Roels Bart
Sociaal recht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 0 : inleiding................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1: Wat is sociale wetgeving eigenlijk?............................................................................................4
1. Arbeidsrecht.....................................................................................................................................................4
1. Individueel arbeidsrecht..............................................................................................................................4
2. Collectief arbeidsrecht.................................................................................................................................4
2. sociaal zekerheidsrecht....................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2: Bronnen van sociale wetgeving.................................................................................................5
1. Internationale rechtsbronnen..........................................................................................................................5
2. Nationale rechtsbronnen..................................................................................................................................6
2.1 Sociale grondrechten.................................................................................................................................6
Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen van de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978................................8
arbeidsovereenkomst...........................................................................................................................................8
Wet op arbeidsrelaties....................................................................................................................................8
Geldig AO..............................................................................................................................................................9
Soorten AO.........................................................................................................................................................10
1. soorten.......................................................................................................................................................10
2. Duur...........................................................................................................................................................10
3. omvang......................................................................................................................................................11
4. wijze van sluiting........................................................................................................................................11
hoofdstuk 2: inhoud van een AO.................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 3: uitvoering AO.......................................................................................................................... 12
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid..............................................................................................................13
Hoofdstuk 4: schorsing v/d AO..................................................................................................................... 14
A. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst...........................................................................14
Hoofdstuk 6: Beëindigen van de arbeidsoverk.............................................................................................. 15
1 Ontslag door opzegging..............................................................................................................................15
2 Ontslag dringende redenen........................................................................................................................18
4 Onregelmatige beëindiging = verbreking...................................................................................................18
5 Bescherming tegen ontslag........................................................................................................................18
6. Rechtsmisbruik bij ontslag.........................................................................................................................18
7. Het ontslag van een arbeidsongeschikte werknemer...............................................................................19
Hoofdstuk 1: Sociaal zekerheidsrecht........................................................................................................... 19
Sociale zekerheid................................................................................................................................................19
werknemers...................................................................................................................................................20
Ambten..........................................................................................................................................................20
, Zelfstandige...................................................................................................................................................20
Residuair stelstel = vangstelsel......................................................................................................................21
Basis principes sociale zekerheid p 273.........................................................................................................21
3 sociaalzekerheidsrecht.............................................................................................................................. 22
3 Sociale zekerheid recht.............................................................................................................................. 23
Ziekte- en invaliditeitsverzekering:....................................................................................................................27
Professionele risico’s.....................................................................................................................................29
Beroepsziekte p 369......................................................................................................................................29
Werkloosheid......................................................................................................................................................30
1. Arbeidsvoorziening....................................................................................................................................30
3 bijzondere tewerkstellingscircuits..............................................................................................................30
2 Werkloosheidsuitkering..............................................................................................................................30
Rijksdienst voor arbeidsvoorziening RVA......................................................................................................30
2. Werkloosheidsvoorziening........................................................................................................................31
pensioenen.................................................................................................................................................. 32
Hoofdstuk 0 : inleiding
Begon in de 19de 1eeuw met de sociale kwestie uitbuiting van het arbeidersproletariaat
Hoe begon het?
1789 Franse revolutie
1
Heel jong recht
2
,1804 code civil: contractvrijheid
o Tweede industriële evolutie
o Platteland fabrieken in en rond steden
o Ze wouden graag onderhandel over het loon etc, code civil
o Eigenaar zei nee, je gaat veel werken, weinig loon, niet veilig, geen
verzekering, alle dagen werken.
mogelijke oplossingen
1. Arbeiders verenigen zich in allerlei organisaties
Bv de vakbonden (vakorganisaties)
Probleem
o geen syndicale vrijheid
o FR schafte het ancien regime hier waren gilden, corporaties
o Voor een beroep te mogen doen moet je hiervan lid worden
o Gilden en vakbond is het zelfde dus verboden
o Allebei een vereniging van mensen die het zelfde uitvoeren
o Wet Charlier schaft later deze wet af
2. Ook verenigen in politieke partijen
Probleem
Stemrecht: cynskiesrecht (mensen die veel belastingen betalen mogen stemmen)
Meervoudig stemrecht: alle mannen mogen stemmen. Mensen die veel betalen mogen 2 keer stemmen
Na woII: enkelvoudig stemrecht
1948 : vrouwen mogen ook stemmen
3. Maatschappijen voor onderlinge bijstand (mob)
= een onderlinge verzekering
o Arbeiders kwamen overeen dat ze soms een som geld gaven, als iemand ziek werd
kon men die dan helpen
o overheid dulden het niet (zij dachten dat het een verborgen stakingskast was)
o Nu de huidige ziekenfondsen
4. Coöperaties
= arbeiders zijn aandeelhouders
veel sociale strijd
Ontstaan SR (=Sociaal recht is een sociale correctie op het burgerlijk recht ter besch v/d
werknemers.)
Burgerlijk recht is ook nog van toepassing tenzij SR een uitzondering voorziet
Arbeidsverhoudingen zijn machtsverhoudingen. (nu zijn er te weinig arbeiders dus verschuift de macht een
klein beetje)
3
, Hoofdstuk 1: Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Sociale wetgeving : geen duidelijk afgebakend geheel
Gemeenschappelijke kenmerken
• Bijzonder doel:
• Bescherming van belangen van de werknemers
• Bevorderen van hun welzijn
1. Arbeidsrecht
1. Individueel arbeidsrecht
o Overkrecht
• Wet 3 juli 1978 op de AO!
• Ander bv interim-arbeider 1976
o Arbeidsreglementering
• Wet op besch loon 1965
Trukssysteem
o Is sociaal misbruik, kregen geen geld maar mochten spullen uit de fabriek
kiezen
o Wet op arbeidsregl
• Opgemaakt door ondernemingsraad (100 wn)
• In klein bedrijf moet het in overleg met de wn
o Arbeidswet 1971
Arbeidsduur
o 9u in 5 dagenweek
o 38 u in een hele week
Zwangerschapsverlof
Zondagsrust
Nachtarbeid
er zijn allemaal uitzonderingen op
o Wet betaalde feestdagen (10 wettelijke)(in boek p120)
o Arbeidsbesc
o Wet op welzijn o/h werk 1995
o Wordt uitgevoerd door de welzijncodex (KB)
2. Collectief arbeidsrecht
Syndicale vrijheid
Collectieve arboverk (CAO’s)
3 organen onderneming
1 Onderneming
o Ondernemingsraad
o CPBW (comité preventie en besch op het werk, vanaf 50 wn)
4
Sociaal recht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 0 : inleiding................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1: Wat is sociale wetgeving eigenlijk?............................................................................................4
1. Arbeidsrecht.....................................................................................................................................................4
1. Individueel arbeidsrecht..............................................................................................................................4
2. Collectief arbeidsrecht.................................................................................................................................4
2. sociaal zekerheidsrecht....................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2: Bronnen van sociale wetgeving.................................................................................................5
1. Internationale rechtsbronnen..........................................................................................................................5
2. Nationale rechtsbronnen..................................................................................................................................6
2.1 Sociale grondrechten.................................................................................................................................6
Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen van de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978................................8
arbeidsovereenkomst...........................................................................................................................................8
Wet op arbeidsrelaties....................................................................................................................................8
Geldig AO..............................................................................................................................................................9
Soorten AO.........................................................................................................................................................10
1. soorten.......................................................................................................................................................10
2. Duur...........................................................................................................................................................10
3. omvang......................................................................................................................................................11
4. wijze van sluiting........................................................................................................................................11
hoofdstuk 2: inhoud van een AO.................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 3: uitvoering AO.......................................................................................................................... 12
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid..............................................................................................................13
Hoofdstuk 4: schorsing v/d AO..................................................................................................................... 14
A. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst...........................................................................14
Hoofdstuk 6: Beëindigen van de arbeidsoverk.............................................................................................. 15
1 Ontslag door opzegging..............................................................................................................................15
2 Ontslag dringende redenen........................................................................................................................18
4 Onregelmatige beëindiging = verbreking...................................................................................................18
5 Bescherming tegen ontslag........................................................................................................................18
6. Rechtsmisbruik bij ontslag.........................................................................................................................18
7. Het ontslag van een arbeidsongeschikte werknemer...............................................................................19
Hoofdstuk 1: Sociaal zekerheidsrecht........................................................................................................... 19
Sociale zekerheid................................................................................................................................................19
werknemers...................................................................................................................................................20
Ambten..........................................................................................................................................................20
, Zelfstandige...................................................................................................................................................20
Residuair stelstel = vangstelsel......................................................................................................................21
Basis principes sociale zekerheid p 273.........................................................................................................21
3 sociaalzekerheidsrecht.............................................................................................................................. 22
3 Sociale zekerheid recht.............................................................................................................................. 23
Ziekte- en invaliditeitsverzekering:....................................................................................................................27
Professionele risico’s.....................................................................................................................................29
Beroepsziekte p 369......................................................................................................................................29
Werkloosheid......................................................................................................................................................30
1. Arbeidsvoorziening....................................................................................................................................30
3 bijzondere tewerkstellingscircuits..............................................................................................................30
2 Werkloosheidsuitkering..............................................................................................................................30
Rijksdienst voor arbeidsvoorziening RVA......................................................................................................30
2. Werkloosheidsvoorziening........................................................................................................................31
pensioenen.................................................................................................................................................. 32
Hoofdstuk 0 : inleiding
Begon in de 19de 1eeuw met de sociale kwestie uitbuiting van het arbeidersproletariaat
Hoe begon het?
1789 Franse revolutie
1
Heel jong recht
2
,1804 code civil: contractvrijheid
o Tweede industriële evolutie
o Platteland fabrieken in en rond steden
o Ze wouden graag onderhandel over het loon etc, code civil
o Eigenaar zei nee, je gaat veel werken, weinig loon, niet veilig, geen
verzekering, alle dagen werken.
mogelijke oplossingen
1. Arbeiders verenigen zich in allerlei organisaties
Bv de vakbonden (vakorganisaties)
Probleem
o geen syndicale vrijheid
o FR schafte het ancien regime hier waren gilden, corporaties
o Voor een beroep te mogen doen moet je hiervan lid worden
o Gilden en vakbond is het zelfde dus verboden
o Allebei een vereniging van mensen die het zelfde uitvoeren
o Wet Charlier schaft later deze wet af
2. Ook verenigen in politieke partijen
Probleem
Stemrecht: cynskiesrecht (mensen die veel belastingen betalen mogen stemmen)
Meervoudig stemrecht: alle mannen mogen stemmen. Mensen die veel betalen mogen 2 keer stemmen
Na woII: enkelvoudig stemrecht
1948 : vrouwen mogen ook stemmen
3. Maatschappijen voor onderlinge bijstand (mob)
= een onderlinge verzekering
o Arbeiders kwamen overeen dat ze soms een som geld gaven, als iemand ziek werd
kon men die dan helpen
o overheid dulden het niet (zij dachten dat het een verborgen stakingskast was)
o Nu de huidige ziekenfondsen
4. Coöperaties
= arbeiders zijn aandeelhouders
veel sociale strijd
Ontstaan SR (=Sociaal recht is een sociale correctie op het burgerlijk recht ter besch v/d
werknemers.)
Burgerlijk recht is ook nog van toepassing tenzij SR een uitzondering voorziet
Arbeidsverhoudingen zijn machtsverhoudingen. (nu zijn er te weinig arbeiders dus verschuift de macht een
klein beetje)
3
, Hoofdstuk 1: Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Sociale wetgeving : geen duidelijk afgebakend geheel
Gemeenschappelijke kenmerken
• Bijzonder doel:
• Bescherming van belangen van de werknemers
• Bevorderen van hun welzijn
1. Arbeidsrecht
1. Individueel arbeidsrecht
o Overkrecht
• Wet 3 juli 1978 op de AO!
• Ander bv interim-arbeider 1976
o Arbeidsreglementering
• Wet op besch loon 1965
Trukssysteem
o Is sociaal misbruik, kregen geen geld maar mochten spullen uit de fabriek
kiezen
o Wet op arbeidsregl
• Opgemaakt door ondernemingsraad (100 wn)
• In klein bedrijf moet het in overleg met de wn
o Arbeidswet 1971
Arbeidsduur
o 9u in 5 dagenweek
o 38 u in een hele week
Zwangerschapsverlof
Zondagsrust
Nachtarbeid
er zijn allemaal uitzonderingen op
o Wet betaalde feestdagen (10 wettelijke)(in boek p120)
o Arbeidsbesc
o Wet op welzijn o/h werk 1995
o Wordt uitgevoerd door de welzijncodex (KB)
2. Collectief arbeidsrecht
Syndicale vrijheid
Collectieve arboverk (CAO’s)
3 organen onderneming
1 Onderneming
o Ondernemingsraad
o CPBW (comité preventie en besch op het werk, vanaf 50 wn)
4
