Samenvatting bestuursprocesrecht

Week 1 Stelsel van rechtsbescherming en bevoegdheid
van de bestuursrechter


Model 1: Bip – bezwaar – bob
Aanvraag  Hoeft niet altijd een aanvraag te Besluit in primo (bip)
zijn, het bestuursorgaan kan ook ambtshalve een
beslissing nemen.
Bezwaar Besluit op bezwaar (bob)
Beroep Uitspraak rechtbank
Hoger beroep Uitspraak Hof
Cassatieberoep Uitspraak in cassatie

Model 2: Openbare voorbereidingsprocedure afd. 3.4 Awb
Aanvraag Ontwerp besluit
Alle belanghebbende hebben de mogelijkheid Besluit
hun zienswijze naar voren te brengen.
Beroep  Bezwaar is niet nodig als het gaat om Uitspraak bestuursrechter
een besluit middels de openbare
voorbereidingsprocedure (art. 7:1 lid 1 sub d
Awb)
Hoger beroep Uitspraak Hof

Bestuursrechters:
 Rechtbank sectie Publiekrecht, Bestuursrecht
 Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS)
 Centrale Raad van Beroep (CRvB)
 College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb)
 Gerechtshoven en de Hoge Raad  Alleen in geval van belastinggeschillen

De bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak  Ieder hoofdstuk is relevant voor een bepaald
onderdeel van het stappenplan
1. Besluiten waartegen geen beroep kan worden ingesteld bij de rechter  Dan loop je al stuk bij
stap 1 uit het stappenplan.
2. Besluiten waarvan het beroep in eerste aanleg bij een bijzondere bestuursrechter moet
geschieden (absolute competentie)  Dit hoort bij stap 3 van het stappenplan.
3. Besluiten waarvan het beroep in eerste aanleg bij een andere rechtbank moet (relatieve
competentie)  Dit hoort bij stap 4 van het stappenplan.
4. Besluiten waarvan hoger beroep bij een andere bestuursrechter moet wrden ingesteld, dan de
ABRvS.  Dit hoort bij stap 6 van het stappenplan.

Stappenplan:
1. Is er beroep mogelijk?
 Uitgangspunt: Ja, een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij de
bestuursrechter (art. 8:1 Awb), tenzij
- Art. 8:3, 8:4, 8:5 Awb
2. Dient eerst bezwaar te worden gemaakt?

,  Uitgangspunt: Ja, zie art. 7:1 lid 1 BW, tenzij
- Sub a t/m g
3. Wie is de bevoegde rechter bij het beroep in eerste aanleg?
 Uitgangspunt: De rechtbank (art. 8:6 lid 1 Awb), tenzij een andere bestuursrechter
bevoegd is ingevolge….
- Kijk bijlage 2 hoofdstuk 2
o Art. 2 = Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
o Art. 3 = Centrale Raad van Beroep
o Art. 4 = College van Beroep voor het bedrijfsleven
o Art. 5 = Gerechtshof
- Kijk naar een ander wettelijk voorschrift (bijvoorbeeld uit de casus zelf)
4. Wat is de relatieve competentie, indien de rechtbank bevoegd is?
 Alleen deze stap doorlopen als je bij stap 3 bent uitgekomen op de rechtbank!
- Indien de rechtbank bevoegd is, welke rechtbank? Regels: Art. 8:7 Awb:
o Lid 1 = Als het gaat om een besluit van een bestuursorgaan van ene provincie,
gemeente of een waterschap, dan is de rechtbank binnen het rechtsgebied
waarvan het bestuursorgaan zijn zetel heeft, bevoegd.
o Lid 2 = Als het gaat om een besluit van een ander bestuursorgaan, dan is de
rechtbank binnen het rechtsgebied waarvan de indiener van het beroepsschrift
zijn woonplaats (in Nederland!) heeft, bevoegd.
o Lid 3 = Als het gaat om een besluit als bedoeld in Bijlag 2 Hoofdstuk 2, is de
door hoofdstuk 3 aangewezen rechtbank bevoegd.
 Art. 6 = Rechtbank Den Haag
 Art. 7 = Rechtbank Rotterdam
 Art. 8 = Overige
- Als er meerdere beroepsschriften bij meerdere rechtbanken zijn ingediend, is de
rechtbank die het eerste de beroepsschriften heeft ontvangen degene die alles
behandeld (art. 8:8 Awb).
5. Kan Hoger Beroep worden ingesteld na de uitspraak in eerste aanleg?
 Uitgangspunt: Ja (art. 8:104 Awb), tenzij:
- Lid 2 en lid 4
- Bijzondere wet
6. Welke hogere beroepsrechter is bevoegd?
 Uitgangspunt: De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (art. 8:105 lid 1
Awb), tenzij…
- Kijk in Bijlage 2 Hoofdstuk 4
o Art. 9 = Centrale Raad van Beroep met schorsende werking
o Art. 10 = Centrale Raad van Beroep zonder schorsende werking
o Art. 11 = College van het beroep voor het bedrijfsleven
o Art. 12 = Gerechtshof

Het bestuursorgaan/de rechter dient aan te geven welke rechtsmiddelen iemand ter beschikking heeft.
Dit volgt uit:
 Art. 3:45 Awb voor bezwaar
 Art. 6:23 Awb voor beroep
 Art. 8:77 lid 1 sub f Awb voor hoger beroep
 Uit art. 6:15 Awb volgt de doorzendplicht  Als een bezwaar- of beroepsschrift bij een
bestuursorgaan/de bestuursrechter wordt ingediend die onbevoegd is, wordt dit zo spoedig
mogelijk doorgezonden naar het wel bevoegde bestuursorgaan/bestuursrechter.

,  Ook hebben de burgerlijke rechter en de bestuursrechter een verwijsplicht naar elkaar (art. 70
Rv en Art. 8:71 Awb).



Week 2 Procedures van bestuurlijke heroverweging en
ontvankelijkheid

De voorprocedures die we kennen zijn geen rechterlijke procedures:
 Bezwaar (art. 1:5 lid 1 Awb)
- Bij hetzelfde bestuursorgaan, die het besluit in primo heeft genomen
- Art. 7:1 lid 1 Awb  De bevoegdheid voor het maken van bezwaar
 Administratief beroep (art. 1:5 lid 2 Awb)
- Bij een ander bestuursorgaan

Hoofdfuncties van bestuurlijke heroverweging:
 Rechtsbescherming bieden aan de burger
 Verlengde besluitvorming  Eigenlijk willen we dat het geschil wordt opgelost door het
bestuursorgaan zelf, nog voor een rechterlijke procedure te starten.
 Administratief beroep kent deze functie niet, omdat het door een ander bestuursorgaan
wordt behandeld. Daarom is daar sprake van een toezichtsfunctie.

Nevenfuncties bij de bezwaarschriftprocedure:
 Compensatie voor mandaat  Bob kan op een andere plaats binnen de overheid worden
genomen.
 Leerfunctie  Bestuursorgaan geconfronteerd met de fouten die hij heeft gemaakt.
 Zeefwerking  Zaken weggehouden bij de rechter
 Verduidelijkingsfunctie  Het conflict is al duidelijk als het uiteindelijk toch bij de rechter
komt.

Hoofdregel is bezwaarschriftprocedure en uitzondering is het administratief beroep.
 Overeenkomst  Beide bij een bestuursorgaan
 Verschil  Bezwaar is bij hetzelfde bestuursorgaan die het bip heeft genomen, administratief
beroep is bij een ander (hoger) bestuursorgaan.
 Administratief beroep komt weinig voor

Hoofdregel is dat er voorafgaand aan het instellen van beroep bij de bestuursrechter bezwaar moet
worden gemaakt bij het bestuursorgaan dat het bip nam (art. 8:1 jo. art. 7:1 lid 1 Awb).
 Uitzondering: Art. 7:1 lid 1 onder a-g Awb
 Onder sub g staat de regeling rechtstreeks beroep = limitatieve lijst
 In bezwaar volledige heroverweging van het bip
- Vindt ex nunc plaats
- Bestuursorgaan oordeelt op zowel de rechtmatigheid als de doelmatigheid van het
besluit.
- Bestuursorgaan heeft dezelfde bevoegdheid als bij het bip
- Verbod van reformatio in peius (rip)  Uitspraak mag niet nadeliger worden door je
eigen bezwaar.
o Heroverweging vindt plaats op grond van het bezwaar. Er mag dus ook alleen
naar die aangevoerde argumenten worden gekeken door het bestuursorgaan.
(art. 7:11 lid 1 Awb)