Hoofdstuk 5 Angst
Angst is een erg bekend en zeer nadrukkelijk aanwezig bij vrijwel elke psychische aandoening.
Angsten veranderen het denkpatroon en hebben daarmee veel invloed op het functioneren van
degene die daar last van heeft. Dat angsten ook noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld om ongelukkig te
voorkomen.
5.1 Je moet kunnen beschrijven hoe problematische angst kan leiden tot veranderingen in het denken
en gedrag, en dat angst gepaard gaat met lichamelijke symptomen. Vermijdingsgedrag is een
belangrijk begrip.
5.1 angstproblematiek
Angsten is er in vele gradaties. Veel mensen ervaren angstklachten die gerelateerd zijn aan
(dreigende) problemen of zorgen over gezinsleden of werk, sociale contacten en gezondheid. Deze
angstklachten zijn nog geen angststoornis, al kunnen ze er wel toe leiden.
Als angst de aandacht opeist heeft dat invloed op wat iemand verder nog kan zien of ervaren, op de
mogelijkheid om afwegingen te maken en daarmee ook op de beslissingen die hij neemt en het
vertoonde gedrag. De veranderingen in het denkpatroon bij mensen met angstproblematiek zijn zo
invloedrijk en dominant aanwezig dat ze een belangrijke verklaring bieden voor het gedrag dat
daaruit voortkomt. Voor iemand met angst voor overgeven zijn er talloze situaties te bedenken
waarin ze mensen tegen kunnen komen die spontaan overgeven.
Als het denken over en vluchten voor overgeven overheerst blijk er voor iemand weinig ruimte over
om zich op andere taken te concentreren. Concentratie op datgene waar je bang voor bent
verminderd het geven van aandacht aan andere zaken. Er ontstaat een tunnelvisie, eenzijdige
concentratie op het probleem. Het betekent dat alles binnen het blikveld scherper wordt
waargenomen, in het licht van de angst. Het zal duidelijk zijn dat angstproblematiek enorm
ontwrichtend kan werken. Met je eigen tunnel zit je in een stadium van angst. Je ervaart voortdurend
lijden en doorgaans een belemmering in sociaal functioneren. Mensen met angstproblematiek
ervaren ook lichamelijke gevolgen.
5.2 Je moet enkele oorzakelijke factoren van angstproblematiek kunnen noemen.
5.2 de oorzaak van angstproblematiek
De oorzaak van angstproblematiek is evenals bij veel psychische problemen een samenspel van
verschillende factoren. Sommige mensen hebben als jong aangeleerd om zich zorgen te maken. De
gezinssituatie kan daartoe een aanleiding geven. Ook erfelijkheid speelt een rol. Stressvolle
gebeurtenissen als een echtscheiding, verlies van iemand kan voor veel onzekerheid en angst zorgen.
Mensen met beperkte sociale vaardigheden kunnen angstig worden. Gepest worden op school of
werk of andere stressvolle situaties zijn vaker een oorzaak van angstproblematiek.
5.3 Geen getallen leren. Weten: de manier waarop angstklachten gemaskeerd kunnen worden door
andere klachten waarmee mensen soms hulp zoeken. Het samengaan van angstproblematiek met
depressie en/of verslaving is een belangrijk gegeven.
5.3 het beloop van angstproblematiek
Angstproblematiek ontstaat op verschillende leeftijden.
Veel mensen beginnen niet zelf over angstklachten. In plaats daarvan presenteren ze bijvoorbeeld bij
de huisarts lichamelijke klachten, slaapproblemen, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en
dergelijke. Ook bij een depressie of verslaving is de kans groot dat dit samengaat met
angstproblematiek. Kinderen uiten hun angsten door klachten over hoofd- of buikpijn, problemen
met afscheid nemen, inslaapproblemen, nachtmerries, niet naar school willen en eindeloos vragen
om geruststelling.
Naarmate mensen op jonge leeftijd angstproblemen ontwikkelen is de kans groter dat dit van invloed
is op hun persoonlijkheidsontwikkeling en dat ze later persoonlijkheidsproblematiek ontwikkelen
met afhankelijke vermijdende en/ of dwangmatige kenmerken.
Angst is een erg bekend en zeer nadrukkelijk aanwezig bij vrijwel elke psychische aandoening.
Angsten veranderen het denkpatroon en hebben daarmee veel invloed op het functioneren van
degene die daar last van heeft. Dat angsten ook noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld om ongelukkig te
voorkomen.
5.1 Je moet kunnen beschrijven hoe problematische angst kan leiden tot veranderingen in het denken
en gedrag, en dat angst gepaard gaat met lichamelijke symptomen. Vermijdingsgedrag is een
belangrijk begrip.
5.1 angstproblematiek
Angsten is er in vele gradaties. Veel mensen ervaren angstklachten die gerelateerd zijn aan
(dreigende) problemen of zorgen over gezinsleden of werk, sociale contacten en gezondheid. Deze
angstklachten zijn nog geen angststoornis, al kunnen ze er wel toe leiden.
Als angst de aandacht opeist heeft dat invloed op wat iemand verder nog kan zien of ervaren, op de
mogelijkheid om afwegingen te maken en daarmee ook op de beslissingen die hij neemt en het
vertoonde gedrag. De veranderingen in het denkpatroon bij mensen met angstproblematiek zijn zo
invloedrijk en dominant aanwezig dat ze een belangrijke verklaring bieden voor het gedrag dat
daaruit voortkomt. Voor iemand met angst voor overgeven zijn er talloze situaties te bedenken
waarin ze mensen tegen kunnen komen die spontaan overgeven.
Als het denken over en vluchten voor overgeven overheerst blijk er voor iemand weinig ruimte over
om zich op andere taken te concentreren. Concentratie op datgene waar je bang voor bent
verminderd het geven van aandacht aan andere zaken. Er ontstaat een tunnelvisie, eenzijdige
concentratie op het probleem. Het betekent dat alles binnen het blikveld scherper wordt
waargenomen, in het licht van de angst. Het zal duidelijk zijn dat angstproblematiek enorm
ontwrichtend kan werken. Met je eigen tunnel zit je in een stadium van angst. Je ervaart voortdurend
lijden en doorgaans een belemmering in sociaal functioneren. Mensen met angstproblematiek
ervaren ook lichamelijke gevolgen.
5.2 Je moet enkele oorzakelijke factoren van angstproblematiek kunnen noemen.
5.2 de oorzaak van angstproblematiek
De oorzaak van angstproblematiek is evenals bij veel psychische problemen een samenspel van
verschillende factoren. Sommige mensen hebben als jong aangeleerd om zich zorgen te maken. De
gezinssituatie kan daartoe een aanleiding geven. Ook erfelijkheid speelt een rol. Stressvolle
gebeurtenissen als een echtscheiding, verlies van iemand kan voor veel onzekerheid en angst zorgen.
Mensen met beperkte sociale vaardigheden kunnen angstig worden. Gepest worden op school of
werk of andere stressvolle situaties zijn vaker een oorzaak van angstproblematiek.
5.3 Geen getallen leren. Weten: de manier waarop angstklachten gemaskeerd kunnen worden door
andere klachten waarmee mensen soms hulp zoeken. Het samengaan van angstproblematiek met
depressie en/of verslaving is een belangrijk gegeven.
5.3 het beloop van angstproblematiek
Angstproblematiek ontstaat op verschillende leeftijden.
Veel mensen beginnen niet zelf over angstklachten. In plaats daarvan presenteren ze bijvoorbeeld bij
de huisarts lichamelijke klachten, slaapproblemen, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en
dergelijke. Ook bij een depressie of verslaving is de kans groot dat dit samengaat met
angstproblematiek. Kinderen uiten hun angsten door klachten over hoofd- of buikpijn, problemen
met afscheid nemen, inslaapproblemen, nachtmerries, niet naar school willen en eindeloos vragen
om geruststelling.
Naarmate mensen op jonge leeftijd angstproblemen ontwikkelen is de kans groter dat dit van invloed
is op hun persoonlijkheidsontwikkeling en dat ze later persoonlijkheidsproblematiek ontwikkelen
met afhankelijke vermijdende en/ of dwangmatige kenmerken.
