1
ZELFSTUDIEOPDRACHT 12: FUNCTIE VAN HET VROUWELIJK GENITAAL STELSEL
DEEL 1: Het vrouwelijke reproductieve systeem
Hoofdstuk 1: Groei, ontwikkeling en functie van de follikel in de eierstok
De eierstok follikel is de functionele eenheid van de eierstok
-> Voorziet zowel gametogene en endocriene functie
-> Verschillende stages:
1. Rustende primordiale follikel
GROEI EN STRUCTUUR
-> Eerste en simpelste structuur
-> Verschijnen tijdens de midgestatie (zelf baby) door de interactie van gameten en somatische cellen
a. 7 miljoen oögonia gaan in meiose en vormen de primaire oocyten
b. De primaire oocyten blijven in profase 1 vd meiose
Terwijl w ze omringt door een simpel epitheel van somatische follikel cellen
-> Avasculair epitheel omgeven door basale lamina
-> Vormen zo primordiale follikels
c. De follikel cellen, pregranulosa cellen vormen gap junctions met naburige follikel cellen en de
oocyt
-> De granulosa cellen blijven ad oocyt gebonden tijdens de ontwikkeling (Zelfde als Sertoli
cel-sperma interactie)
-> Granulosa cellen voorzien voedingsstoffen (vb. AZ, nucleinezuren, pyruvaat,..) voor de
oocyt maturatie
De primordiale follikels: Eierstok reserve van follikels
-> Deze verminderd startende van 7 miljoen tot minder dan 300 000 follikels bij reproductieve
volwassenheid
-> Van deze 300 000 zal een vrouw 450 tot eiersprong brengen tussen menarche (eerste menstruatie
cyclus) en menopauze (stoppen vd menstruatie cyclus)
-> De meeste sterven door folliculaire atresie
Een klein deel gaat in folliculaire groei
=> De hoeveelheid rustende primordiale follikels die sterven of beginnen te ontwikkelen bepaald de
reproductieve duur van een vrouw
OPM. De hoeveelheid rustende primordiale follikels die beginnen te groeien is
onafhankelijk van hypofyse gonadotropines
Antimüllerian hormoon (AMH) is een factor vd groeiende follikels die de
ontwikkeling van te veel primordiale follikels in bedwang houdt
-> Uitschakelen van AMH leidt tot sneller legen van de eierstok reserves
DUS of een rustende follikels de vroege groei fase begint is vooral afhankelijk van
intra-ovarium paracriene factors die geproduceerd w door de follikels cellen en
oocyten
DE GAMEET
Bij primordiale follikels: Afgeleid van oogonia die in de eerste meiose deling zitten, primaire oocyten
-> Voltooien profase I over 2 weken en blijven dan in de diplotene stage zitten
Decondensatie vh chromatine, transcriptie voor oocyt maturatie
OPM. Kan tot 50 jaar in deze stage blijven door “maturatie incompetentie” of de afwezigheid
van cel cyclus proteïnen die zorgen voor de voltooiing vd meiose
De kern vd oocyt in deze fase: germinale vesikel blijft intact in deze fase
, 2
ENDOCRIENE FUNCTIE
-> Primordiale follikels zetten paracriene factoren vrij
-> Produceren geen ovarium steroid hormonen
2. Groeiende preantrale (primair en secundair) follikel
GROEI EN STRUCTUUR
De eerste fase van folliculaire groei: preantrale follikel
-> Ontwikkeling voor de vorming van een vloeistof gevulde antrale holte
a. Eerst treed kubus vormige granulosa cellen op
-> Primaire follikel
b. Granulosa cellen prolifereren en vormen meerlagig epitheel rond
de oocyt
-> Secundaire follikel
c. Eens de secundaire follikel 3-6 lagen gevormd heeft van
granulosa cellen: Secretie van paracriene factoren
-> Induceren naburige stromale cel differentiatie
Worden epithelioid thecale cellen gevormd
d. Thecale cellen vormen een afgeplatte laag cellen rond de follikel
-> Thecale laag: volwassen prentrale follikel
OPM. Bij de mens: Duurt versch maanden eer primaire
follikels de volwassen preantrale stage bereikt
Folliculaire ontwikkeling is geassocieerd met een inwaardse beweging vd follikel
-> Vd buitenste cortex naar de binnen cortex
Dichter bij de vasculatuur vd eierstok medulla
Follikels zetten angiogene factoren vrij
-> Deze induceren de ontwikkeling van 1 of 2 ateriolen
Genereren een vasculaire krans rond de follikel
DE GAMEET
De oocyt begint te groeien en produceert cellulaire en gesecreteerde proteïnen
De oocyt initieert secretie van extracellulaire matrix proteïnen: ZP1, ZP2 en ZP3
-> Vormen de Zona pellucida
Wordt dikker (tot 13µm) en voorziet een soort-specifieke bindingsplaats voor sperma cellen tijdens
fertilisatie
Granulosa cellen en de oocyt projecteren cellulaire extensies doorheen de zona pellucida en
behouden contact via gap junctions
De oocyt blijft ook paracriene factoren secreteren die follikels cel groei en differentiatie reguleren
ENDOCRIENE FUNCTIE
De granulosa cellen hebben een FSH receptor tijdens deze periode
MAAR toch vooral afhankelijk van factoren vd oocyt om te groeien
Granulosa cellen produceren geen ovarium hormonen
De nieuwe thecale cellen zijn analoog ad testiculaire Leydig cellen
-> Zitten buiten de epitheliale verzorgende cellen
-> Hebben een LH receptor
-> Produceren androgenen
Verschil: Thecale cellen hebben geen hoge levels ve 17β-HSD
DUS het hoofd product is androsteendion ( Testosteron)
Androsteendion productie in deze fase is afwezig of minimaal
ZELFSTUDIEOPDRACHT 12: FUNCTIE VAN HET VROUWELIJK GENITAAL STELSEL
DEEL 1: Het vrouwelijke reproductieve systeem
Hoofdstuk 1: Groei, ontwikkeling en functie van de follikel in de eierstok
De eierstok follikel is de functionele eenheid van de eierstok
-> Voorziet zowel gametogene en endocriene functie
-> Verschillende stages:
1. Rustende primordiale follikel
GROEI EN STRUCTUUR
-> Eerste en simpelste structuur
-> Verschijnen tijdens de midgestatie (zelf baby) door de interactie van gameten en somatische cellen
a. 7 miljoen oögonia gaan in meiose en vormen de primaire oocyten
b. De primaire oocyten blijven in profase 1 vd meiose
Terwijl w ze omringt door een simpel epitheel van somatische follikel cellen
-> Avasculair epitheel omgeven door basale lamina
-> Vormen zo primordiale follikels
c. De follikel cellen, pregranulosa cellen vormen gap junctions met naburige follikel cellen en de
oocyt
-> De granulosa cellen blijven ad oocyt gebonden tijdens de ontwikkeling (Zelfde als Sertoli
cel-sperma interactie)
-> Granulosa cellen voorzien voedingsstoffen (vb. AZ, nucleinezuren, pyruvaat,..) voor de
oocyt maturatie
De primordiale follikels: Eierstok reserve van follikels
-> Deze verminderd startende van 7 miljoen tot minder dan 300 000 follikels bij reproductieve
volwassenheid
-> Van deze 300 000 zal een vrouw 450 tot eiersprong brengen tussen menarche (eerste menstruatie
cyclus) en menopauze (stoppen vd menstruatie cyclus)
-> De meeste sterven door folliculaire atresie
Een klein deel gaat in folliculaire groei
=> De hoeveelheid rustende primordiale follikels die sterven of beginnen te ontwikkelen bepaald de
reproductieve duur van een vrouw
OPM. De hoeveelheid rustende primordiale follikels die beginnen te groeien is
onafhankelijk van hypofyse gonadotropines
Antimüllerian hormoon (AMH) is een factor vd groeiende follikels die de
ontwikkeling van te veel primordiale follikels in bedwang houdt
-> Uitschakelen van AMH leidt tot sneller legen van de eierstok reserves
DUS of een rustende follikels de vroege groei fase begint is vooral afhankelijk van
intra-ovarium paracriene factors die geproduceerd w door de follikels cellen en
oocyten
DE GAMEET
Bij primordiale follikels: Afgeleid van oogonia die in de eerste meiose deling zitten, primaire oocyten
-> Voltooien profase I over 2 weken en blijven dan in de diplotene stage zitten
Decondensatie vh chromatine, transcriptie voor oocyt maturatie
OPM. Kan tot 50 jaar in deze stage blijven door “maturatie incompetentie” of de afwezigheid
van cel cyclus proteïnen die zorgen voor de voltooiing vd meiose
De kern vd oocyt in deze fase: germinale vesikel blijft intact in deze fase
, 2
ENDOCRIENE FUNCTIE
-> Primordiale follikels zetten paracriene factoren vrij
-> Produceren geen ovarium steroid hormonen
2. Groeiende preantrale (primair en secundair) follikel
GROEI EN STRUCTUUR
De eerste fase van folliculaire groei: preantrale follikel
-> Ontwikkeling voor de vorming van een vloeistof gevulde antrale holte
a. Eerst treed kubus vormige granulosa cellen op
-> Primaire follikel
b. Granulosa cellen prolifereren en vormen meerlagig epitheel rond
de oocyt
-> Secundaire follikel
c. Eens de secundaire follikel 3-6 lagen gevormd heeft van
granulosa cellen: Secretie van paracriene factoren
-> Induceren naburige stromale cel differentiatie
Worden epithelioid thecale cellen gevormd
d. Thecale cellen vormen een afgeplatte laag cellen rond de follikel
-> Thecale laag: volwassen prentrale follikel
OPM. Bij de mens: Duurt versch maanden eer primaire
follikels de volwassen preantrale stage bereikt
Folliculaire ontwikkeling is geassocieerd met een inwaardse beweging vd follikel
-> Vd buitenste cortex naar de binnen cortex
Dichter bij de vasculatuur vd eierstok medulla
Follikels zetten angiogene factoren vrij
-> Deze induceren de ontwikkeling van 1 of 2 ateriolen
Genereren een vasculaire krans rond de follikel
DE GAMEET
De oocyt begint te groeien en produceert cellulaire en gesecreteerde proteïnen
De oocyt initieert secretie van extracellulaire matrix proteïnen: ZP1, ZP2 en ZP3
-> Vormen de Zona pellucida
Wordt dikker (tot 13µm) en voorziet een soort-specifieke bindingsplaats voor sperma cellen tijdens
fertilisatie
Granulosa cellen en de oocyt projecteren cellulaire extensies doorheen de zona pellucida en
behouden contact via gap junctions
De oocyt blijft ook paracriene factoren secreteren die follikels cel groei en differentiatie reguleren
ENDOCRIENE FUNCTIE
De granulosa cellen hebben een FSH receptor tijdens deze periode
MAAR toch vooral afhankelijk van factoren vd oocyt om te groeien
Granulosa cellen produceren geen ovarium hormonen
De nieuwe thecale cellen zijn analoog ad testiculaire Leydig cellen
-> Zitten buiten de epitheliale verzorgende cellen
-> Hebben een LH receptor
-> Produceren androgenen
Verschil: Thecale cellen hebben geen hoge levels ve 17β-HSD
DUS het hoofd product is androsteendion ( Testosteron)
Androsteendion productie in deze fase is afwezig of minimaal
