidplooi
o Bio impedantie analyse (BIA)
o antropometrie

Bepalen lichaamsvet
Veronderstellingen maken en adh hiervan vetweefsel bepalen

- Bot aanname
- Component based (water van H2) vs property based (lichaamsvet van huidplooi)
- Experimenteel afgeleide aannames

Relatie tussen voeding en gezondheid deel 2
Methoden
Dubbel indirecte
Bio-elektrische impedantie analyse (BIA)

- Principe – elektrische geleiding
o Vet en bot => elektrische isolatoren
o Elektrolyten in FFM => elektrische geleiders
o Kleine hvlh stroom => impedantie
- Bepaling van
o LBM
o Schatting van FM, FFM, totale body water
- Extra en intracell vloeistof kan ook bepaald worden bij hogere frequentie (dan is weerstand
cellen lager)
- Meer accuraat bij vrouwen met obesitas
- Praktisch: elektrodes plaatsen op dominante zijde van lichaam, benen uit elkaar plaatsen

Antropometrie

- Lengte en gewicht -> indices berekenen
o Weight for age and for height, height for age, BMI (Quetelet index)
- Werking: heup en buik omtrek nemen; ratio buik/heup
o Onderschatting bij obesen
o Overschatting bij oedema
o Inter-observer variabiliteit

Buikomtrek:

- Meet centrale obesitas
- Gerelateerd met CV risico, maar ook met totale mortaliteit
- Idealiter: gecorrigeerd voor lengte, maar weinig bijkomende info hierbij winnen
- Alternatief: waist-to-hip ratio: moeilijker

Huidplooi dikte meting

, - Meting subcutaan vet
- Accuraatheid hangt af van caliper en onderzoeker

Mid upper arm circumference:

- <115 mm – ernstig ondervoed
- Schouder – elleboog: hier in het midden

BMI – vetplaatsen

- Androïde (appel) type obesitas (man)
- Gynecoïde (peer) type obesitas (vrouw)
- Abdominale (viscerale) obesitas -> groter risico
- Femorogluteale obesitas

, Methode soorten specifiek Bepalen van... voordelen nadelen
Direct Karkasanalyse FFM (water, eiwit, - basisch voor indirect en
(deel 1) mineralen) dubbel indirect
IVNAA (in vivo Spec chem - in vivo - zeldzame
neutron activatie elementen - fundamentele studie expertise
analyse) - validatie bestaande - duur
techniek in spec - bestraling
populaties
Indirect densiometrie HFMydrostatische FM
(deel 1) weging
Air displacement FM
– bod pod
beeldvorming DEXA LBM; - reproduceerbaar - beperkte plaats
botmineralen - beperkte straling om te scannen
- eenvoudig - verschillende
- in ziekenhuis voorzien + resultaten tussen
periferie verschillende
machines
CT scan LBM
MRI LBM - verschillende - complex
compartimenten - gn positieve
zichtbaar ervaring
- informatief - tijdrovend
Dubbel BIA: bio impedantie LBM - Betrouwbaar voor - Beperkte
indirect analyse Schatting van FM, hvlh water populaties
(deel 2) FFM, total body - Snel, veilig, accuraat, gevalideerd
water nt invasief - Goedkoop vaak
imprecise
antropometrie - Eenvoudig, veilig, nt - Verkeerde
invasief, toepasbaar interpretaties
bij grote populaties van nutritionele
- Goedkoop, draagbaar status
- Gn uitgebreide - Meetfouten
opleiding nodig - Verandering
- Precies en accuraat samenstellings-
(als het karakteristieken
gestandardiseerd is) vh weefsel
- Informatie - Gebruik van
voedingspatroon formule
verleden - Onderzoeker-
- Identificatie milde, bias
gemiddelde, ernstige
ondervoeding
- Evolutie in tijd, tussen
verschillende
generaties
FM: fat mass

FFM: fat free mass (met bot) – 73,2% FFM = water

LBM: lean body mass (zonder bot)

!! slide 17 lichaamssamenstelling deel 2 !!