Korte Samenvatting en Zelfstudie Opgaven bij het College
Neurale transmissie
Leerdoel
De student kan uitleggen hoe de membraan- en de actiepotentialen zorgen voor
informatiegeleiding over zenuwbanen.
Korte Samenvatting
Het zenuwstelsel is opgebouwd uit gliacellen en de informatieverwerkende
zenuwcellen (neuronen). De kleine gliacellen, die het vermogen behouden om
zich te delen, vormen het skelet van het zenuwstelsel. Dit delingsvermogen is
niet meer het geval bij zenuwcellen, die al voor de geboorte gevormd zijn. Aan
een zenuwcel kan men onderscheiden: het cellichaam (soma), het axon, en
(meestal vele) dendrieten. De axonen zijn omgeven door een myelineschede
(schede van Schwann). Axonen, evenals zijtakken (collateralen), eindigen in
eindvoetjes (telodendria), waarmee het contact (synaps) met andere
zenuwcellen tot stand komt. Prikkels komen binnen via dendrieten en het soma
(samen het receptieve deel vormend) en verlaten het neuron via het axon (het
conductieve deel).
Een axon in rusttoestand is negatief geladen ten opzichte van de buitenkant. De
rustpotentiaal is ongeveer -70 mV en komt tot stand door een halfdoorlaatbaar
(semipermeabel) axonmembraan (meer permeabel voor Cl - en K + ionen en
meer impermeabel voor Na + ionen en eiwitten) en een ongelijke ionenverdeling
(een hoge concentratie van K + ionen en eiwitten aan de binnenkant en een hoge
concentratie Na + en Cl - aan de buitenkant van het axon). Een verstoring van het
evenwicht in de richting van de nulwaarde wordt een depolarisatie genoemd, in
de tegenovergestelde richting een hyperpolarisatie. Indien een depolarisatie
voldoende groot is en de drempelwaarde (ongeveer -55 mV) bereikt dan volgt
een volledige verstoring. De membraan wordt dan plotseling sterk doorlaatbaar
voor Na + ionen waardoor deze ionen gaan instromen, gevolgd door het
uitstromen van K + ionen. Actieve herstelprocessen (de Na+-K+pomp) zorgen
ervoor dat de rustwaarde weer bereikt wordt.
Deze korte verstoring (ongeveer 1 msec) wordt een actiepotentiaal genoemd.
Deze beantwoordt aan de 'alles-of-niets' wet, en heeft dus altijd dezelfde vorm en
grootte en is dus wel of niet aanwezig. Door een depolarisatie die de
drempelwaarde bereikt, wordt de actiepotentiaal op de axonheuvel opgewekt en
loopt dan naar het axon-uiteinde. Een depolarisatie die de drempelwaarde niet
bereikt, dooft snel uit. Een hyperpolarisatie kan nooit een actiepotentiaal
genereren. Een actiepotentiaal houdt zich in stand door voortdurende
depolarisaties. Kort na het optreden kan geen nieuwe ontstaan (deze periode
Neurale transmissie
Leerdoel
De student kan uitleggen hoe de membraan- en de actiepotentialen zorgen voor
informatiegeleiding over zenuwbanen.
Korte Samenvatting
Het zenuwstelsel is opgebouwd uit gliacellen en de informatieverwerkende
zenuwcellen (neuronen). De kleine gliacellen, die het vermogen behouden om
zich te delen, vormen het skelet van het zenuwstelsel. Dit delingsvermogen is
niet meer het geval bij zenuwcellen, die al voor de geboorte gevormd zijn. Aan
een zenuwcel kan men onderscheiden: het cellichaam (soma), het axon, en
(meestal vele) dendrieten. De axonen zijn omgeven door een myelineschede
(schede van Schwann). Axonen, evenals zijtakken (collateralen), eindigen in
eindvoetjes (telodendria), waarmee het contact (synaps) met andere
zenuwcellen tot stand komt. Prikkels komen binnen via dendrieten en het soma
(samen het receptieve deel vormend) en verlaten het neuron via het axon (het
conductieve deel).
Een axon in rusttoestand is negatief geladen ten opzichte van de buitenkant. De
rustpotentiaal is ongeveer -70 mV en komt tot stand door een halfdoorlaatbaar
(semipermeabel) axonmembraan (meer permeabel voor Cl - en K + ionen en
meer impermeabel voor Na + ionen en eiwitten) en een ongelijke ionenverdeling
(een hoge concentratie van K + ionen en eiwitten aan de binnenkant en een hoge
concentratie Na + en Cl - aan de buitenkant van het axon). Een verstoring van het
evenwicht in de richting van de nulwaarde wordt een depolarisatie genoemd, in
de tegenovergestelde richting een hyperpolarisatie. Indien een depolarisatie
voldoende groot is en de drempelwaarde (ongeveer -55 mV) bereikt dan volgt
een volledige verstoring. De membraan wordt dan plotseling sterk doorlaatbaar
voor Na + ionen waardoor deze ionen gaan instromen, gevolgd door het
uitstromen van K + ionen. Actieve herstelprocessen (de Na+-K+pomp) zorgen
ervoor dat de rustwaarde weer bereikt wordt.
Deze korte verstoring (ongeveer 1 msec) wordt een actiepotentiaal genoemd.
Deze beantwoordt aan de 'alles-of-niets' wet, en heeft dus altijd dezelfde vorm en
grootte en is dus wel of niet aanwezig. Door een depolarisatie die de
drempelwaarde bereikt, wordt de actiepotentiaal op de axonheuvel opgewekt en
loopt dan naar het axon-uiteinde. Een depolarisatie die de drempelwaarde niet
bereikt, dooft snel uit. Een hyperpolarisatie kan nooit een actiepotentiaal
genereren. Een actiepotentiaal houdt zich in stand door voortdurende
depolarisaties. Kort na het optreden kan geen nieuwe ontstaan (deze periode
