samenvatting sociaal zekerheidsrecht

Socialezekerheidsrecht

INLEIDING TOT DE SOCIALE ZEKERHEID
Wat is sociale zekerheid?
Sociale zekerheid is het geheel van maatregelen en instellingen die tot doel hebben aan elke
burger voldoende bestaansmiddelen te waarborgen, op ogenblikken waarop de
bestaanszekerheid tgv bepaalde risico’s wordt bedreigd.
Zeven takken van de sociale zekerheid  5 + 2
1 Rust- en overlevingspensioenen
2 Werkloosheid
3 Gezinsbijslag
4 Ziekte- en invaliditeitsverzekering
5 Jaarlijkse vakantie
6 Beroepsrisico’s = arbeidsongevallenverzekering & beroepsziekteverzekering
Sociale risico’s die de bestaanszekerheid van de burger aantasten
1 Door het inkomen te verminderen
o Het inkomen van de verzekerde valt volledig of gedeeltelijk weg
o Bv na een ongeval, werkloosheid, ouderdom…
o De verschillende sectoren van de sociale zekerheid komen tussen om te
zorgen voor een vervangingsinkomen
2 Door de uitgaven te vermeerderen
o Het arbeidsinkomen wordt aangetast door bijkomende uitgaven
o Bv na een ongeval of ziekte kunnen er zware uitgaven zijn voor de medische
zorgen
o Hier komen de sectoren van de sociale zekerheid ook tussen om die kosten
(gedeeltelijk) op te vangen of terug te betalen = tegemoetkoming in kosten

Kenmerken van sociale zekerheid
Solidariteit
Solidariteit tussen mensen die niet kunnen werken en wel niet kunnen werken of tussen
mensen die een laag en hoog inkomen hebben.

,Solidariteit is het centrale begrip in ons socialezekerheidssysteem en dit tussen werkenden
en werklozen, jongeren en ouderen, gezonden en zieken, mensen met een inkomen en
zonder…
De bijdragen worden betaald op het loon van de werknemers en worden gebruikt voor de
financiering van de sociale zekerheid voor alle rechthebbenden.
De solidariteit is gewaarborgd omdat:
o Werkende mensen moeten bijdragen betalen in verhouding tot hun loon (hoe
hoger het loon, hoe hoger je bijdrage)
o De financiering gebeurt grotendeels door de gemeenschap
o Vakbonden, ziekenfondsen en werkgeversorganisaties beslissen mee over de
verschillende aspecten van het systeem
Verplicht karakter
Zodra je begint te werken, wordt er elke maand een bedrag afgehouden van je loon voor de
sociale zekerheid.
De sociale verzekeringen zijn verplicht, je hebt de keuze niet om eraan te willen deelnemen
of niet.
Je staat in voor alle pensioenen en niet enkel je eigen pensioen. Wn die geen kinderen
hebben kunnen niet beslissen om geen bijdrage meer te betalen voor de kinderbijslagen.
Zelfde geld voor wn die al de pensioenleeftijd hebben bereikt.

Stelsels van de sociale zekerheid
In de sociale zekerheid zijn er 3 stelsels
1 Stelsel van de loontrekkenden
o Werknemers
o Loon
o Verbonden door een arbeidsovereenkomst
o Loontrekkenden zijn diegene van de privésector en een deel van het personeel
van de overheidssector
2 Stelsel van de zelfstandigen
o Zijn verzekerd in 5 takken van de sociale zekerheid
 Geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheid of invaliditeit,
moederschapsverzekering, gezinsbijslag, pensioen & faillissement
o Zijn niet verbonden aan een arbeidsovereenkomst of een statuut
3 Stelsel van de ambtenaren
o Ambtenaren zijn verbonden met de overheid adhv een statuut

, o Krijgt geen loon, maar een wedde
o Ontslagen worden kan niet, enkel als je iets ergs doet
 Bv geen werk leveren en als je werk levert slaat die op niks
Structuur van de RSZ




RSZ = Rijksdienst voor de Sociale Zekerheid
o Centraal organisme van de sociale zekerheid
o Innen van de sociale bijdragen en de overheidsbijdragen
o Heeft een herverdelende werking:
 Verdeelt de inkomsten over de verschillende sociale parastatalen die belast
zijn met de uitvoering van de wetgeving over hun sector
o De sociale parastatalen:
 Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV)
= verdeelt het geld tussen de ziekenfondsen en de officiële Hulpkas voor
Ziekte- en Invaliditeitsverzekering
 Federale Pensioendienst (FPD)
= berekent en betaalt de pensioenen
 Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA)
= stellen het recht op werkloosheidsvergoedingen vast en doet voor de
uitbetaling een beroep op de Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen of op
de uitbetalingskassen van de 3 erkende vakbonden (ACV, ABVV en ACLVB)

,  Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie (RJV)
= verricht zelf een deel van de uitbetalingen van het jaarlijks vakantiegeld
voor handarbeiders en een geeft een deel ervan door aan private
vakantiefondsen opgericht door de werkgevers
 Vlaams agentschap uitbetaling groeipakket (VUTG)
= zijn bevoegd voor de kinderbijslag
 Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s (Fedris)
= neemt alle opdrachten over van het Fonds voor Beroepsziekten (FBZ), belast
met de uitbetalingen van de vergoedingen aan slachtoffers van erkende
beroepsziekten en het Fonds voor Arbeidsongevallen (FAO), dat de private
verzekeringsmaatschappijen die deze sector voor hun rekening nemen,
controleert en de betalingen waarborgt

RIZIV zie pp voor pijlen
o 5 landsbonden:
 Landsbond der Christelijke mutualiteiten (LCM)
 Nationaal verbond van socialistische mutualiteiten (NVSM)
 Landsbond der liberale mutualiteiten (LLM)
 Landsbond van onafhankelijke ziekenfondsen (LOZ)
 Landsbond van neutrale ziekenfondsen (LNZ)
o Ziekenfondsen en Hulpkas voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (HZIV)
o Sociaal verzekerde
RVA
o Uitbetalingsinstellingen (UI)
 Algemeen Christelijke Vakverbond (ACV)
 Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV)
 Algemene centrale der liberale vakbonden van België (ACLVB)
 Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen (HVW)
o De sociaal verzekerde (werklozen)
VUTG
o Uitbetalers
 My family
 Infino