Algemene inleiding
Contractenrecht is een onderdeel van het verbintenissenrecht en regelt de rechtsverhoudingen
tussen rechtssubjecten onderling. Zwakkere partijen worden beschermd.
Recht van de een op een prestatie waartoe de ander verplicht is. Een kenmerk van een
verbintenis is dat een persoon een recht op een prestatie door een ander persoon heeft,
terwijl die ander tegenover de eerste tot het verrichten van een prestatie verplicht is.
Zo’n prestatie kan bestaan uit doen of juist uit nalaten.
Crediteur= schuldeiser
Debiteur = schuldenaar
De crediteur en de debiteur zijn de subjecten en de prestatie die geleverd moet worden is
het object.
Het recht van de schuldeiser ten opzichte van de schuldenaar heet het vorderingsrecht. De
daartegenover staande rechtsplicht van de schuldenaar tot het verrichten van de prestatie, is
aan te merken als de schuld.
Bronnen van verbintenissen:
1. Verbintenissen die voorvloeien uit de wet:
Onrechtmatige daad (art. 6:162 e.v. BW)
Zaakwaarneming (art. 6:198 e.v. BW)
Onverschuldigde betaling (art. 6:203 e.v. BW)
Ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW)
2. Overeenkomst (meerzijdige rechtshandeling)
Rechtshandeling en overeenkomst
Voor het ontstaan (en tenietgaan) van rechten en verplichtingen is een rechtsfeit vereist.
Rechtsfeit = Een feit waaraan door het objectieve recht een rechtsgevolg wordt verbonden.
Rechtsgevolg = Door het plaatsvinden van het rechtsfeit een bepaalde juridische relatie
ontstaat, wijzigt of tenietgaat
Soorten rechtsfeiten:
1. Blote rechtsfeiten: Gebeurtenissen, omstandigheden, en tijdsverloop waar het objectieve
recht rechtsgevolgen aan verbindt, maar waar geen menselijk handelen bij betrokken is (bijv.
18 jaar worden)
2. Rechtens relevante handelingen
Feitelijke handelingen (Bijv. OD)
Rechtshandelingen (bijv. verkopen van je fiets)
Rechtshandeling = handeling gerecht (/beoogd) op een rechtsgevolg
Rechtsgevolg = door het plaatsvinden van het rechtsfeit een bepaalde juridische relatie
ontstaat, wijzigt of tenietgaat.
Let op: een onrechtmatige daad is nooit een rechtshandeling !!!
,Beginselen van het contractenrecht:
Contractsvrijheid = partijautonomie = in beginsel vrij om met contracten te sluiten en
waarover.
Voorbeeld uitzondering: art. 3:40 BW, mededingingsrecht, bescherming zwakkere
partij (zie bijv. art. 7:653 BW), r & b)
Consensualisme = overeenkomstenkomen tot stand door de enkele wilsovereenstemming
van partijen -> in beginsel is de overeenkomst vormvrij (art. 3:37 BW)
Kan dus mondeling
Voorbeeld uitzondering: Schriftelijkheidsvereiste bij koop van een woning indien een
koperconsument is (art. 7:2 BW)
Pacta dunt servanda = verbindende kracht = afspraak is afspraak (DCFR II 1:103)
Voorbeeld uitzondering: handelingsonbekwaamheid, wilsgebrek, algemene
voorwaarden, r & b, wettelijke bedenktermijn (art. 6:230o BW)
Relativiteit = in beginsel schept een overeenkomst enkel rechten en plichten voor hen die
partij zijn bij de overeenkomst, dus niet voor derden.
De overeenkomst:
Definitie: meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens één of meer
andere een verbintenis aangaan (art. 6:213 BW)
Iedere overeenkomst is een rechtshandeling, maar niet iedere rechtshandeling is een
overeenkomst.
Gelaagde structuur: Algemene regels in boek 3 en vooral in boek 6
Uitzonderingen voor bijzondere overeenkomsten staan in boek 7 en boek 7a. voorbeelden
zijn huurovereenkomsten, arbeidsovereenkomsten en consumentenkoop.
Lex specialis: speciaal/bijzonder gaat voor algemeen.
De overeenkomst van begin tot eind:
1. Precontractuele fase
Onderhandelingen over de voorwaarden van de overeenkomst
Hoe moeten partijen met elkaar omgaan? (HR Baris/Riezenkamp) -> door goede trouw
beheerste rechtsverhoudingen
In beginsel kun je de onderhandelingen afbreken wanneer je maar wilt, behalve bij:
, Overeenstemming over de hoofdzaken
Verplicht moeten door onderhandelen in verband met gerechtvaardigd vertrouwen bij
wederpartij dat uit de onderhandelingen en overeenkomst zou voortvloeien.
Schadevergoeding indien afbreken onderhandelingen onaanvaardbaar zou zijn.
2. Contracteerfase
De totstandkoming van de overeenkomst
De al dan niet rechtsgeldigheid van de overeenkomst (nietig, vernietigbaar)
Algemene voorwaarden
Vertegenwoordiging
3. Uitvoeringsfase
Uitleg overeenkomst doorgaans via Haviltex
Nakoming (ex. Art. 3:296 BW)
Rechtsmiddelen bij niet-nakoming: opschorting, schadevergoeding en ontbinding
4. Beëindigingsfase
Ontbinding vanwege tekortkoming
Ontbinding vanwege onvoorziene omstandigheden (art. 6:258 BW)
Opzeggen duurovereenkomst
5. Postcontractuele fase.
Wat de doen als je computer binnen 3 weken na aankoop kapot gaat?
Verplicht moeten herstellen/vervangen?
Schadevergoeding na opzegging?
Week 1
Totstandkoming overeenkomst:
, Art. 6:217 BW: Aanbod en aanvaarding
Zowel het aanbod als de aanvaarding is een rechtshandeling
Wie kunnen rechtshandelingen verrichten en wie vooral niet?
In beginsel iedereen
Niet bij handelingsonbekwaamheid of geestelijke stoornis
Verklaring: art. 3:37
Vormvrij (lid 1)
Ontvangsttheorie en inwerkingtreding (lid 3)
Intrekken verklaring (lid 5)
Wilsvertrouwensleer van art. 3:33 en art. 3:35 BW
Allereerst: Aanbod en aanvaarding (art. 6:217 BW)
Uitgangspunt: Wil en overeenstemmende verklaring nodig (art. 3:33 BW)
In beginsel vormvrij (art. 3:37 BW)
Uitzondering: Gerechtvaardigd vertrouwen van de geadresseerde op de opgewekte schijn
dat de verklaring hem heeft bereikt (art. 3:35 jo. 3:11 BW)
Wil en verklaring lopen uiteen -> soorten:
Verspreking/verschrijving
Onjuist overgebracht door communicatiemiddel of bode (art. 3:37 lid 4 BW)
Ontvangst door een door de afzender niet bedoeld persoon = afdwaling
Overeenkomst? Afhankelijk van art. 3:35 BW (viel het te verwachten?)
Verschillende opvattingen door de partijen (vanwege dubbelzinnig woordgebruik) =
misverstand = oneigenlijke dwaling
Beroep op art. 3:35 BW
Zo nee, geen overeenkomst
Zo ja, wie krijgt gelijk? (HR Bunde/Eckens)
Gerechtvaardigd vertrouwen:
Art. 3:35 BW
Tegen hem die een anders verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan
onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft opgevat als een
door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking, kan geen beroep
worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring overeenstemmende wil.
Altijd in verband brengen met art. 3:11 BW -> Goede trouw
Vertrouwenstoets is dus: Art. 3:35 jo. 3:11 BW
HR Bunde/Erckens
Feiten:
Gemeente Bunde zegt belastingschade van Bunde te compenseren
Andere voorstelling over het begrip belastingschade
Rechtsvraag: Is er een overeenkomst tot stand gekomen?
Rechtsregel: Indien partijen een overeenkomst wensen te sluiten, daarin een voor
misverstand vatbare uitdrukking bezichtigen, die zij elk in verschillende zin hebben opgevat,
het antwoord op de vraag of al dan niet een overeenkomst tot stand is gekomen, in beginsel
afhangt van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars verklaringen en
Contractenrecht is een onderdeel van het verbintenissenrecht en regelt de rechtsverhoudingen
tussen rechtssubjecten onderling. Zwakkere partijen worden beschermd.
Recht van de een op een prestatie waartoe de ander verplicht is. Een kenmerk van een
verbintenis is dat een persoon een recht op een prestatie door een ander persoon heeft,
terwijl die ander tegenover de eerste tot het verrichten van een prestatie verplicht is.
Zo’n prestatie kan bestaan uit doen of juist uit nalaten.
Crediteur= schuldeiser
Debiteur = schuldenaar
De crediteur en de debiteur zijn de subjecten en de prestatie die geleverd moet worden is
het object.
Het recht van de schuldeiser ten opzichte van de schuldenaar heet het vorderingsrecht. De
daartegenover staande rechtsplicht van de schuldenaar tot het verrichten van de prestatie, is
aan te merken als de schuld.
Bronnen van verbintenissen:
1. Verbintenissen die voorvloeien uit de wet:
Onrechtmatige daad (art. 6:162 e.v. BW)
Zaakwaarneming (art. 6:198 e.v. BW)
Onverschuldigde betaling (art. 6:203 e.v. BW)
Ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW)
2. Overeenkomst (meerzijdige rechtshandeling)
Rechtshandeling en overeenkomst
Voor het ontstaan (en tenietgaan) van rechten en verplichtingen is een rechtsfeit vereist.
Rechtsfeit = Een feit waaraan door het objectieve recht een rechtsgevolg wordt verbonden.
Rechtsgevolg = Door het plaatsvinden van het rechtsfeit een bepaalde juridische relatie
ontstaat, wijzigt of tenietgaat
Soorten rechtsfeiten:
1. Blote rechtsfeiten: Gebeurtenissen, omstandigheden, en tijdsverloop waar het objectieve
recht rechtsgevolgen aan verbindt, maar waar geen menselijk handelen bij betrokken is (bijv.
18 jaar worden)
2. Rechtens relevante handelingen
Feitelijke handelingen (Bijv. OD)
Rechtshandelingen (bijv. verkopen van je fiets)
Rechtshandeling = handeling gerecht (/beoogd) op een rechtsgevolg
Rechtsgevolg = door het plaatsvinden van het rechtsfeit een bepaalde juridische relatie
ontstaat, wijzigt of tenietgaat.
Let op: een onrechtmatige daad is nooit een rechtshandeling !!!
,Beginselen van het contractenrecht:
Contractsvrijheid = partijautonomie = in beginsel vrij om met contracten te sluiten en
waarover.
Voorbeeld uitzondering: art. 3:40 BW, mededingingsrecht, bescherming zwakkere
partij (zie bijv. art. 7:653 BW), r & b)
Consensualisme = overeenkomstenkomen tot stand door de enkele wilsovereenstemming
van partijen -> in beginsel is de overeenkomst vormvrij (art. 3:37 BW)
Kan dus mondeling
Voorbeeld uitzondering: Schriftelijkheidsvereiste bij koop van een woning indien een
koperconsument is (art. 7:2 BW)
Pacta dunt servanda = verbindende kracht = afspraak is afspraak (DCFR II 1:103)
Voorbeeld uitzondering: handelingsonbekwaamheid, wilsgebrek, algemene
voorwaarden, r & b, wettelijke bedenktermijn (art. 6:230o BW)
Relativiteit = in beginsel schept een overeenkomst enkel rechten en plichten voor hen die
partij zijn bij de overeenkomst, dus niet voor derden.
De overeenkomst:
Definitie: meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens één of meer
andere een verbintenis aangaan (art. 6:213 BW)
Iedere overeenkomst is een rechtshandeling, maar niet iedere rechtshandeling is een
overeenkomst.
Gelaagde structuur: Algemene regels in boek 3 en vooral in boek 6
Uitzonderingen voor bijzondere overeenkomsten staan in boek 7 en boek 7a. voorbeelden
zijn huurovereenkomsten, arbeidsovereenkomsten en consumentenkoop.
Lex specialis: speciaal/bijzonder gaat voor algemeen.
De overeenkomst van begin tot eind:
1. Precontractuele fase
Onderhandelingen over de voorwaarden van de overeenkomst
Hoe moeten partijen met elkaar omgaan? (HR Baris/Riezenkamp) -> door goede trouw
beheerste rechtsverhoudingen
In beginsel kun je de onderhandelingen afbreken wanneer je maar wilt, behalve bij:
, Overeenstemming over de hoofdzaken
Verplicht moeten door onderhandelen in verband met gerechtvaardigd vertrouwen bij
wederpartij dat uit de onderhandelingen en overeenkomst zou voortvloeien.
Schadevergoeding indien afbreken onderhandelingen onaanvaardbaar zou zijn.
2. Contracteerfase
De totstandkoming van de overeenkomst
De al dan niet rechtsgeldigheid van de overeenkomst (nietig, vernietigbaar)
Algemene voorwaarden
Vertegenwoordiging
3. Uitvoeringsfase
Uitleg overeenkomst doorgaans via Haviltex
Nakoming (ex. Art. 3:296 BW)
Rechtsmiddelen bij niet-nakoming: opschorting, schadevergoeding en ontbinding
4. Beëindigingsfase
Ontbinding vanwege tekortkoming
Ontbinding vanwege onvoorziene omstandigheden (art. 6:258 BW)
Opzeggen duurovereenkomst
5. Postcontractuele fase.
Wat de doen als je computer binnen 3 weken na aankoop kapot gaat?
Verplicht moeten herstellen/vervangen?
Schadevergoeding na opzegging?
Week 1
Totstandkoming overeenkomst:
, Art. 6:217 BW: Aanbod en aanvaarding
Zowel het aanbod als de aanvaarding is een rechtshandeling
Wie kunnen rechtshandelingen verrichten en wie vooral niet?
In beginsel iedereen
Niet bij handelingsonbekwaamheid of geestelijke stoornis
Verklaring: art. 3:37
Vormvrij (lid 1)
Ontvangsttheorie en inwerkingtreding (lid 3)
Intrekken verklaring (lid 5)
Wilsvertrouwensleer van art. 3:33 en art. 3:35 BW
Allereerst: Aanbod en aanvaarding (art. 6:217 BW)
Uitgangspunt: Wil en overeenstemmende verklaring nodig (art. 3:33 BW)
In beginsel vormvrij (art. 3:37 BW)
Uitzondering: Gerechtvaardigd vertrouwen van de geadresseerde op de opgewekte schijn
dat de verklaring hem heeft bereikt (art. 3:35 jo. 3:11 BW)
Wil en verklaring lopen uiteen -> soorten:
Verspreking/verschrijving
Onjuist overgebracht door communicatiemiddel of bode (art. 3:37 lid 4 BW)
Ontvangst door een door de afzender niet bedoeld persoon = afdwaling
Overeenkomst? Afhankelijk van art. 3:35 BW (viel het te verwachten?)
Verschillende opvattingen door de partijen (vanwege dubbelzinnig woordgebruik) =
misverstand = oneigenlijke dwaling
Beroep op art. 3:35 BW
Zo nee, geen overeenkomst
Zo ja, wie krijgt gelijk? (HR Bunde/Eckens)
Gerechtvaardigd vertrouwen:
Art. 3:35 BW
Tegen hem die een anders verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan
onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft opgevat als een
door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking, kan geen beroep
worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring overeenstemmende wil.
Altijd in verband brengen met art. 3:11 BW -> Goede trouw
Vertrouwenstoets is dus: Art. 3:35 jo. 3:11 BW
HR Bunde/Erckens
Feiten:
Gemeente Bunde zegt belastingschade van Bunde te compenseren
Andere voorstelling over het begrip belastingschade
Rechtsvraag: Is er een overeenkomst tot stand gekomen?
Rechtsregel: Indien partijen een overeenkomst wensen te sluiten, daarin een voor
misverstand vatbare uitdrukking bezichtigen, die zij elk in verschillende zin hebben opgevat,
het antwoord op de vraag of al dan niet een overeenkomst tot stand is gekomen, in beginsel
afhangt van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars verklaringen en
