Onderzoeksmethoden en technieken lll
OMT 3: HOC 1
Psychologie: historisch kwantitatieve basis
1. Positivisme:
natuurwetenschappelijke benadering: zoektocht naar universele wetten
=> fysica, chemie
experiment, universalisme, meten, reductionisme
=> statistische invloeden
ter vergelijking: sociologie
1950-1960 focus op kwalitatief onderzoek >< psychologie: kwantitatief onderzoek
ter vergelijking: biologie
focus op observatie (leunt aan bij de natuurwetenschappelijke benadering, maar kan ook gebruikt
worden in het kader van kwalitatief onderzoek)
2. Expansie door (1)
• De kwantitatieve basis heeft een expansie meegemaakt door de klinische
psychologie
• Educatie, forensische, marketing,… (kwantificeren wat er aan de hand is; “wat maakt
dat iemand een bepaald product (niet) gaat kopen)
3. Tekort aan kritische massa in het verleden
• Vroeger: minder psychologie studenten → minder onderzoek en psychologen →
tekort aan kritische massa
• Meer massa → meer kansen op kritiek
4. Psychologie enkel aan universiteiten
• opkomst praktijkwerkers met kennis mbt context
, 3 & 4: toename kwalitatief onderzoek in psychologie
Visie op wetenschap als basis voor polarisering
2 visies: wetenschap zien vanuit psychologie of zien als sociaal construct
Visie op kwalitatief onderzoek
Onderzoek Povee & Roberts (2014)
Interview bij studenten en staf departement psychologie (Australia)
• Thematische analyse interviews
Overkoepelende conclusie:
• De methodologie (kwantitatief of kwalitatief) moet gekozen worden op basis van de
onderzoeksvraag
→ dus niet “kwalitatief is beter dan kwantitatief” of omgekeerd, maar is afhankelijk
van de onderzoeksvraag
, • Kwantitatief, kwalitatief en mixed method methodologie hebben elk hun waarde en
moeten aldus geapprecieerd worden
→ er is geen rangorde, ze zijn evenwaardig
Andere themata:
• Onvoldoende bekendheid en vertrouwdheid met kwalitatief onderzoek
• Het is een tijdsintensieve vorm van onderzoek
• Publicatiebias
• Praktijk psycholoog (interpersoonlijke relaties en communicatie): match met
kwalitatief onderzoek
• Lived experiences capteren is een sterk punt van kwalitatief onderzoek
• Empowerment van de onderzochte (betrekken in het onderzoek) reduceert statuut
onderzoeker
→ ze komen op hetzelfde niveau te staan
• Tekort aan respect voor kwalitatief onderzoek (manier van lesgeven)
• Veel voorkomende kritiek: subjectiviteit kwalitatief onderzoek vs objectiviteit
kwantitatief onderzoek
→ er zijn methoden om de subjectiviteit te reduceren
• Waarde en generaliseerbaarheid van kwalitatief onderzoek
→ generaliseerbaarheid is niet de bedoeling van kwantitatief onderzoek, hier is
kwalitatief onderzoek voor nodig
• Eigenschappen kwalitatieve onderzoeker (praten met mensen/geen stat. Kennis)
Definiëren van wat kwalitatief onderzoek is
Kwalitatief onderzoek definiëren is moeilijk
• Dataverzamelingsmethodes:
• het is niet kwalitatief onderzoek an sich
• Doelstellingen # onderzoeker verschillen op basis van epistemologie
• De focus van kwalitatief onderzoek verschilt afhankelijk van de doelstelling van de
kwalitatieve onderzoeker
• Gaan de onderzoeksvraag op een kwalitatieve manier benaderen: gesprek tussen 2
mensen analyseren
• Adhv conversatie of inhoudelijke analyse bij een gesprek
• Conversatie analyse; wie zegt wat, hoe reageert de andere op wat er gezegd
wordt, hoe komt de conversatie tot stand, …
• Inhoudelijke analyse; wat is de inhoudelijke component van het gesprek?
, ➔ Twee verschillende benaderingen die gestuurd worden door de
onderzoeksvraag
• Type data verschilt ook
• Ontbreken van harde cijfers, statistieken
• Loskomen van de “tirannie van statistiek”
➔ Op een andere manier analyseren en aan onderzoek doen
Karakteristieken van kwalitatief onderzoek
= rijke diepgaande data
• Dataverzamelingsmethodes ‘allesomvattend’
• !! Niet reductionistisch !!
Bv. pijn reduceren tot een cijfer = reductioneren
➔ WEL: met de mensen in gesprek gaan
OMT 3: HOC 1
Psychologie: historisch kwantitatieve basis
1. Positivisme:
natuurwetenschappelijke benadering: zoektocht naar universele wetten
=> fysica, chemie
experiment, universalisme, meten, reductionisme
=> statistische invloeden
ter vergelijking: sociologie
1950-1960 focus op kwalitatief onderzoek >< psychologie: kwantitatief onderzoek
ter vergelijking: biologie
focus op observatie (leunt aan bij de natuurwetenschappelijke benadering, maar kan ook gebruikt
worden in het kader van kwalitatief onderzoek)
2. Expansie door (1)
• De kwantitatieve basis heeft een expansie meegemaakt door de klinische
psychologie
• Educatie, forensische, marketing,… (kwantificeren wat er aan de hand is; “wat maakt
dat iemand een bepaald product (niet) gaat kopen)
3. Tekort aan kritische massa in het verleden
• Vroeger: minder psychologie studenten → minder onderzoek en psychologen →
tekort aan kritische massa
• Meer massa → meer kansen op kritiek
4. Psychologie enkel aan universiteiten
• opkomst praktijkwerkers met kennis mbt context
, 3 & 4: toename kwalitatief onderzoek in psychologie
Visie op wetenschap als basis voor polarisering
2 visies: wetenschap zien vanuit psychologie of zien als sociaal construct
Visie op kwalitatief onderzoek
Onderzoek Povee & Roberts (2014)
Interview bij studenten en staf departement psychologie (Australia)
• Thematische analyse interviews
Overkoepelende conclusie:
• De methodologie (kwantitatief of kwalitatief) moet gekozen worden op basis van de
onderzoeksvraag
→ dus niet “kwalitatief is beter dan kwantitatief” of omgekeerd, maar is afhankelijk
van de onderzoeksvraag
, • Kwantitatief, kwalitatief en mixed method methodologie hebben elk hun waarde en
moeten aldus geapprecieerd worden
→ er is geen rangorde, ze zijn evenwaardig
Andere themata:
• Onvoldoende bekendheid en vertrouwdheid met kwalitatief onderzoek
• Het is een tijdsintensieve vorm van onderzoek
• Publicatiebias
• Praktijk psycholoog (interpersoonlijke relaties en communicatie): match met
kwalitatief onderzoek
• Lived experiences capteren is een sterk punt van kwalitatief onderzoek
• Empowerment van de onderzochte (betrekken in het onderzoek) reduceert statuut
onderzoeker
→ ze komen op hetzelfde niveau te staan
• Tekort aan respect voor kwalitatief onderzoek (manier van lesgeven)
• Veel voorkomende kritiek: subjectiviteit kwalitatief onderzoek vs objectiviteit
kwantitatief onderzoek
→ er zijn methoden om de subjectiviteit te reduceren
• Waarde en generaliseerbaarheid van kwalitatief onderzoek
→ generaliseerbaarheid is niet de bedoeling van kwantitatief onderzoek, hier is
kwalitatief onderzoek voor nodig
• Eigenschappen kwalitatieve onderzoeker (praten met mensen/geen stat. Kennis)
Definiëren van wat kwalitatief onderzoek is
Kwalitatief onderzoek definiëren is moeilijk
• Dataverzamelingsmethodes:
• het is niet kwalitatief onderzoek an sich
• Doelstellingen # onderzoeker verschillen op basis van epistemologie
• De focus van kwalitatief onderzoek verschilt afhankelijk van de doelstelling van de
kwalitatieve onderzoeker
• Gaan de onderzoeksvraag op een kwalitatieve manier benaderen: gesprek tussen 2
mensen analyseren
• Adhv conversatie of inhoudelijke analyse bij een gesprek
• Conversatie analyse; wie zegt wat, hoe reageert de andere op wat er gezegd
wordt, hoe komt de conversatie tot stand, …
• Inhoudelijke analyse; wat is de inhoudelijke component van het gesprek?
, ➔ Twee verschillende benaderingen die gestuurd worden door de
onderzoeksvraag
• Type data verschilt ook
• Ontbreken van harde cijfers, statistieken
• Loskomen van de “tirannie van statistiek”
➔ Op een andere manier analyseren en aan onderzoek doen
Karakteristieken van kwalitatief onderzoek
= rijke diepgaande data
• Dataverzamelingsmethodes ‘allesomvattend’
• !! Niet reductionistisch !!
Bv. pijn reduceren tot een cijfer = reductioneren
➔ WEL: met de mensen in gesprek gaan
