Samenvatting ZSO 2 hypothalamus-hypofyse as

1


ZELFSTUDIEOPDRACHT 2: INLEIDING - HYPOTHALAMUS-HYPOFYSE AS

Endocriene klieren secreteren chemische messengers, hormonen in de extracellulaire vloeistof
-> Gesecreteerde hormonen gaan in de circulatie via gefenestreerde capillairen
Zorgt voor functionele coördinatie v versch organen en cel types
 Normale ontwikkeling en groei ve organisme
 Behoud van internale homeostase
 Regulatie vd start van reproductieve volwassenheid tijdens puberteit en de functie vh
reproductieve systeem bij volwassenen

-> Reguleren het target orgaan

Het endocriene systeem bestaat uit:
 Hypofyse
 Schildklier
 Bijschildklieren
 Bijnieren
 Eierstok (Ovarium)
 Teelbal (Testes)

OPM. Er zitten ook een paar endocriene cellen in andere organen
-> Pancreas: Groepje van cellen, eilandjes van Langerhans
-> GI tractus, nieren, hart, vetweefsel en lever: Verspreidde cellen door versch organen

Versch types hypothalamische neuoendocriene neuronen produceren hormonen

De placenta functioneert ok als een belangrijke endocrien structuur vd zwangerschap

Verschillende extracellulaire messengers reguleren de ook cellulaire functie
Prostaglandines, groefactoren, neurotransmitters en cytokines
(Werken enkel autociren of paracrien)

-> Verschillende specifieke enzymen zetten perifere hormonale precursors om naar een actief hormoon

-> De hormonen moeten binden aan specifieke receptoren op de specifieke doel cel types op het doel orgaan
Zijn dus ligand of antagonist

OPM. Verlies of inactiviteit ve receptor leidt tot hormonale resistentie
Constutieve activatie ve receptor leidt tot ongereguleerde, hormoon onafhankelijke activatie
van cellulaire processen

-> Feedback controle systemen zorgen ervoor dat de hoeveelheid hormonen terug naar hun set-point gaan
De set-points zijn genetisch bepaald
MAAR kunnen veranderen door leeftijd, circadiaans ritme, seizoenscyclus, milieu, stress, inflammatie en
andere invloeden

, 2


Hoofdstuk 1: Chemische natuur van hormonen

De chemische natuur van een hormoon bepaald
1. Hoe het gesynthetiseerd, opgeslagen en vrijgezet wordt
2. Hoe het in het bloed gedragen wordt
3. Biologische half-leven en clearance
4. Cellulair mechanisme van werking

Verschillende biochemische klassen van hormonen
o Proteïnen of peptiden
-> Specificiteit: Primaire aminozuur sequentie
Deze ondergaat dan posttranslatie modificaties (vb. glycosylatie)
Posttranslationele modificatie gebeurt in het ER, golgi en secretoire vesikel

-> Hebben een groep van 15-30 AZ op hun N terminale groep: Signaal peptide
 Deze leidt het groeiende polypeptide doorheen het ER membraan in de cisternae
 Signaal peptide w enzymatisch verwijderd
 Proteïne w getransporteerd vd cisternae naar het golgi
 In het golgi w het verpakt in een membraangebonden secretoire vesikel
-> Splitst af naar het cytoplasma

-> Gesynthetiseerd op het polyribosoom als en groter preprohormoon of prehormoon
Het originele gen transcript is een prehormoon of preprohormoon
Het verwijderen van het singel peptide produceert een hormoon of prohormoon
Het prohormoon is een polypeptide dat nog verder gesplitst moet w eer dat het volwassen
hormoon gevormd is
-> Deze splitsing gebeurt in het golgi of secretoire vesikel

Soms bevat het prohormoon meerdere hormonen
-> Door cel type expressie van prohormoon convertases
-> Leidt tot cel-specifieke verwerking van het prohormoon

-> Peptiden hormonen w opgeslagen in de klier als membraangebonden secretoire vesikels
En vrijgezet via exocytose door de gereguleerde secretoire pathway
DUS de hormonen zijn niet continue gesecreteerd maar als respons op een stimuli
-> Door een mechanisme van stimulus-secretie koppeling

Exocytose heeft nood aan het koppelen van transmembranaire Snare proteïnen
-> Deze zitten in het secretoire vesikel membraan (V-Snare) of in het celmbraan (T-Snare)

Gereguleerde exocytose w geïnduceerd door een verhoging van [Ca2+]i samen met de
activatie van andere componenten (vb. G proteïnen)
-> Deze interageren met Snare en Snare-geassocieerde proteïnen (vb. Ca2+ bindend proteïne
synaptotagmine)
-> Dit leidt tot de fusie vh secretoire vesikel membraan met het celmembraan en exocytose

-> Zijn oplosbaar in waterige oplossingen
-> Circuleren in het bloed (vooral ongebonden)
UITGEZONDERD: Insuline-like groeifactoren (IGFs) en groei hormoon (GH)
=> Hebben hierdoor een kort half-leven

-> Verwijderd door endocytose en lysosomale turnover van hormon receptor complexen

-> Veel peptide hormonen zijn klein genoeg om fysiologisch actief in de urine voor te komen
Zwangerschap testen gebaseerd op placentaal LH-like hormoon en humaan chorionic
gonadotropine (hCG) in de urine