Meubelconstructie
1. Basisbegrippen Meubelconstructie
1.1 Definitie
Bespreekt hoe een meubel is opgebouwd, de werkwijze en onderdelen
1.1.1 De verbindingen
Wat het meubel definieert à 2 of meer onderdelen die aan elkaar worden bevestigd
• Hoe meer elementen verbonden worden à hoe moeilijker de constructie
• Elementen kunnen uit hetzelfde materiaal bestaan of niet
Þ Elementen uit identieke materialen à verbinden gemakkelijker
• Materiaal à bepalend voor de mogelijke verbindingen
• Gewenste functie à 3de bepalende factor
1.1.2 De tekening
Stap 1 van het meubel
• Een tekening à dit zijn de aanzichten, doorsneden en details
Þ Een specifieke tekening à werktekening op ware grootte met verschillende
aanzichten in en over elkaar getekend à vervolgens de doorsneden in aanzichten
getekend en gearceerd (kan ook in kleur)
Stap 2 van het meubel
• Een analyse van alle bewerkingen
Þ Op het niveau van de verbindingen à specifieke schetsen de bewerkingsvolgorde
ondersteunen
Þ Het productieproces, ambachtelijke, machinaal of combinatie à leidt tot
specifieke bewerkingsvolgorde en tekeningen
1.2 Courante constructiemethode
Massief hout en plaatmateriaal à verbonden worden dankzij afzonderlijke verbindingselementen
• Het gaat over à de drevel, lamel, losse pen, losse veer en losse zwaluwstaartelement
• Lijmsoort en persmethode à bepalend voor de kwaliteit van de verbinding
• Naast houten verbindingselementen à nagels, schroeven en bouten veel gebruikte
verbindingselementen
Þ Afmetingen werkstuk à bepalen mee de verbindingselementen
Þ Functie meubel à beïnvloed de keuze van het geschikte element
1.2.1 Verbindingsmiddelen
Uit hout à drevel, lamel, losse pen, losse veer en losse zwaluwstaartelement
Uit metaal à nagel, schroef, bout en blindklinknagel
Uit kunststof à losse zwaluwstaartelement
Lijm à koud tegen elkaar, bij de houtverbindingselementen (niet-demonteerbaar)
,1.2.1.1 Koud tegen elkaar
Geen eigenlijke verbinding à planken niet in elkaar gewerkt
• Voor deze verbinding belangrijk dat de vlakken perfect haaks en recht zijn
1.2.1.2 Drevel
Een drevel, deugel of deuvel à een ronde houten pen gemaakt van massief hardhout
• De houtvezelrichting loopt in de lengte van de drevel
• Het heeft aan de uiteinden een zoekrand (afschuining)
• Groeven à verhogen de weerstand bij draaiing à zorgen dat de overtollige lijm kan
wegvloeien en dat het lijmoppervalk groter wordt
• Voor sterke constructie à minimum 2 drevels gebruiken
• Verschillende diameters en lengte
Þ Standaardmaten à 6x30, 8x40, 10x50
1.2.1.3 Lamel
Lamel, verbindingsplaatje of koekje à platte, ovale schijf uit massief beukenhout
• Verkrijgbaar in verschillende afmetingen
• Voor hoge breukvastheid à houtdraad vormt een hoek van 45° met de lengteas
• Ovaalvorm à afgeleid van de machinale freesbewerking voor een plaatselijke groef
• Afgeronde kanten à voor het gemakkelijker inschuiven
• Wafelstructuur à voor een betere verlijming
• Voor de plaatsing à 2 corresponderende groeven gefreesd
• Na aanbrengen van lijm en het monteren à kan men eventueel het hout nog bewegen om
een gelijk vlak te bekomen
• Ze zijn eenvoudig en snel gemaakt
• In functie van dikte van werkstuk à kiest lamel dikte, 3 of 4mm
1.2.1.4 Losse pen
Een losse pen à rechthoekige pen uit massief beukenhout of sipo (buitentoepassing)
• Houtvezelrichting à loopt in de lengte van de pen
• Is afgerond aan beide langszijde en het oppervlak is van een structuur voorzien
• Plaatsing à 2 corresponderende gaten gefreesd on de werkstukken
• Standaard verkrijgbaar in verschillende dikte en lengte
Þ Kunnen ook op maat gemaakt worden door de meubelmaker uit massief hout of
kwaliteitsvolle multiplex
,1.2.1.5 Losse veer
Losse veer à door meubelmaker op maat gemaakt
• Vervaardigd uit massief hout of een kwaliteitsvolle tri- of multiplexplaat (berk of beuk)
• Om plaatsen te vergemakkelijken à hoeken afgeschuind
• In elke plank à groef gefreesd in het midden van de houtdikte
Þ In de groef à losse veer gelijmd à veer 1mm smaller dan de diepte van de groef,
zodanig dat de naden goed gesloten kunnen worden
1.2.1.6 Losse zwaluwstaartelement
Losse zwaluwstaartelementen à bestaat uit kunststof of gelamineerd hout
• In de te verbinden vlakken van beide werkstukken à een zwaluwstaartvormige groef
gefreesd à daarin wordt het zwaluwstaartelement gelijmd dat zorgt voor de connectie
• In achteraanzicht zichtbaar
• Verkrijgbaar in verschillende afmetingen
1.2.1.7 Nagel
Nagels à gemaakt van staaldraad
• Werkstukken à eenvoudig te verbinden à omdat nagels rechtstreeks in het materiaal
gedreven worden
• Uitgevoerde verbinding à een vaste constructie
Draadnagel met platte kop
• Verkrijgbaar in verschillende afmetingen
• Toegepast bij schrijnwerkerij
Draadnagel zonder kop
• Zijn geschikt om in het hout gedreven te worden à waarna de gaatjes opgevuld worden met
bv. polyester
Nagels voor pneumatisch nagelpistool
• Werkstukken à eenvoudig en snel te verbinden
1.2.1.8 Schroef
Meubelindustrie à maakt veel gebruik van houtschroeven
Zijn verkrijgbaar in verschillende maten en materialen à bv. staal, messing
• Kop schroef à het enige zichtbare deel en kan daardoor ook deel uitmaken van het uitzicht
• Afhankelijk van de toepassing en de te verbinden materialen kiest men de gepaste schroef
• Uitgevoerde verbinding à een stevige constructie die ook demonteerbaar is
Verzonkenkop houtschroef met kruisgleuf
• Voorboren en soevereinen zodat de kop van de schroef verzonken is à (niet boven het
oppervlak uitsteekt)
• Voor schilderwerken à wordt er dieper gesoevereind zodat de kop dieper verzonken is en
daarna opgevuld bv. polyester
• Bestaan ook houtboren met een hulpstukje waardoor deze het gat kunnen boren en
soevereinen (conisch frezen)
, Bolverzonken- of lenskop houtschroef met zaaggleuf
• Toegepast wanneer de kop van de schroef deel uitmaakt van het uitzicht bv. afdekplaatjes of
demonteerbare delen
Bolkop houtschroef met zaaggleuf
Verzonkenkop spaanplaatschroef met kruisgleuf
• Deze schroeven zij specifiek voor spaan- en MDF platen omdat ze een diepe en scherpe
schroefdraad hebben die doorloopt tot aan de kop
Systeemschroef
• Wordt gebruikt voor het monteren van meubelbeslag in bestaande rijboringen met
boorgatdiameter 5mm
• Boringen zijn geënt op het 32mm-systeem
• Heeft een speciale vorm
Þ Wel houtschroefdraad maar geen punt
• Verkrijgbaar in vernikkeld staal e in verschillende lengtes
Het principe van het 32mm-systeem
• Voor een rijboring worden er op voorhand gaten geboord op een afstand van 32mm (of een
veelvoud ervan) in de verticale richting
• In de horizontale richting is de afstand 37mm gemeten vanaf voorzijde
• De afstand wordt gemeten van center tot center à diameter boorgat 5mm
1.2.1.9 Bout
Bouten kunnen we indelen in 3 groepen à Constructie-, slot- en cilinderbouten
Bij een bout à altijd 2 delen à cilindrische staaf en moer à beide voorzien van een metrische
schroefdraad en bepaalde diameter
Voorboren in beide werkstukken à noodzakelijk voor de plaatsing van de bout
Deze verbinding à zeer stevige constructie à meermaals demonteerbaar
• Constructiebout met zeskantmoer
Þ Deze bout kent een ruim toepassingsgebied voor verschillende materialen
Þ Om esthetische of praktische redenen kan de moer vervangen worden door een
dopmoer of vleugelmoer
• Slotbout met zeskantmoer
Þ Wordt toegepast voor het bevestigen van hout op hout
Þ Het vierkant gedeelte onder de kop belet het meedraaien
Þ Een vlakke sluitring voor de moer verhindert het indringen in het
hout
• Cilinderbout met binnenzeskant
Þ Binnenzeskant laat toe de kop dieper in het hout te draaien zodat de voorzijde van
de kop het enige zichtbare deel
Þ De moer kan vervangen worden door een insert
1. Basisbegrippen Meubelconstructie
1.1 Definitie
Bespreekt hoe een meubel is opgebouwd, de werkwijze en onderdelen
1.1.1 De verbindingen
Wat het meubel definieert à 2 of meer onderdelen die aan elkaar worden bevestigd
• Hoe meer elementen verbonden worden à hoe moeilijker de constructie
• Elementen kunnen uit hetzelfde materiaal bestaan of niet
Þ Elementen uit identieke materialen à verbinden gemakkelijker
• Materiaal à bepalend voor de mogelijke verbindingen
• Gewenste functie à 3de bepalende factor
1.1.2 De tekening
Stap 1 van het meubel
• Een tekening à dit zijn de aanzichten, doorsneden en details
Þ Een specifieke tekening à werktekening op ware grootte met verschillende
aanzichten in en over elkaar getekend à vervolgens de doorsneden in aanzichten
getekend en gearceerd (kan ook in kleur)
Stap 2 van het meubel
• Een analyse van alle bewerkingen
Þ Op het niveau van de verbindingen à specifieke schetsen de bewerkingsvolgorde
ondersteunen
Þ Het productieproces, ambachtelijke, machinaal of combinatie à leidt tot
specifieke bewerkingsvolgorde en tekeningen
1.2 Courante constructiemethode
Massief hout en plaatmateriaal à verbonden worden dankzij afzonderlijke verbindingselementen
• Het gaat over à de drevel, lamel, losse pen, losse veer en losse zwaluwstaartelement
• Lijmsoort en persmethode à bepalend voor de kwaliteit van de verbinding
• Naast houten verbindingselementen à nagels, schroeven en bouten veel gebruikte
verbindingselementen
Þ Afmetingen werkstuk à bepalen mee de verbindingselementen
Þ Functie meubel à beïnvloed de keuze van het geschikte element
1.2.1 Verbindingsmiddelen
Uit hout à drevel, lamel, losse pen, losse veer en losse zwaluwstaartelement
Uit metaal à nagel, schroef, bout en blindklinknagel
Uit kunststof à losse zwaluwstaartelement
Lijm à koud tegen elkaar, bij de houtverbindingselementen (niet-demonteerbaar)
,1.2.1.1 Koud tegen elkaar
Geen eigenlijke verbinding à planken niet in elkaar gewerkt
• Voor deze verbinding belangrijk dat de vlakken perfect haaks en recht zijn
1.2.1.2 Drevel
Een drevel, deugel of deuvel à een ronde houten pen gemaakt van massief hardhout
• De houtvezelrichting loopt in de lengte van de drevel
• Het heeft aan de uiteinden een zoekrand (afschuining)
• Groeven à verhogen de weerstand bij draaiing à zorgen dat de overtollige lijm kan
wegvloeien en dat het lijmoppervalk groter wordt
• Voor sterke constructie à minimum 2 drevels gebruiken
• Verschillende diameters en lengte
Þ Standaardmaten à 6x30, 8x40, 10x50
1.2.1.3 Lamel
Lamel, verbindingsplaatje of koekje à platte, ovale schijf uit massief beukenhout
• Verkrijgbaar in verschillende afmetingen
• Voor hoge breukvastheid à houtdraad vormt een hoek van 45° met de lengteas
• Ovaalvorm à afgeleid van de machinale freesbewerking voor een plaatselijke groef
• Afgeronde kanten à voor het gemakkelijker inschuiven
• Wafelstructuur à voor een betere verlijming
• Voor de plaatsing à 2 corresponderende groeven gefreesd
• Na aanbrengen van lijm en het monteren à kan men eventueel het hout nog bewegen om
een gelijk vlak te bekomen
• Ze zijn eenvoudig en snel gemaakt
• In functie van dikte van werkstuk à kiest lamel dikte, 3 of 4mm
1.2.1.4 Losse pen
Een losse pen à rechthoekige pen uit massief beukenhout of sipo (buitentoepassing)
• Houtvezelrichting à loopt in de lengte van de pen
• Is afgerond aan beide langszijde en het oppervlak is van een structuur voorzien
• Plaatsing à 2 corresponderende gaten gefreesd on de werkstukken
• Standaard verkrijgbaar in verschillende dikte en lengte
Þ Kunnen ook op maat gemaakt worden door de meubelmaker uit massief hout of
kwaliteitsvolle multiplex
,1.2.1.5 Losse veer
Losse veer à door meubelmaker op maat gemaakt
• Vervaardigd uit massief hout of een kwaliteitsvolle tri- of multiplexplaat (berk of beuk)
• Om plaatsen te vergemakkelijken à hoeken afgeschuind
• In elke plank à groef gefreesd in het midden van de houtdikte
Þ In de groef à losse veer gelijmd à veer 1mm smaller dan de diepte van de groef,
zodanig dat de naden goed gesloten kunnen worden
1.2.1.6 Losse zwaluwstaartelement
Losse zwaluwstaartelementen à bestaat uit kunststof of gelamineerd hout
• In de te verbinden vlakken van beide werkstukken à een zwaluwstaartvormige groef
gefreesd à daarin wordt het zwaluwstaartelement gelijmd dat zorgt voor de connectie
• In achteraanzicht zichtbaar
• Verkrijgbaar in verschillende afmetingen
1.2.1.7 Nagel
Nagels à gemaakt van staaldraad
• Werkstukken à eenvoudig te verbinden à omdat nagels rechtstreeks in het materiaal
gedreven worden
• Uitgevoerde verbinding à een vaste constructie
Draadnagel met platte kop
• Verkrijgbaar in verschillende afmetingen
• Toegepast bij schrijnwerkerij
Draadnagel zonder kop
• Zijn geschikt om in het hout gedreven te worden à waarna de gaatjes opgevuld worden met
bv. polyester
Nagels voor pneumatisch nagelpistool
• Werkstukken à eenvoudig en snel te verbinden
1.2.1.8 Schroef
Meubelindustrie à maakt veel gebruik van houtschroeven
Zijn verkrijgbaar in verschillende maten en materialen à bv. staal, messing
• Kop schroef à het enige zichtbare deel en kan daardoor ook deel uitmaken van het uitzicht
• Afhankelijk van de toepassing en de te verbinden materialen kiest men de gepaste schroef
• Uitgevoerde verbinding à een stevige constructie die ook demonteerbaar is
Verzonkenkop houtschroef met kruisgleuf
• Voorboren en soevereinen zodat de kop van de schroef verzonken is à (niet boven het
oppervlak uitsteekt)
• Voor schilderwerken à wordt er dieper gesoevereind zodat de kop dieper verzonken is en
daarna opgevuld bv. polyester
• Bestaan ook houtboren met een hulpstukje waardoor deze het gat kunnen boren en
soevereinen (conisch frezen)
, Bolverzonken- of lenskop houtschroef met zaaggleuf
• Toegepast wanneer de kop van de schroef deel uitmaakt van het uitzicht bv. afdekplaatjes of
demonteerbare delen
Bolkop houtschroef met zaaggleuf
Verzonkenkop spaanplaatschroef met kruisgleuf
• Deze schroeven zij specifiek voor spaan- en MDF platen omdat ze een diepe en scherpe
schroefdraad hebben die doorloopt tot aan de kop
Systeemschroef
• Wordt gebruikt voor het monteren van meubelbeslag in bestaande rijboringen met
boorgatdiameter 5mm
• Boringen zijn geënt op het 32mm-systeem
• Heeft een speciale vorm
Þ Wel houtschroefdraad maar geen punt
• Verkrijgbaar in vernikkeld staal e in verschillende lengtes
Het principe van het 32mm-systeem
• Voor een rijboring worden er op voorhand gaten geboord op een afstand van 32mm (of een
veelvoud ervan) in de verticale richting
• In de horizontale richting is de afstand 37mm gemeten vanaf voorzijde
• De afstand wordt gemeten van center tot center à diameter boorgat 5mm
1.2.1.9 Bout
Bouten kunnen we indelen in 3 groepen à Constructie-, slot- en cilinderbouten
Bij een bout à altijd 2 delen à cilindrische staaf en moer à beide voorzien van een metrische
schroefdraad en bepaalde diameter
Voorboren in beide werkstukken à noodzakelijk voor de plaatsing van de bout
Deze verbinding à zeer stevige constructie à meermaals demonteerbaar
• Constructiebout met zeskantmoer
Þ Deze bout kent een ruim toepassingsgebied voor verschillende materialen
Þ Om esthetische of praktische redenen kan de moer vervangen worden door een
dopmoer of vleugelmoer
• Slotbout met zeskantmoer
Þ Wordt toegepast voor het bevestigen van hout op hout
Þ Het vierkant gedeelte onder de kop belet het meedraaien
Þ Een vlakke sluitring voor de moer verhindert het indringen in het
hout
• Cilinderbout met binnenzeskant
Þ Binnenzeskant laat toe de kop dieper in het hout te draaien zodat de voorzijde van
de kop het enige zichtbare deel
Þ De moer kan vervangen worden door een insert
