6 BASISSTOF thema 1 Regeling
25
Hormonale regulatie
a Nadat de hormonen door een hormoonklier zijn
voeding minder te geven, wordt de afgifte van prolactine
nog meer geremd. Dit gaat zo door totdat de
prolactineproductie stopt en de melkklieren geen melk
meer produceren.
afgegeven, worden ze via het bloed naar het
doelwitorgaan vervoerd en dat neemt enige tijd in 13 a Als CHT niet wordt behandeld, kan dat leiden tot
beslag. gewichtstoename en vermoeidheid. De ontwikkeling van
b De reactie is afhankelijk van de hormoonconcentratie in het centrale zenuwstelsel en de lichamelijke
het bloed (de hormoonspiegel) en het aantal ontwikkeling blijven dan achter.
hormoonreceptoren voor een bepaald hormoon op de b CHT kan worden behandeld met thyroxine
cellen in het doelwitorgaan. (schildklierhormoon).
c Vóór de geboorte krijgt het kind genoeg
6 ls hormonen niet worden afgebroken, blijven ze
A schildklierhormoon van de moeder via de placenta.
werkzaam, ook wanneer dat niet nodig is. d Een kind met CHT heeft veel TSH in zijn bloed. De
productie van TSH wordt niet geremd door thyroxine,
7a Uit de proeven kun je de conclusie trekken dat in de doordat de schildklier dit hormoon niet of onvoldoende
testes bepaalde stoffen aanwezig zijn die, ook wanneer produceert.
ze op een andere manier in het lichaam komen, zorgen
voor een normale ontwikkeling van de secundaire 14 a Dit advies geeft de Gezondheidsraad om een tekort aan
geslachtskenmerken. jodium bij mensen in Nederland te voorkomen. Jodium is
b De hormonen worden alleen gebonden in organen noodzakelijk voor het vormen van thyroxine.
waarvan de cellen receptoren bezitten waaraan het b Bij een tekort aan jodium in het voedsel wordt er
(radioactief gemerkte) hormoon kan binden. onvoldoende thyroxine geproduceerd. De hypofyse zal
dan veel TSH produceren, doordat thyroxine de productie
8a Dit is een voorbeeld van positieve terugkoppeling. De van TSH niet remt. Doordat TSH de vorming van
toename van het aantal hormoonreceptoren zorgt ervoor schildklierweefsel stimuleert, neemt de omvang van de
dat meer hormonen kunnen binden aan de follikel, wat schildklier toe.
leidt tot een snellere rijping.
b Wanneer hormonen aan receptoreiwitten van de cellen 15 Door toename van de TSH-productie stijgt het
van de rijpende follikel binden, wordt een gen aangezet thyroxinegehalte van het bloed. Hierdoor neemt de
waardoor de cel nieuwe receptoreiwitten kan maken. verbranding van glucose toe. Door de warmte die hierbij
vrijkomt, stijgt de lichaamstemperatuur.
9 Het oestradiolmolecuul is (relatief) klein.
16 a
10 a Je kunt de hypofyse het regelcentrum noemen, omdat
hypothalamus –
veel hormoonklieren worden beïnvloed door hormonen
uit de hypofyse.
b De hypofyseachterkwab produceert zelf geen hormonen, TRF
maar geeft de neurohormonen oxytocine en ADH, die
door neuronen in de hypothalamus zijn geproduceerd, af
aan het bloed. hypofyse –
11 Bij een volwassen persoon zullen door een te hoge
productie van groeihormoon de handen, de voeten en het
TSH
gezicht blijven doorgroeien.
12 a Een releasing hormoon.
b De sensoren zijn de gevoelige zenuwuiteinden in de schildklier
tepel. Het controlecentrum bestaat uit de hypothalamus
en hypofyse. De effectoren zijn de melkklieren in de
borst. thyroxine
c De afgifte van prolactine is een voorbeeld van positieve
terugkoppeling. Prolactine zet de melkklieren aan tot
melkproductie. Zuigen van de baby aan de tepel cellen in doelwitorganen
stimuleert de vorming van prolactine waardoor er meer
melk wordt geproduceerd.
d Wanneer een moeder een voeding minder geeft, blijft de b Pijl Q geeft een stimulering aan. GHIF remt de productie
melk die de baby niet opdrinkt in de borst achter. Een van GH. GH zal dus de productie van GHIF stimuleren als
bepaalde stof in de melk neemt dan toe en remt de er sprake is van negatieve terugkoppeling.
afgifte van prolactine. Hierdoor produceren de
melkklieren minder melk. Door na een tijdje wéér een
25
Hormonale regulatie
a Nadat de hormonen door een hormoonklier zijn
voeding minder te geven, wordt de afgifte van prolactine
nog meer geremd. Dit gaat zo door totdat de
prolactineproductie stopt en de melkklieren geen melk
meer produceren.
afgegeven, worden ze via het bloed naar het
doelwitorgaan vervoerd en dat neemt enige tijd in 13 a Als CHT niet wordt behandeld, kan dat leiden tot
beslag. gewichtstoename en vermoeidheid. De ontwikkeling van
b De reactie is afhankelijk van de hormoonconcentratie in het centrale zenuwstelsel en de lichamelijke
het bloed (de hormoonspiegel) en het aantal ontwikkeling blijven dan achter.
hormoonreceptoren voor een bepaald hormoon op de b CHT kan worden behandeld met thyroxine
cellen in het doelwitorgaan. (schildklierhormoon).
c Vóór de geboorte krijgt het kind genoeg
6 ls hormonen niet worden afgebroken, blijven ze
A schildklierhormoon van de moeder via de placenta.
werkzaam, ook wanneer dat niet nodig is. d Een kind met CHT heeft veel TSH in zijn bloed. De
productie van TSH wordt niet geremd door thyroxine,
7a Uit de proeven kun je de conclusie trekken dat in de doordat de schildklier dit hormoon niet of onvoldoende
testes bepaalde stoffen aanwezig zijn die, ook wanneer produceert.
ze op een andere manier in het lichaam komen, zorgen
voor een normale ontwikkeling van de secundaire 14 a Dit advies geeft de Gezondheidsraad om een tekort aan
geslachtskenmerken. jodium bij mensen in Nederland te voorkomen. Jodium is
b De hormonen worden alleen gebonden in organen noodzakelijk voor het vormen van thyroxine.
waarvan de cellen receptoren bezitten waaraan het b Bij een tekort aan jodium in het voedsel wordt er
(radioactief gemerkte) hormoon kan binden. onvoldoende thyroxine geproduceerd. De hypofyse zal
dan veel TSH produceren, doordat thyroxine de productie
8a Dit is een voorbeeld van positieve terugkoppeling. De van TSH niet remt. Doordat TSH de vorming van
toename van het aantal hormoonreceptoren zorgt ervoor schildklierweefsel stimuleert, neemt de omvang van de
dat meer hormonen kunnen binden aan de follikel, wat schildklier toe.
leidt tot een snellere rijping.
b Wanneer hormonen aan receptoreiwitten van de cellen 15 Door toename van de TSH-productie stijgt het
van de rijpende follikel binden, wordt een gen aangezet thyroxinegehalte van het bloed. Hierdoor neemt de
waardoor de cel nieuwe receptoreiwitten kan maken. verbranding van glucose toe. Door de warmte die hierbij
vrijkomt, stijgt de lichaamstemperatuur.
9 Het oestradiolmolecuul is (relatief) klein.
16 a
10 a Je kunt de hypofyse het regelcentrum noemen, omdat
hypothalamus –
veel hormoonklieren worden beïnvloed door hormonen
uit de hypofyse.
b De hypofyseachterkwab produceert zelf geen hormonen, TRF
maar geeft de neurohormonen oxytocine en ADH, die
door neuronen in de hypothalamus zijn geproduceerd, af
aan het bloed. hypofyse –
11 Bij een volwassen persoon zullen door een te hoge
productie van groeihormoon de handen, de voeten en het
TSH
gezicht blijven doorgroeien.
12 a Een releasing hormoon.
b De sensoren zijn de gevoelige zenuwuiteinden in de schildklier
tepel. Het controlecentrum bestaat uit de hypothalamus
en hypofyse. De effectoren zijn de melkklieren in de
borst. thyroxine
c De afgifte van prolactine is een voorbeeld van positieve
terugkoppeling. Prolactine zet de melkklieren aan tot
melkproductie. Zuigen van de baby aan de tepel cellen in doelwitorganen
stimuleert de vorming van prolactine waardoor er meer
melk wordt geproduceerd.
d Wanneer een moeder een voeding minder geeft, blijft de b Pijl Q geeft een stimulering aan. GHIF remt de productie
melk die de baby niet opdrinkt in de borst achter. Een van GH. GH zal dus de productie van GHIF stimuleren als
bepaalde stof in de melk neemt dan toe en remt de er sprake is van negatieve terugkoppeling.
afgifte van prolactine. Hierdoor produceren de
melkklieren minder melk. Door na een tijdje wéér een
