Hoofdstuk 1: De mens ........................................................................................................................... 6
1.1: Bestaan van de fysieke persoon ................................................................................................. 6
Begin .............................................................................................................................................. 6
Einde................................................................................................................................................ 7
1.2: Biotechnologie en recht – het menselijk lichaam ..................................................................... 10
Medische vooruitgang .................................................................................................................. 11
Toegenomen zeggenschap over eigen lichaam .......................................................................... 11
Zorg om patiënten ........................................................................................................................ 11
1.3: Persoonlijkheidsrechten ............................................................................................................ 12
Begrip ............................................................................................................................................ 12
Privacy ........................................................................................................................................... 12
Zelfdeterminering ........................................................................................................................ 13
Hoofdstuk 2: De mens en identificatie ................................................................................................ 16
2.1: Identificatie en registratie van burgers..................................................................................... 16
Identificatie en registratie............................................................................................................ 16
Informatie ..................................................................................................................................... 17
Authenticatie ................................................................................................................................ 17
2.2: Naam .......................................................................................................................................... 18
Begrip ............................................................................................................................................ 18
Soorten ......................................................................................................................................... 18
Rechtskarakter ............................................................................................................................. 19
Naamsverandering ....................................................................................................................... 19
Naamsverbetering........................................................................................................................ 19
2.3: Woonplaats ................................................................................................................................20
Woonplaats...................................................................................................................................20
Verblijfplaats .................................................................................................................................20
2.4: Nationaliteit ...............................................................................................................................20
Begrip ............................................................................................................................................20
Vreemdelingen ............................................................................................................................. 21
2.5: Burgerlijke stand ........................................................................................................................ 21
Begrip ............................................................................................................................................ 21
Ambtenaar burgerlijke stand ....................................................................................................... 21
Akte burgerlijke stand .................................................................................................................. 21
Hoofdstuk 3: Rechtspersonenrecht .................................................................................................... 22
, 3.1: Rechtspersonen van publiek- en privaatrecht.......................................................................... 22
Natuurlijke persoon...................................................................................................................... 22
3.2: Vennootschappen.....................................................................................................................24
3.3: Vennootschappen in ondernemingsrecht...............................................................................28
Hoofdstuk 4: De mens en zijn gezin ................................................................................................... 30
4.1: Huwelijk ..................................................................................................................................... 30
Sociaal fenomeen ........................................................................................................................ 30
Juridisch fenomeen ...................................................................................................................... 31
Huwelijksvoorwaarden ................................................................................................................ 32
Gevolgen van huwelijk ................................................................................................................. 35
Dood en echtscheiding ................................................................................................................ 37
4.2: Andere samenlevingsvormen dan huwelijk ............................................................................. 41
Wettelijke samenwoning ............................................................................................................. 41
4.3: Afstamming ...............................................................................................................................42
Problematiek en evolutie .............................................................................................................42
Biologische afstamming ...............................................................................................................43
Hoofdstuk 5: De onbekwame mens ................................................................................................... 48
5.1: Genots- en handelingsonbekwaamheid ................................................................................. 48
Genots- en rechtsbekwaamheid ................................................................................................. 48
Handelingsbekwaamheid vs. Onbekwaamheid......................................................................... 48
5.2: Statuut van de minderjarige.................................................................................................... 49
Principe ........................................................................................................................................ 49
Niet-ontvoogde minderjarigen ................................................................................................... 50
Ouderlijk gezag ............................................................................................................................. 51
5.3: Geestesgestoorden ................................................................................................................. 53
Begrip ............................................................................................................................................ 53
Bewindsmaatregelen .................................................................................................................. 54
Verplegingsmaatregelen ............................................................................................................. 54
Strafmaatregelen ........................................................................................................................ 54
Hoofdstuk 6: De mens en zijn familiaal vermogen ............................................................................. 55
6.1: Huwelijksvermogensstelsel ...................................................................................................... 55
Vermogensstatuut........................................................................................................................ 55
Wettelijk huwelijksvermogensstelsel ......................................................................................... 56
Algemene gemeenschap ............................................................................................................. 57
Huwelijkscontract......................................................................................................................... 57
Wettelijke samenwoning ............................................................................................................ 58
2
, 6.2: Familiale steunverplichtingen ................................................................................................. 58
6.3: Erfrecht .................................................................................................................................... 59
Erfrecht vs. testament ................................................................................................................ 59
Nalatenschap ............................................................................................................................... 59
Erfopvolging ................................................................................................................................ 59
Plaatsvervulling ............................................................................................................................ 61
Bloedverwanten .......................................................................................................................... 63
Erfrecht langstlevende echtgenoot ........................................................................................... 63
Erfrecht langstlevende wettelijk samenwonende .................................................................... 64
Keuze van erfgerechtigde........................................................................................................... 64
6.4: Giften ....................................................................................................................................... 64
Schenking en legaat .................................................................................................................... 65
Schenking..................................................................................................................................... 65
Testamenten................................................................................................................................ 66
Hoofdstuk II: Vorderingsrechten: begrip, soorten en modaliteiten................................................. 69
II.1: Begrippenkader ........................................................................................................................ 69
Verbintenis ................................................................................................................................... 69
Overeenkomst ............................................................................................................................. 69
Open systeem .............................................................................................................................. 70
II.2: Soorten verbintenissen ............................................................................................................ 70
Geven, doen en niet-doen ........................................................................................................... 70
Middelen-, resultaats- en garantieverbintenis ........................................................................... 70
Natuurlijke verbintenis ................................................................................................................. 71
II.3: Modaliteiten ............................................................................................................................. 71
Regel van deelbaarheid................................................................................................................ 71
Hoofdelijke verbintenis ................................................................................................................ 72
Verbintenis in solidum .................................................................................................................. 72
Verbintenis onder voorwaarde of met tijdsbepaling ................................................................. 73
Cumulatieve en alternatieve verbintenissen ..............................................................................74
Verbintenis onder schadebeding.................................................................................................74
Hoofdstuk III: Bronnen van verbintenissen ........................................................................................ 75
Hoofdstuk IV: Verbintenis uit overeenkomst .................................................................................... 76
IV.2: Soorten overeenkomsten ....................................................................................................... 76
Wederkerig >< eenzijdig ............................................................................................................. 76
Ten bezwarende titel >< om niet ................................................................................................ 76
Vergeldende >< kanscontracten.................................................................................................. 77
3
, Benoemd >< onbenoemd ............................................................................................................ 77
Hoofdcontract >< bijkomend contract ....................................................................................... 77
Intuitu personae >< intuitu pecuniae .......................................................................................... 77
Aflopend >< voortdurend ........................................................................................................... 78
Raamovereenkomst .................................................................................................................... 78
Het leven van een overeenkomst............................................................................................... 78
IV.4: Basispijlers ............................................................................................................................... 79
Wilsautonomie/ contractvrijheid ................................................................................................ 79
Consensualisme ........................................................................................................................... 80
Bindende kracht van de overeenkomst ..................................................................................... 80
Het beginsel van goede trouw .................................................................................................... 81
Het leven van een overeenkomst................................................................................................82
IV.‘1’: Onderhandeling ......................................................................................................................82
IV.‘2’: Aanbod................................................................................................................................... 83
Totstandkoming .......................................................................................................................... 83
Contractbelofte ........................................................................................................................... 84
IV.‘3’: Totstandkoming van overeenkomsten ............................................................................... 84
Geldigheidsvereisten ................................................................................................................... 84
Veinzing of simulatie ................................................................................................................... 89
IV.‘4’: Uitvoering ............................................................................................................................ 90
Uitvoering en niet-uitvoering ..................................................................................................... 90
Wettelijk stelsel van sanctionering............................................................................................. 90
IV.‘5’: Einde van de overeenkomst................................................................................................92
Gemeenrechtelijke ontbinding wegens wanprestatie ...............................................................92
Contractuele regelingen contractuele wanprestatie .................................................................92
Hoofdstuk V: Verbintenis uit onrechtmatige daad ............................................................................ 94
V.1: Contractueel en extracontractueel aansprakelijkheidsrecht ................................................. 94
Samenloopverbod ....................................................................................................................... 94
Co-existentie van (extra-)contractuele schuldvordering .......................................................... 95
Immuniteit ................................................................................................................................... 95
V.2: Rechtstreekse aansprakelijkheid ............................................................................................. 96
Basisregeling................................................................................................................................ 96
Rechtvaardigingsgronden .......................................................................................................... 97
Onrechtmatige daad vs misdrijf ................................................................................................. 98
V.3: Aansprakelijkheid voor andermans daad ................................................................................ 98
Uitgangspunten........................................................................................................................... 98
4