Samenvattingen artikelen SMW
Bevat:
- Bijdrage Hilberink: Niks economische zelfstandigheid. Duurzame zelfstandigheid!
- Bijdrage Smets et. Al.: Therapietrouw
- Bijdrage de Ridder: Coping en Steun
- Gray et. Al. HS2
- Bos et. Al: Het reduceren van het aids stigma in ontwikkelingslanden
- Gabe et al: Social constructionism
- Kilmarkx: Global epidemiology of HIV
- Scambler
- Van Dellen - Asthma beliefs among mothers and children from different ethnic origins living in
Amsterdam, the Netherlands
- Bijdrage De Vries: De patiënt met schizofrenie bij de huisarts
- Bijdrage Dehue: Gevoelens van onbehagen
- Gabe et Al.: Compliance and concordance
- Gabe et Al.: Illness behaviour
- Gilson: Hysterie volgens Charcot: opkomst en verdwijning van de ‘zenuwaandoening vd eeuw’
,Bijdrage Hilberink Samenvatting
Niks economische zelfstandigheid. Duurzame zelfstandigheid!
Aangeleerde hulpeloosheid – Wajonger voelt weinig ambitie carrière te maken (komt door stigma)
amper gekeken naar werkmogelijkheid
Onderzoek ‘Werk moet lonen’; Wajongers die (part-time) gaan werken, gaan er in netto inkomen op
achteruit ten gevolge van inkomsten uit arbeid (Brukman et al., 2008)
Wajonger krijgt pas economische zelfstandigheid, moeten de overheid en adviesorganen ambitieuzer
zijn wat betreft deze zelfstandigheid wajonger aangeduidt als ‘kwetsbare groep’ en woorden als
‘begeleiding, ondersteuning en kansen bieden’ gaan hiermee sterk samen
De eenzijdige benadering van Wajongers wordt mede verklaard doordat (het bereiken van)
economische zelfstandigheid niet in relatie wordt gezien tot autonomie, met het kunnen voeren van
de eigen regie. Er is geen ambitie om te denken in termen van duurzame zelfstandigheid. Duurzame
zelfstandigheid is dat, naast economische zelfstandigheid met volop perspectief op
carrièremogelijkheden, de Wajonger zelf richting en invulling kan geven aan het circus om hem heen
dat nodig is om van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat op de been te zijn.
PGB – Persoonsgebonden Budget
,Bijdrage Smets et al Samenvatting - Therapietrouw
Therapietrouw: De mate waarin het gedrag van de patiënt overeenkomt met het medische- of
gezondheidsadvies dat is gegeven.
Samenwerkingsrelatie
Ontrouw = non-compliance. Lang werd gedacht dat de oorzaak bij de patiënt lag.
Nu: Niet alleen patiënt de oorzaak Medische adviezen kunnen in strijd zijn met andere belangen
van de patiënt/medisch specialist wijken ook geregeld af van behandelrichtlijnen
Therapietrouw = onderdeel van self-management; patiënt bepaald zelf welk behandeldoel te willen
bereiken en hoe, arts is ondersteunend. Voorwaarden: patiënt heeft inzicht in besluitvorming en
heeft een stem hierin, inzicht in ziekteverloop, zelf oplossingen kan zoeken en vertrouwen heeft in
eigen kunnen. Arts heeft wederkerige relatie met patiënt.
Compliantie: in welke mate de patiënt het eenzijdig door de zorgverlener gegeven advies opvolgt
Therapietrouw/adherence: de mate waarin het gedrag van de patiënt correspondeert met het door
de zorgverlener gegeven advies waarmee de patiënt heeft ingestemd.
Concordantie: het proces waarmee de zorgverlener en patiënt overeenstemming bereiken over het
gewenste gezondheidsgedrag (vooral bij chronische aandoeningen belangrijk!)
Collaboratieve care: een goede samenwerkingsrelatie tussen patiënt en arts
Waar hangt therapietrouw nog meer vanaf?
1. Kenmerken van de ziekte en behandeling
Neemt af wanneer er weinig symptomen zijn, er meer geneesmiddelen tegelijkertijd worden
voorgeschreven, de dosering complexer is, medicatieregime of gedragsverandering lastig in te
passen in dagelijkse routine en duur van behandeling
2. Patiëntkenmerken
- Sociaal demografische kenmerken
Persoonsgebonden patiëntkenmerken zoals geslacht, leeftijd en opleiding vaak afhankelijk van
kenmerken van de situatie, wat betreft therapietrouw. Bijv. oudere mensen vaak minder
therapietrouw, maar kan i.p.v. aan leeftijd ook aan langdurige, complexe medicatie liggen.
- Motivatie
Patiënten geen passieve ontvanger; zoeken zelf informatie, informeren bij anderen gedrag is
uitkomst van een persoonlijk zoek- en beslissingsproces, een eigen afweging van positieve en
negatieve gevolgen en welk doel men nastreeft. Patiënt moet duidelijk, realistisch doel voor ogen
hebben; alleen motivatie is niet genoeg.
- Cognities
Patiënten hebben eigen theorieën over ziekten dragen bij aan motivatie, dus ook therapietrouw.
Opvattingen over medicatie; 1) noodzaak van medicatie (bepaald door uitkomstverwachting),
2) zorgen over mogelijke nadelige gevolgen, 3) opvattingen over hoe artsen met medicatie omgaan
Zorgen > noodzaak; minder therapietrouw. Zorgen < noodzaak; meer therapietrouw
- Sociale invloeden
Medicijngebruik kan stigmatiserend werken behoefte om niet als patiënt te worden gezien wekt
therapieontrouw op
, - Eigen effectiviteit
Als patiënt zich in staat ziet het gewenste gedrag te vertonen, vertoont hij dit sneller.
Leefstijlveranderingen -> grotere belemmeringen -> lagere eigen effectiviteit
Wanneer vergelijkbare anderen het kunnen, krijgt de patiënt zelfvertrouwen
- Reactie op stress
Manier van opgaan met stress/copingstijl leidt tot in hoeverre te patiënt zich aan adviezen houden
3. Artsenkenmerken
Als arts uitgaat van samenwerkingsrelatie, gebaseerd op verantwoordelijkheid van de patiënt en
vrijheid van gedragskeuze, is dit goed voor de therapietrouw. Meer therapietrouw wanneer arts als
betrokken en begripvol wordt ervaren, en zich actieve deelnemers voelen.
Het probleem in de medische praktijk
Vaststellen of een patiënt therapietrouw is
- Zorgverlener gaat bij eerstvolgend contact na in hoeverre het de patiënt gelukt is zich aan de
afspraak te houden. Best werkzaam is zelfrapportage, zorg vaak wel voor overschatting.
Formulering van de vraag is ook erg belangrijk.
- Tellen van overgebleven medicijnen
- Apotheekgegevens; voorgeschreven hoeveelheid medicijnen vergeleken met afgehaalde
hoeveelheid
- Concentratie van het geneesmiddel in het plasma
- Elektronische monitors; chip in de deksel van pot of fles met medicijnen, die registreert wanneer de
pot of fles geopend werd.
Bevat:
- Bijdrage Hilberink: Niks economische zelfstandigheid. Duurzame zelfstandigheid!
- Bijdrage Smets et. Al.: Therapietrouw
- Bijdrage de Ridder: Coping en Steun
- Gray et. Al. HS2
- Bos et. Al: Het reduceren van het aids stigma in ontwikkelingslanden
- Gabe et al: Social constructionism
- Kilmarkx: Global epidemiology of HIV
- Scambler
- Van Dellen - Asthma beliefs among mothers and children from different ethnic origins living in
Amsterdam, the Netherlands
- Bijdrage De Vries: De patiënt met schizofrenie bij de huisarts
- Bijdrage Dehue: Gevoelens van onbehagen
- Gabe et Al.: Compliance and concordance
- Gabe et Al.: Illness behaviour
- Gilson: Hysterie volgens Charcot: opkomst en verdwijning van de ‘zenuwaandoening vd eeuw’
,Bijdrage Hilberink Samenvatting
Niks economische zelfstandigheid. Duurzame zelfstandigheid!
Aangeleerde hulpeloosheid – Wajonger voelt weinig ambitie carrière te maken (komt door stigma)
amper gekeken naar werkmogelijkheid
Onderzoek ‘Werk moet lonen’; Wajongers die (part-time) gaan werken, gaan er in netto inkomen op
achteruit ten gevolge van inkomsten uit arbeid (Brukman et al., 2008)
Wajonger krijgt pas economische zelfstandigheid, moeten de overheid en adviesorganen ambitieuzer
zijn wat betreft deze zelfstandigheid wajonger aangeduidt als ‘kwetsbare groep’ en woorden als
‘begeleiding, ondersteuning en kansen bieden’ gaan hiermee sterk samen
De eenzijdige benadering van Wajongers wordt mede verklaard doordat (het bereiken van)
economische zelfstandigheid niet in relatie wordt gezien tot autonomie, met het kunnen voeren van
de eigen regie. Er is geen ambitie om te denken in termen van duurzame zelfstandigheid. Duurzame
zelfstandigheid is dat, naast economische zelfstandigheid met volop perspectief op
carrièremogelijkheden, de Wajonger zelf richting en invulling kan geven aan het circus om hem heen
dat nodig is om van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat op de been te zijn.
PGB – Persoonsgebonden Budget
,Bijdrage Smets et al Samenvatting - Therapietrouw
Therapietrouw: De mate waarin het gedrag van de patiënt overeenkomt met het medische- of
gezondheidsadvies dat is gegeven.
Samenwerkingsrelatie
Ontrouw = non-compliance. Lang werd gedacht dat de oorzaak bij de patiënt lag.
Nu: Niet alleen patiënt de oorzaak Medische adviezen kunnen in strijd zijn met andere belangen
van de patiënt/medisch specialist wijken ook geregeld af van behandelrichtlijnen
Therapietrouw = onderdeel van self-management; patiënt bepaald zelf welk behandeldoel te willen
bereiken en hoe, arts is ondersteunend. Voorwaarden: patiënt heeft inzicht in besluitvorming en
heeft een stem hierin, inzicht in ziekteverloop, zelf oplossingen kan zoeken en vertrouwen heeft in
eigen kunnen. Arts heeft wederkerige relatie met patiënt.
Compliantie: in welke mate de patiënt het eenzijdig door de zorgverlener gegeven advies opvolgt
Therapietrouw/adherence: de mate waarin het gedrag van de patiënt correspondeert met het door
de zorgverlener gegeven advies waarmee de patiënt heeft ingestemd.
Concordantie: het proces waarmee de zorgverlener en patiënt overeenstemming bereiken over het
gewenste gezondheidsgedrag (vooral bij chronische aandoeningen belangrijk!)
Collaboratieve care: een goede samenwerkingsrelatie tussen patiënt en arts
Waar hangt therapietrouw nog meer vanaf?
1. Kenmerken van de ziekte en behandeling
Neemt af wanneer er weinig symptomen zijn, er meer geneesmiddelen tegelijkertijd worden
voorgeschreven, de dosering complexer is, medicatieregime of gedragsverandering lastig in te
passen in dagelijkse routine en duur van behandeling
2. Patiëntkenmerken
- Sociaal demografische kenmerken
Persoonsgebonden patiëntkenmerken zoals geslacht, leeftijd en opleiding vaak afhankelijk van
kenmerken van de situatie, wat betreft therapietrouw. Bijv. oudere mensen vaak minder
therapietrouw, maar kan i.p.v. aan leeftijd ook aan langdurige, complexe medicatie liggen.
- Motivatie
Patiënten geen passieve ontvanger; zoeken zelf informatie, informeren bij anderen gedrag is
uitkomst van een persoonlijk zoek- en beslissingsproces, een eigen afweging van positieve en
negatieve gevolgen en welk doel men nastreeft. Patiënt moet duidelijk, realistisch doel voor ogen
hebben; alleen motivatie is niet genoeg.
- Cognities
Patiënten hebben eigen theorieën over ziekten dragen bij aan motivatie, dus ook therapietrouw.
Opvattingen over medicatie; 1) noodzaak van medicatie (bepaald door uitkomstverwachting),
2) zorgen over mogelijke nadelige gevolgen, 3) opvattingen over hoe artsen met medicatie omgaan
Zorgen > noodzaak; minder therapietrouw. Zorgen < noodzaak; meer therapietrouw
- Sociale invloeden
Medicijngebruik kan stigmatiserend werken behoefte om niet als patiënt te worden gezien wekt
therapieontrouw op
, - Eigen effectiviteit
Als patiënt zich in staat ziet het gewenste gedrag te vertonen, vertoont hij dit sneller.
Leefstijlveranderingen -> grotere belemmeringen -> lagere eigen effectiviteit
Wanneer vergelijkbare anderen het kunnen, krijgt de patiënt zelfvertrouwen
- Reactie op stress
Manier van opgaan met stress/copingstijl leidt tot in hoeverre te patiënt zich aan adviezen houden
3. Artsenkenmerken
Als arts uitgaat van samenwerkingsrelatie, gebaseerd op verantwoordelijkheid van de patiënt en
vrijheid van gedragskeuze, is dit goed voor de therapietrouw. Meer therapietrouw wanneer arts als
betrokken en begripvol wordt ervaren, en zich actieve deelnemers voelen.
Het probleem in de medische praktijk
Vaststellen of een patiënt therapietrouw is
- Zorgverlener gaat bij eerstvolgend contact na in hoeverre het de patiënt gelukt is zich aan de
afspraak te houden. Best werkzaam is zelfrapportage, zorg vaak wel voor overschatting.
Formulering van de vraag is ook erg belangrijk.
- Tellen van overgebleven medicijnen
- Apotheekgegevens; voorgeschreven hoeveelheid medicijnen vergeleken met afgehaalde
hoeveelheid
- Concentratie van het geneesmiddel in het plasma
- Elektronische monitors; chip in de deksel van pot of fles met medicijnen, die registreert wanneer de
pot of fles geopend werd.
