Beargumenteren
van zorg
Hanzehogeschool Groningen HBO– Verpleegkunde;
Semester 2; 2021/2022
Naam: Inge van Straten
Studentnummer:
Hanzehogeschool Groningen
HBO-V; PLP3 2022
Docentbegeleider:
Werkbegeleiders:
Datum: 2022
Beargumenteren van zorg
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding............................................................................................................................................
Hoofdstuk 2: Casuïstiek.........................................................................................................................................
2.1 Casuïstiek.....................................................................................................................................................
2.2. Pro Active Nursing.......................................................................................................................................
Hoofdstuk 3: Klinisch redeneren............................................................................................................................
3.1 Klinisch beeld...............................................................................................................................................
3.2 Klinische probleemstelling.........................................................................................................................
3.3 Aanvullend onderzoek...............................................................................................................................
3.4 Klinisch beleid............................................................................................................................................
3.5 Klinisch verloop..........................................................................................................................................
3.6 Nabeschouwing..........................................................................................................................................
Hoofdstuk 4: Communicatie................................................................................................................................
4.1 Familiezorg.................................................................................................................................................
4.2 ICT-mogelijkheden.....................................................................................................................................
Bibliografie...........................................................................................................................................................
Bijlage 1: Mate van Complexiteit.........................................................................................................................
Bijlage 2: SCEGS...................................................................................................................................................
Bijlage 3: Anti-plagiaat scan.................................................................................................................................
Bijlage 4: Waarderingsformulier & reflectie; PL2P...............................................................................................
Bijlage 5: Waarderingsformulier 1 & reflectie 1; PLP3.........................................................................................
Bijlage 6: Waarderingsformulier 2 & reflectie 2; PLP3.........................................................................................
1
, Hoofdstuk 1: Inleiding
Het Martini Ziekenhuis afdeling Pulmonologie (1D) is een verpleegafdeling voor patiënten met
longziekten. Echter is tijdens de covid-pandemie de afdeling omgetoverd tot cohort-afdeling. Dit
betekent dat hier covid-positieve patiënten worden verpleegd van verschillende specialismen en
afdelingen. Specifiek voor de afdeling hield dit eerst in dat de helft van de afdeling ‘covid’ zorg was en
de andere helft ‘reguliere’ longpatiënten. Echter door de toenemende aantallen covid-positieven in
Nederland en zo ook in de ziekenhuizen, werd de gehele afdeling cohort.
Na twee intensieve jarig covid zorg te hebben geleverd is de keuze gemaakt om de patiënten met het
covid-virus te verplegen op de verpleegafdeling van het hoofdprobleem van de patiënt. Dit hield in
dat de cohort opgeheven werd en longpatiënten weer terecht konden op 1D!
Tijdens de praktijkleerperiode op afdeling 1D was nog één module die uitgewerkt diende te worden,
‘Beargumenteren van zorg’. In deze module komen de verschillende fasen van het klinisch redeneren
naar voren, het continue kritisch nadenken en meedenken over de situaties van verschillende
patiënten. Hieruit voortvloeiend komen beslissingen, te verwachten problematiek en te leveren zorg.
Als verpleegkundige wordt verwacht dat het klinische redeneren continue plaatst vindt. Het
onderbouwen van de ‘waarom vraag’, om zo beargumenteerd beslissingen te maken (Wilkinson,
Nieweg & Paans, 2013). Om het gehele zorgproces voor deze module inzichtelijk en overzichtelijk
weer te geven is een afweging gemaakt tussen verschillende methoden. Een model dat goed
toepasbaar is binnen het ziekenhuis is het ‘ProActive Nursing’ model van Bakker (2017). Dit model is
ervoor gemaakt om acute situaties snel en bondig volledig in beeld te brengen. Iets wat in het
ziekenhuis essentieel is omdat de zorgsituaties van patiënten in het ziekenhuis in korte tijd erg kritiek
kunnen zijn (Bakker, 2017). Dit is dan ook de reden dat ervoor gekozen is dit model te gebruiken
binnen de Module ‘Beargumenteren van zorg’.
Zoals beschreven bestond afdeling 1D voor een lange periode uit covid-zorg. In deze periode is dan
ook een patiënt uitgekozen voor de uitwerking van deze module. Dit betekent dat de gekozen patiënt
in ieder geval te maken had met een covid besmetting. RIVM (2021) geeft aan dat covid een virus is
dat met name aanslaat op de luchtwegen, waarbij ademhalingsproblematiek en met enige regelmaat
koorts, zich voordoet. Enkele symptomen passend bij een covid besmetting kunnen zijn:
verkoudheidsklachten en hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts, vermoeidheid, hoofdpijn en
spierpijn (WHO, 2020).
Daarbij lag de voorkeur voor een patiënt met COPD, deze patiënt is verwerkt in de casuïstiek. De
voorkeur lag hier met de reden dat de ademprikkel van een patiënt met COPD niet het uitademen
van koolstofdioxide is, zoals bij mensen zonder COPD maar het tekort aan zuurstof is. Dit betekent
concreet gezegd dat niet te veel zuurstof toegediend kan worden omdat dan de ademprikkel
verdwijnt (Van Heycop Ten Ham, 2018). Echter wanneer de patiënt covid-positief is, is de kans zeer
groot aanwezig dat behoefte is aan zuurstoftoediening. Hierbij dient een afweging gemaakt te
worden tussen de behandeling van de covid en de COPD. Dit onder andere maakt de gekozen patiënt,
met zowel COPD als covid, een hoog-complexe casuïstiek. Verder is te zien in de mate van
complexiteit dat er meerdere aandachtsgebieden zijn, dit is terug te vinden in bijlage 1. In deze
module wordt de naam dhr. Helder gebruikt, dit is een pseudoniem, in verband met privacy zal dhr.
zijn echte naam niet gebruikt worden.
2
, Om de verschillende rollen van de verpleegkundige in kaart te brengen wordt gebruik gemaakt van
de CanMEDS-rollen. Dit zijn zeven competentiegebieden die landelijk zijn vastgesteld en onderdeel
uitmaken van het beroepsprofiel. De kern van de rollen is de ‘zorgverlener’, daaraan gekoppeld zijn
zes competenties die richting geven aan de verpleegkundige bekwaamheden (V&VN, 2022).
Figuur 1: CanMEDS-rollen (Lambregts, Grotendorst & Van Merwijk, 2016).
Specifiek voor deze module staan de volgende rollen centraal: De zorgverlener, De communicator en
De reflectieve EBP-professional. De rollen zijn uitgewerkt met behulp van het boek Bachelor of
Nursing van Lambregts, Grotendorst & Van Merwijk (2016). Inhoudelijk houdt dit voor ‘De
zorgverlener’ in dat er onderzocht wordt welke problemen er spelen bij de zorgvrager en wat nodig is
om dit op te lossen, zowel kijkende naar de mogelijkheden van de zorgvrager zelf als de naasten en
zorgverlener. Hierop volgend wordt het verpleegkundig proces opgesteld en in samenwerking uit te
voeren. In de rol als ‘De communicator’ wordt gekeken welke informatie nodig is in het ziekteproces
van de patiënt. Hierbij dient rekening gehouden te worden met onder andere cultuurverschillen,
begripsniveau en taalbeheersing. Daarbij worden technologische ondersteuningen ingezet om
passende zorg te bieden. Als laatste staat in de rol van ‘Reflectieve EBP-professional’ centraal dat de
best beschikbare onderbouwing ingezet wordt om eigen handelingen te beargumenteren. Daarbij
wordt continue gewerkt aan de ontwikkeling van eigen deskundigheid en die van mede
zorgverleners.
Aan deze CanMEDS-rollen zijn verschillende kernbegrippen gekoppeld, die ieder een passend zijn
binnen de leeruitkomsten van deze module. Allereerst de kernbegrippen: Klinisch redeneren,
uitvoeren van zorg, persoonsgerichte communicatie, inzet informatie- en communicatietechnologie
(ICT) en inzet EBP. Met de daarbij bijkomende leeruitkomsten, allen binnen een authentieke
hoogcomplexe context.
1. De student laat zien informatie te kunnen verzamelen en combineren vanuit diverse bronnen in
de verschillende fasen van het verpleegkundig proces.
2. De student stelt op basis van klinisch redeneren het verpleegkundig proces vast.
3. De student verantwoordt met gebruikmaking van EBP het verpleegkundig proces.
4. De student voert het verpleegkundig proces zelfstandig uit en evalueert deze.
5. De student communiceert op persoonsgerichte en professionele wijze met de zorgvrager en
diens informele netwerk, waarbij voor optimale informatie-uitwisseling wordt gezorgd.
6. De student past informatie en communicatietechnologieën toe als aanvulling op het persoonlijke
contact met de zorgvrager en diens informele netwerk.
Hoofdstuk 1 omvat de inleiding op het portfolio ‘Beargumenteren van zorg’. In hoofdstuk 2 wordt
vervolgens de casuïstiek en methode uitgewerkt die binnen deze module ingezet worden. Hoofdstuk
3 omvat het hele proces van klinische redeneren, vanaf klinische probleemstelling tot evaluatie en
ICT- mogelijkheden. Hoofdstuk 4 wordt aandacht geschonken aan de communicatie binnen het
zorgproces. Als laatste wordt de bibliografie weergegeven met daarop volgend enkele bijlages.
3
van zorg
Hanzehogeschool Groningen HBO– Verpleegkunde;
Semester 2; 2021/2022
Naam: Inge van Straten
Studentnummer:
Hanzehogeschool Groningen
HBO-V; PLP3 2022
Docentbegeleider:
Werkbegeleiders:
Datum: 2022
Beargumenteren van zorg
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding............................................................................................................................................
Hoofdstuk 2: Casuïstiek.........................................................................................................................................
2.1 Casuïstiek.....................................................................................................................................................
2.2. Pro Active Nursing.......................................................................................................................................
Hoofdstuk 3: Klinisch redeneren............................................................................................................................
3.1 Klinisch beeld...............................................................................................................................................
3.2 Klinische probleemstelling.........................................................................................................................
3.3 Aanvullend onderzoek...............................................................................................................................
3.4 Klinisch beleid............................................................................................................................................
3.5 Klinisch verloop..........................................................................................................................................
3.6 Nabeschouwing..........................................................................................................................................
Hoofdstuk 4: Communicatie................................................................................................................................
4.1 Familiezorg.................................................................................................................................................
4.2 ICT-mogelijkheden.....................................................................................................................................
Bibliografie...........................................................................................................................................................
Bijlage 1: Mate van Complexiteit.........................................................................................................................
Bijlage 2: SCEGS...................................................................................................................................................
Bijlage 3: Anti-plagiaat scan.................................................................................................................................
Bijlage 4: Waarderingsformulier & reflectie; PL2P...............................................................................................
Bijlage 5: Waarderingsformulier 1 & reflectie 1; PLP3.........................................................................................
Bijlage 6: Waarderingsformulier 2 & reflectie 2; PLP3.........................................................................................
1
, Hoofdstuk 1: Inleiding
Het Martini Ziekenhuis afdeling Pulmonologie (1D) is een verpleegafdeling voor patiënten met
longziekten. Echter is tijdens de covid-pandemie de afdeling omgetoverd tot cohort-afdeling. Dit
betekent dat hier covid-positieve patiënten worden verpleegd van verschillende specialismen en
afdelingen. Specifiek voor de afdeling hield dit eerst in dat de helft van de afdeling ‘covid’ zorg was en
de andere helft ‘reguliere’ longpatiënten. Echter door de toenemende aantallen covid-positieven in
Nederland en zo ook in de ziekenhuizen, werd de gehele afdeling cohort.
Na twee intensieve jarig covid zorg te hebben geleverd is de keuze gemaakt om de patiënten met het
covid-virus te verplegen op de verpleegafdeling van het hoofdprobleem van de patiënt. Dit hield in
dat de cohort opgeheven werd en longpatiënten weer terecht konden op 1D!
Tijdens de praktijkleerperiode op afdeling 1D was nog één module die uitgewerkt diende te worden,
‘Beargumenteren van zorg’. In deze module komen de verschillende fasen van het klinisch redeneren
naar voren, het continue kritisch nadenken en meedenken over de situaties van verschillende
patiënten. Hieruit voortvloeiend komen beslissingen, te verwachten problematiek en te leveren zorg.
Als verpleegkundige wordt verwacht dat het klinische redeneren continue plaatst vindt. Het
onderbouwen van de ‘waarom vraag’, om zo beargumenteerd beslissingen te maken (Wilkinson,
Nieweg & Paans, 2013). Om het gehele zorgproces voor deze module inzichtelijk en overzichtelijk
weer te geven is een afweging gemaakt tussen verschillende methoden. Een model dat goed
toepasbaar is binnen het ziekenhuis is het ‘ProActive Nursing’ model van Bakker (2017). Dit model is
ervoor gemaakt om acute situaties snel en bondig volledig in beeld te brengen. Iets wat in het
ziekenhuis essentieel is omdat de zorgsituaties van patiënten in het ziekenhuis in korte tijd erg kritiek
kunnen zijn (Bakker, 2017). Dit is dan ook de reden dat ervoor gekozen is dit model te gebruiken
binnen de Module ‘Beargumenteren van zorg’.
Zoals beschreven bestond afdeling 1D voor een lange periode uit covid-zorg. In deze periode is dan
ook een patiënt uitgekozen voor de uitwerking van deze module. Dit betekent dat de gekozen patiënt
in ieder geval te maken had met een covid besmetting. RIVM (2021) geeft aan dat covid een virus is
dat met name aanslaat op de luchtwegen, waarbij ademhalingsproblematiek en met enige regelmaat
koorts, zich voordoet. Enkele symptomen passend bij een covid besmetting kunnen zijn:
verkoudheidsklachten en hoesten, benauwdheid, verhoging of koorts, vermoeidheid, hoofdpijn en
spierpijn (WHO, 2020).
Daarbij lag de voorkeur voor een patiënt met COPD, deze patiënt is verwerkt in de casuïstiek. De
voorkeur lag hier met de reden dat de ademprikkel van een patiënt met COPD niet het uitademen
van koolstofdioxide is, zoals bij mensen zonder COPD maar het tekort aan zuurstof is. Dit betekent
concreet gezegd dat niet te veel zuurstof toegediend kan worden omdat dan de ademprikkel
verdwijnt (Van Heycop Ten Ham, 2018). Echter wanneer de patiënt covid-positief is, is de kans zeer
groot aanwezig dat behoefte is aan zuurstoftoediening. Hierbij dient een afweging gemaakt te
worden tussen de behandeling van de covid en de COPD. Dit onder andere maakt de gekozen patiënt,
met zowel COPD als covid, een hoog-complexe casuïstiek. Verder is te zien in de mate van
complexiteit dat er meerdere aandachtsgebieden zijn, dit is terug te vinden in bijlage 1. In deze
module wordt de naam dhr. Helder gebruikt, dit is een pseudoniem, in verband met privacy zal dhr.
zijn echte naam niet gebruikt worden.
2
, Om de verschillende rollen van de verpleegkundige in kaart te brengen wordt gebruik gemaakt van
de CanMEDS-rollen. Dit zijn zeven competentiegebieden die landelijk zijn vastgesteld en onderdeel
uitmaken van het beroepsprofiel. De kern van de rollen is de ‘zorgverlener’, daaraan gekoppeld zijn
zes competenties die richting geven aan de verpleegkundige bekwaamheden (V&VN, 2022).
Figuur 1: CanMEDS-rollen (Lambregts, Grotendorst & Van Merwijk, 2016).
Specifiek voor deze module staan de volgende rollen centraal: De zorgverlener, De communicator en
De reflectieve EBP-professional. De rollen zijn uitgewerkt met behulp van het boek Bachelor of
Nursing van Lambregts, Grotendorst & Van Merwijk (2016). Inhoudelijk houdt dit voor ‘De
zorgverlener’ in dat er onderzocht wordt welke problemen er spelen bij de zorgvrager en wat nodig is
om dit op te lossen, zowel kijkende naar de mogelijkheden van de zorgvrager zelf als de naasten en
zorgverlener. Hierop volgend wordt het verpleegkundig proces opgesteld en in samenwerking uit te
voeren. In de rol als ‘De communicator’ wordt gekeken welke informatie nodig is in het ziekteproces
van de patiënt. Hierbij dient rekening gehouden te worden met onder andere cultuurverschillen,
begripsniveau en taalbeheersing. Daarbij worden technologische ondersteuningen ingezet om
passende zorg te bieden. Als laatste staat in de rol van ‘Reflectieve EBP-professional’ centraal dat de
best beschikbare onderbouwing ingezet wordt om eigen handelingen te beargumenteren. Daarbij
wordt continue gewerkt aan de ontwikkeling van eigen deskundigheid en die van mede
zorgverleners.
Aan deze CanMEDS-rollen zijn verschillende kernbegrippen gekoppeld, die ieder een passend zijn
binnen de leeruitkomsten van deze module. Allereerst de kernbegrippen: Klinisch redeneren,
uitvoeren van zorg, persoonsgerichte communicatie, inzet informatie- en communicatietechnologie
(ICT) en inzet EBP. Met de daarbij bijkomende leeruitkomsten, allen binnen een authentieke
hoogcomplexe context.
1. De student laat zien informatie te kunnen verzamelen en combineren vanuit diverse bronnen in
de verschillende fasen van het verpleegkundig proces.
2. De student stelt op basis van klinisch redeneren het verpleegkundig proces vast.
3. De student verantwoordt met gebruikmaking van EBP het verpleegkundig proces.
4. De student voert het verpleegkundig proces zelfstandig uit en evalueert deze.
5. De student communiceert op persoonsgerichte en professionele wijze met de zorgvrager en
diens informele netwerk, waarbij voor optimale informatie-uitwisseling wordt gezorgd.
6. De student past informatie en communicatietechnologieën toe als aanvulling op het persoonlijke
contact met de zorgvrager en diens informele netwerk.
Hoofdstuk 1 omvat de inleiding op het portfolio ‘Beargumenteren van zorg’. In hoofdstuk 2 wordt
vervolgens de casuïstiek en methode uitgewerkt die binnen deze module ingezet worden. Hoofdstuk
3 omvat het hele proces van klinische redeneren, vanaf klinische probleemstelling tot evaluatie en
ICT- mogelijkheden. Hoofdstuk 4 wordt aandacht geschonken aan de communicatie binnen het
zorgproces. Als laatste wordt de bibliografie weergegeven met daarop volgend enkele bijlages.
3
