Biomedische wetenschappen 2
HET BLOED
Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 3
a. Functies....................................................................................................................... 3
b. Samenstelling.............................................................................................................. 3
c. Soorten bloedafnames................................................................................................. 4
d. De 3 vochtcampartimenten van het lichaam...............................................................4
Vochtbalans:................................................................................................................. 5
1. Plasma....................................................................................................... 6
a. Samenstelling.............................................................................................................. 6
Opgeloste stoffen: niet-proteïnen.................................................................................6
Opgeloste stoffen: proteïnen........................................................................................6
b. verschil tussen plasma, lymfe en intracellulair vocht..................................................7
2. Bloedcellen................................................................................................ 7
a. Erythrocyten (RBC)...................................................................................................... 8
Hemoglobine................................................................................................................ 8
RBC in haarvaatjes....................................................................................................... 9
Regeling van de erytropoïsis door erytropoëtine (EPO) uit vnl. de nieren.....................9
Levenscyclus en hergebruik rode bloedcellen............................................................10
b. Leukocyten (witte bloedcellen)..................................................................................12
Granulocyten.............................................................................................................. 12
Monocyten.................................................................................................................. 13
Lymfocyten................................................................................................................. 13
c. Trombocyten (bloedlaatjes).......................................................................................14
d. toepassing: Bloedonderzoek......................................................................................14
e. Herkomst en differentiatie van bloedcellen in het rode beenmerg............................15
Rood beenmerg: losmazig/reticulair weefsel..............................................................15
3. Homeostase............................................................................................. 17
3.1. Vaciculaire fase...................................................................................................... 18
3.2. Bloedplaatjesaggregatie......................................................................................... 18
3.3. Coagulatiefase........................................................................................................ 19
3.3.1. De activering van factor X tot protrombinase...................................................19
3.3.2. Gemeenschappelijk pathway............................................................................19
1
,Biomedische wetenschappen 2
3.4. fibrinolyse............................................................................................................... 20
3.5. Trombose embolie infarct.....................................................................................20
3.6. Postpartumbloeding (HPP)......................................................................................22
3.7. Hypovolemische shock........................................................................................... 23
4. Bloedgroepen........................................................................................... 24
4.1. Inleiding.................................................................................................................. 24
4.2. ABO-systeem.......................................................................................................... 25
4.3. Rhesus-systeem..................................................................................................... 26
4.3.1. Probleem bij zwangerschap..............................................................................26
2
, Biomedische wetenschappen 2
INLEIDING
A. FUNCTIES
• Transport van opgeloste gassen (O2, CO2) gebonden aan rode
bloedcellen (RBC met hemoglobine), voedingsstoffen, afvalstoffen &
hormonen binnen het bloedvatenstelsel (cf. inwendig
transportnetwerk tussen alle plaatsen van het lichaam). Bloed, hart
en alle vaten vormen een groot transportsysteem voor alle weefsels
van het lichaam
• Stabilisering van pH en ionensamenstelling van de interstitiële
vloeistof (ECV) en het hele lichaam o.a. dankzij buffers. De
stabilisatie gebeurt o.i.v. diffusie. Bloed is reservoir die dient om
plaatselijke tekorten aan voedingstoffen of ionen (NA,K,…) bij te
vullen. Ook kan deze de zuur-base schommelingen bufferen.
Arterieel bloed heeft wel een PH (7,4), toch is het belangrijk dat de
PH iets of wat constant blijft.
• Beperking van vloeistofverlies bij verwonding door
bloedstolling (hemostase mbv enzymen, eiwitten en bloedplaatjes).
Hemostase (bloedstolling) IS NIET hetzelfde als homeostase (het zo
constant mogelijk proberen houden van het intern milieu)
• Verdediging tegen gifstoffen en ziektekiemen, mbv leukocyten
(WBC) en antistoffen ->
• Stabilisering van de lichaamstemperatuur: bloed bestaat vooral
uit water, deze heeft een grote warmte capaciteit. Waar veel
bloeddoorstroomis gaat het ook warmer zijn.
B. SAMENSTELLING
• Bloed en lymfe zijn bindweefsels die bestaan uit dezelfde
basissamenstelling:
o Cellen: rode bloedcellen (O2 transport), witte bloedcellen
(afweer) en bloedplaatjes (bloedstollling)
o Vezels: eiwitten komen onder normale omstandigheden niet
voor als vezels
Vezels spelen wel een rol in de bloedstolling! Vb
fibrinogeen fibrinevezels
o Grondsubstantie: vloeibare waterige matrix
= bloedplasma
3
HET BLOED
Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 3
a. Functies....................................................................................................................... 3
b. Samenstelling.............................................................................................................. 3
c. Soorten bloedafnames................................................................................................. 4
d. De 3 vochtcampartimenten van het lichaam...............................................................4
Vochtbalans:................................................................................................................. 5
1. Plasma....................................................................................................... 6
a. Samenstelling.............................................................................................................. 6
Opgeloste stoffen: niet-proteïnen.................................................................................6
Opgeloste stoffen: proteïnen........................................................................................6
b. verschil tussen plasma, lymfe en intracellulair vocht..................................................7
2. Bloedcellen................................................................................................ 7
a. Erythrocyten (RBC)...................................................................................................... 8
Hemoglobine................................................................................................................ 8
RBC in haarvaatjes....................................................................................................... 9
Regeling van de erytropoïsis door erytropoëtine (EPO) uit vnl. de nieren.....................9
Levenscyclus en hergebruik rode bloedcellen............................................................10
b. Leukocyten (witte bloedcellen)..................................................................................12
Granulocyten.............................................................................................................. 12
Monocyten.................................................................................................................. 13
Lymfocyten................................................................................................................. 13
c. Trombocyten (bloedlaatjes).......................................................................................14
d. toepassing: Bloedonderzoek......................................................................................14
e. Herkomst en differentiatie van bloedcellen in het rode beenmerg............................15
Rood beenmerg: losmazig/reticulair weefsel..............................................................15
3. Homeostase............................................................................................. 17
3.1. Vaciculaire fase...................................................................................................... 18
3.2. Bloedplaatjesaggregatie......................................................................................... 18
3.3. Coagulatiefase........................................................................................................ 19
3.3.1. De activering van factor X tot protrombinase...................................................19
3.3.2. Gemeenschappelijk pathway............................................................................19
1
,Biomedische wetenschappen 2
3.4. fibrinolyse............................................................................................................... 20
3.5. Trombose embolie infarct.....................................................................................20
3.6. Postpartumbloeding (HPP)......................................................................................22
3.7. Hypovolemische shock........................................................................................... 23
4. Bloedgroepen........................................................................................... 24
4.1. Inleiding.................................................................................................................. 24
4.2. ABO-systeem.......................................................................................................... 25
4.3. Rhesus-systeem..................................................................................................... 26
4.3.1. Probleem bij zwangerschap..............................................................................26
2
, Biomedische wetenschappen 2
INLEIDING
A. FUNCTIES
• Transport van opgeloste gassen (O2, CO2) gebonden aan rode
bloedcellen (RBC met hemoglobine), voedingsstoffen, afvalstoffen &
hormonen binnen het bloedvatenstelsel (cf. inwendig
transportnetwerk tussen alle plaatsen van het lichaam). Bloed, hart
en alle vaten vormen een groot transportsysteem voor alle weefsels
van het lichaam
• Stabilisering van pH en ionensamenstelling van de interstitiële
vloeistof (ECV) en het hele lichaam o.a. dankzij buffers. De
stabilisatie gebeurt o.i.v. diffusie. Bloed is reservoir die dient om
plaatselijke tekorten aan voedingstoffen of ionen (NA,K,…) bij te
vullen. Ook kan deze de zuur-base schommelingen bufferen.
Arterieel bloed heeft wel een PH (7,4), toch is het belangrijk dat de
PH iets of wat constant blijft.
• Beperking van vloeistofverlies bij verwonding door
bloedstolling (hemostase mbv enzymen, eiwitten en bloedplaatjes).
Hemostase (bloedstolling) IS NIET hetzelfde als homeostase (het zo
constant mogelijk proberen houden van het intern milieu)
• Verdediging tegen gifstoffen en ziektekiemen, mbv leukocyten
(WBC) en antistoffen ->
• Stabilisering van de lichaamstemperatuur: bloed bestaat vooral
uit water, deze heeft een grote warmte capaciteit. Waar veel
bloeddoorstroomis gaat het ook warmer zijn.
B. SAMENSTELLING
• Bloed en lymfe zijn bindweefsels die bestaan uit dezelfde
basissamenstelling:
o Cellen: rode bloedcellen (O2 transport), witte bloedcellen
(afweer) en bloedplaatjes (bloedstollling)
o Vezels: eiwitten komen onder normale omstandigheden niet
voor als vezels
Vezels spelen wel een rol in de bloedstolling! Vb
fibrinogeen fibrinevezels
o Grondsubstantie: vloeibare waterige matrix
= bloedplasma
3
