Samenvatting gastcolleges cross-culturele 3e BA Psychologie KUL

Gastcolleges crossculturele psychologie

1. Stefaan Plysier - Cultuursensitieve zorg en geestelijke gezondheid – 7 oktober 2021
Cultuursensitieve zorg (hulpverleners in Londen)

- Meestal geen aandacht voor cultuur
- Als het aan bod komt  etnische matching
- Enkel aandacht voor cultuur vd cliënt
- Analyse van cultuur v eigen zorgsysteem als irrelevant beschouw
- Hulpverleners denken impliciet dat wat zij doen, niets met cultuur te maken heeft
- Cultural consultants als casus over cliënt van exotische, ongewone culturele achtergrond gt
- Hulpverleners z nog niet klaar om hun eigen culturele biografie te ontdekken

Geschiedenis: hoe is cultuur benaderd voorbije 100 jaar?

- Multiculturele benadering (kennis)
 Er zijn meerdere culturen
 Kritiek: je moet als individu bepalen bij welke cultuur je dan hoort
- Interculurele benadering (vaardigheden)
- Transculturele benadering (attitude)
 Er is een bep houding nodig om er elke dag mee te kunnen omgaan
- Kritiek op modellen van culturele competentie
 Neiging om minderheidscultuur van patiënten als problematisch te behandelen,
terwijl de professionele cultuur van zorgverleners ondervraagd blijft
 Een model dat cultuur ziet als iets statisch en behorend tot groepen
- Superdiversiteit het nieuwe normaal?
 Multiculturele modellen: focus op integratie
 Superdiverse visie: focus op microniveau
 Maar: ruciaal is dat de overmaat aan diversiteit normaal w, en dat de burgerzin die
het uilokt geen bijzondere waardering op kennis van diversiteit impliceert, maar
eerder een onverschilligheid
 Op vergelijkbare wijze w superdiversiteit bekritiseerd als versterking van dezelfde
ideeën die ze bevragen en bestrijden (neiging om cult&soc groepen te homogenise)

Kennis

- Cultuur: we h er zelf impact op
- Cultureel bewustzijn, bewust w van:
 Eigen cult, waarden en normen
 Cult vd patiënt
 Cult vd hulpverlening
- Ziektebeelden: impact van cultuur op:
 Beleving, expressie, verklaring en behandeling van mentaal lijden
 Elke cultuur h antwoord op wat je bv met een ziekte moet aanpakken
 Zie cult als een verrijking
- Migratiedynamieken
 Bv verrijking en verleis, breuk en splitsing, loyaliteiten…
- Culturele overdracht en tegenoverdracht
 Stereotypen en vooroordelen
 Projecties vd hulpverlener op de hulpvrager

,  Iedereen h een culturele overdracht
 Reacties van de hulpverlener op de cliënt

Vaardigheden

- Tolken (om gemeensch taal te creëren)
- Communicatieve vaardigheden

Attitude

- Er is altijd cultuur (zelfs bv kanker want vroeger bestondd dat niet en als dat nu ter sprake
komt heeft iedereen daar een houding tegenover)
- Van savoir-faire naar savoir-être
- Van antropologie in de hulpverlening naar antropologie van de hulpverlening

Dus eig is alles alles alles cultuur/beïnvloed door cultuur



2. Johnny Fontaine – equivalentie en vertekening – 15 oktober 2021
Inleiding

- Globalisering en migratie: vglbaarheid testscores
- Veel cultuurdiverse achtergronden vb boer laten is bij ons onbeleefd maar gezond, in India
wel beleefd

Equivalentie en vertekening (bias): algemeen

- Meten als wisselwerking tss 3 variabelen
 Geobserveerde var (bv IQtest)
 Latente variabelen (indicatoren voor psychologisch begrip)
 Theoretische variabelen (latente var interpreteren in termen v psych begrip)
- Validiteit: adequaath vd inferenties obv testscores (niet van de test)(G dat de m stellen)
 Relevantie en representativiteit (inhoud)
 Domein van generalisatie
 Relevantie: irrelevantie geeft systematische ruis (vb onbekende woorden in
een test voor inductief redeneren)
 Representativiteit: enkel generaliseren nr die aspecten die z opgenomen
 Onvoldoende op zich: responsen k door onbedoelde factoren w beïnvloed
 Psychometrische modellering (interne structuur van de test)
 Mathematisch modelleren v relatie tss geobserveerde en latente var:
geobserveerde relaties tss geobserveerde var verklaren door latente var
 2 basisparameters: associatie- (gewicht) en niveauparameter (intercept)
 Confirmatorische factoranalyse (Y = a + bX)
 2parameter logistisch model (moeilijkheids-& discriminatieparameter(stijlh))
 Nomologisch netwerk (hoe samenhangt met andere var)
 Empirisch bevestigen van theoretisch netwerk v positieve, nul en neg relaties
met andere var, bv: inductief redeneren moet op theoretische basis
samenhangen met deductief redeneren en schooluitslagen
 Multitrait-multimethode benadering (methode effecten)
 Impact van meth op meting var (vb soc wenselijkh/instemmingstendens)
 Multitrek-multimeth benadering

, o Meerdere theoretische var
o Versch meetmeth
o Uit elkaar halen van meth- en valide variantie

Niveaus van equivalentie

Bij vgl tss culturele groepen: 3 basisvragen

1. Kan dezelfde theoretische var w gebruikt om testG te verklaren?
2. K dezelfde geobserveerde var w gebruikt?
3. K vgl w gemaakt obv dezelfde latente var?

Vier antwoorden, want twee basisparameters in relatie geobserveerde-latente var

- Functionele equivalentie
 Zelfde verklarend concept kan gebruikt w
 Uitingen niet noodzakelijk zelfde: alleen patronen van convergente en divergente
relaties met andere theoretische var = dezelfde functionele relaties
 Bv: emotieherkenning in gelaatsuitdrukkingen bij de Fore
- Structurele Equivalentie
 Dezelfde geobserveerde var k w gebruikt
 Twee condities
 Relevantie en representativiteit
 Niet- triviale relaties tss geobserveerde en latente var (= structuur vd test),
maar verder geen restricties op gewicht en intercept
 Schwartz’ waardenvragenlijst: multidimensionele schalering en cultuurspec waarden
 Hoe meer correleren, hoe dichter de concepten bij elkaar liggen
 Structurele en/of functionele = construct equivalentie
 zelfde theoretische variabele
 geen directe of indirecte vergelijking mogelijk
- Metrische Equivalentie
 Zelfde associatieparameter (gewicht) over culturele groepen
 Vergelijk temperatuur gemeten op Celsius- of op Kelvinschaal
 Relatieve vergelijkingen zijn mogelijk, vb. tussen experimentele condities of tussen
subgroepen
 Vb. informatieverwerking bij de Kpelle in Liberia (Cole, Gay, & Glick, 1968)
- Score Equivalentie
 Zelfde intercept en gewicht
 Scores direct vergelijken tussen culturele groepen
 “Impact”
 Direct vergelijken van scores op intelligentietest veronderstelt score-equivalentie

Typen van vertekening

Drie basisvragen voor vertekening

1. Wat kan vertekening veroorzaken in de theoretische variabelen?
2. Wat kan vertekening veroorzaken in de geobserveerde variabelen?
3. Wat kan vertekening veroorzaken in het direct vergelijken van scorepatronen of van scores
gebaseerd op dezelfde latente variabele?

Vier antwoorden vermits methodefactoren impact k h op het hele instrument en op specifieke items