,Verklarende woordenlijst
Attitude
Binnen de context van het onderzoek; de professionele houding die verwacht wordt van
een zorgprofessional (Van den Berg, 2023).
BOZ
Branche Organisatie Zorg (BOZ, z.d.)
OGGZ
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg is het hulp bieden aan kwetsbare
mensen, die ondanks soms zware problemen niet zelfstandig of vrijwillig hulp
zoeken. Het gaat om mensen die niet eenvoudig zelf de weg naar hulp weten te
vinden, of de zorg juist mijden (GGD, z.d.).
WMO
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Rijksoverheid, z.d.)
IFZO
Informatiesysteem Forensische Zorg. Het gehele traject van forensische zorg (SWP,
2013)
DBC
Registratiesysteem van zorginstellingen (NZA, z.d.)
Zorgwekkende zorgmijder
Wanneer een individu er moeite mee heeft noodzakelijke zorg te ontvangen (BKZ, 2026)
ZVH
Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH, z.d.)
,Inhoud
Hoofdstuk 1 – Inleiding...........................................................................................................................5
1.1 Organisatieomschrijving................................................................................................................5
1.1.1 Macro: ‘X ’..............................................................................................................................5
1.1.2 Meso: Zorg en Veilgheidshuis ‘De X ’.....................................................................................5
1.1.3 Micro: OGGZ Bergen op Zoom...............................................................................................5
1.2 Doelgroep OGGZ...........................................................................................................................6
1.3 Samenwerkende partners.............................................................................................................6
1.4 Aanleiding.....................................................................................................................................8
Hoofdstuk 2 - Onderzoeksdoel..............................................................................................................11
Hoofdstuk 3 – Centrale vraag................................................................................................................11
3.1 Onderzoeksvraag.........................................................................................................................11
3.2 Deelvragen..................................................................................................................................11
Hoofdstuk 4 – Verkennende literatuurstudie........................................................................................13
4.1 Zorgmijding.................................................................................................................................13
4.2 Bemoeizorg en outreachend werken..........................................................................................13
4.3 Verdieping: outreachend werken...............................................................................................14
4.4 Presentie.....................................................................................................................................15
Hoofdstuk 5 – Onderzoeksmethode per deelvraag..............................................................................16
5.1 Betrouwbaarheid........................................................................................................................19
Literatuurlijst.........................................................................................................................................22
,Voorwoord
In aanloop naar het eind van mijn studie moest ik denken aan een wijze waarop
ik mijn werk visueel in kaart kan brengen. Hoe kan ik aan de leek mijn werk
uitleggen zodat deze begrijpt wat ik doe?
Het kunstwerk op het voorblad (op eerste draft) leek mij treffend; een
houtsnijkunstwerk van de Britse kunstenaar Martin Tomsky. De titel zegt wat mij
betreft veel: ‘Life In Layers’ dus dat wordt ‘Leven In Lagen’.
Dat is de doelgroep waar ik mij als procesregisseur van het OGGZ mee bezig
houdt; mensen helpen met ‘meerdere lagen’. In de zorg wordt vaak gesproken
van ‘multi-problematiek’.
Hierbij moet gedacht worden aan individuen met verslavingsproblematiek in
combinatie met een onveilige woonsituatie, een berg schulden en schimmige
sociale contacten. Het lijkt of het een zichzelf in standhoudend ‘systeem van
ellende’ is. Deze titel vind ik echter te zwaar, want er zijn ook veel mooie kanten
aan mijn werk.
Hoewel veel cliënten wegens hun problematiek vaak op hun tandvlees lopen, is
het ook een interessante doelgroep om mee te werken. Je leert het leven
kennen met de mooie en minder mooie kanten. Cliënten die dán eens poeslief
zijn en je een moment later een tropische ziekte toewensen.
Ik ben werkzaam bij X en gedetacheerd in het OGGZ team Bergen op Zoom.
Vanuit verschillende kanten van de samenleving kan een melding komen van
een cliënt met ‘multi-problematiek’ . Vanwege de werkinhoud willen de
meesten geen hulp, waarover later meer. In het werkveld worden dit
‘zorgwekkende zorgmijders’ genoemd.
Vanuit de GGD, politie, het meldpunt Bezorgde Burgers, Ambulante Begeleiding
en andere ketenpartners wordt een zorgmelding gemaakt. Dit is overigens enkel
het geval als ‘reguliere’ zorgverlening ontoereikend is.
Dat is niet onlogisch, omdat de meeste partijen ‘slechts’ één of twee
specialismen hebben. En dat is juist niet wat mijn werk inhoud. Ik neem holistisch
perspectief in en inventariseer de situatie zoals in het werk van Tomsky. Laag
voor laag moet ik er achter zien te komen wat de eerste, tweede en dertiende
prioriteit heeft.
Een wankel evenwicht is vaak waar ik als eerste naar op zoek ben. Multi
problematiek betekend dat een klein leger aan zorgprofessionals voor langere
tijd aan zet zijn. Iedere laag, ieder aspect moet met microscopische precisie
onder het vergrootglas worden gelegd, want het 1 kan direct verband houden
met het ander.
Dan moet de cliënt wel mee willen werken, en daar wringt hem de schoen. Veel
, cliënten bij X weigeren hulp, hoe schrijnend de situatie ook is. Het is daarom mijn
taak om mij te richten op optimale hulpverlening en binding aan de cliënt.
Daar waar ‘hij’ geschreven is, kan ook ‘zij’ gelezen worden.
Attitude
Binnen de context van het onderzoek; de professionele houding die verwacht wordt van
een zorgprofessional (Van den Berg, 2023).
BOZ
Branche Organisatie Zorg (BOZ, z.d.)
OGGZ
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg is het hulp bieden aan kwetsbare
mensen, die ondanks soms zware problemen niet zelfstandig of vrijwillig hulp
zoeken. Het gaat om mensen die niet eenvoudig zelf de weg naar hulp weten te
vinden, of de zorg juist mijden (GGD, z.d.).
WMO
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Rijksoverheid, z.d.)
IFZO
Informatiesysteem Forensische Zorg. Het gehele traject van forensische zorg (SWP,
2013)
DBC
Registratiesysteem van zorginstellingen (NZA, z.d.)
Zorgwekkende zorgmijder
Wanneer een individu er moeite mee heeft noodzakelijke zorg te ontvangen (BKZ, 2026)
ZVH
Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH, z.d.)
,Inhoud
Hoofdstuk 1 – Inleiding...........................................................................................................................5
1.1 Organisatieomschrijving................................................................................................................5
1.1.1 Macro: ‘X ’..............................................................................................................................5
1.1.2 Meso: Zorg en Veilgheidshuis ‘De X ’.....................................................................................5
1.1.3 Micro: OGGZ Bergen op Zoom...............................................................................................5
1.2 Doelgroep OGGZ...........................................................................................................................6
1.3 Samenwerkende partners.............................................................................................................6
1.4 Aanleiding.....................................................................................................................................8
Hoofdstuk 2 - Onderzoeksdoel..............................................................................................................11
Hoofdstuk 3 – Centrale vraag................................................................................................................11
3.1 Onderzoeksvraag.........................................................................................................................11
3.2 Deelvragen..................................................................................................................................11
Hoofdstuk 4 – Verkennende literatuurstudie........................................................................................13
4.1 Zorgmijding.................................................................................................................................13
4.2 Bemoeizorg en outreachend werken..........................................................................................13
4.3 Verdieping: outreachend werken...............................................................................................14
4.4 Presentie.....................................................................................................................................15
Hoofdstuk 5 – Onderzoeksmethode per deelvraag..............................................................................16
5.1 Betrouwbaarheid........................................................................................................................19
Literatuurlijst.........................................................................................................................................22
,Voorwoord
In aanloop naar het eind van mijn studie moest ik denken aan een wijze waarop
ik mijn werk visueel in kaart kan brengen. Hoe kan ik aan de leek mijn werk
uitleggen zodat deze begrijpt wat ik doe?
Het kunstwerk op het voorblad (op eerste draft) leek mij treffend; een
houtsnijkunstwerk van de Britse kunstenaar Martin Tomsky. De titel zegt wat mij
betreft veel: ‘Life In Layers’ dus dat wordt ‘Leven In Lagen’.
Dat is de doelgroep waar ik mij als procesregisseur van het OGGZ mee bezig
houdt; mensen helpen met ‘meerdere lagen’. In de zorg wordt vaak gesproken
van ‘multi-problematiek’.
Hierbij moet gedacht worden aan individuen met verslavingsproblematiek in
combinatie met een onveilige woonsituatie, een berg schulden en schimmige
sociale contacten. Het lijkt of het een zichzelf in standhoudend ‘systeem van
ellende’ is. Deze titel vind ik echter te zwaar, want er zijn ook veel mooie kanten
aan mijn werk.
Hoewel veel cliënten wegens hun problematiek vaak op hun tandvlees lopen, is
het ook een interessante doelgroep om mee te werken. Je leert het leven
kennen met de mooie en minder mooie kanten. Cliënten die dán eens poeslief
zijn en je een moment later een tropische ziekte toewensen.
Ik ben werkzaam bij X en gedetacheerd in het OGGZ team Bergen op Zoom.
Vanuit verschillende kanten van de samenleving kan een melding komen van
een cliënt met ‘multi-problematiek’ . Vanwege de werkinhoud willen de
meesten geen hulp, waarover later meer. In het werkveld worden dit
‘zorgwekkende zorgmijders’ genoemd.
Vanuit de GGD, politie, het meldpunt Bezorgde Burgers, Ambulante Begeleiding
en andere ketenpartners wordt een zorgmelding gemaakt. Dit is overigens enkel
het geval als ‘reguliere’ zorgverlening ontoereikend is.
Dat is niet onlogisch, omdat de meeste partijen ‘slechts’ één of twee
specialismen hebben. En dat is juist niet wat mijn werk inhoud. Ik neem holistisch
perspectief in en inventariseer de situatie zoals in het werk van Tomsky. Laag
voor laag moet ik er achter zien te komen wat de eerste, tweede en dertiende
prioriteit heeft.
Een wankel evenwicht is vaak waar ik als eerste naar op zoek ben. Multi
problematiek betekend dat een klein leger aan zorgprofessionals voor langere
tijd aan zet zijn. Iedere laag, ieder aspect moet met microscopische precisie
onder het vergrootglas worden gelegd, want het 1 kan direct verband houden
met het ander.
Dan moet de cliënt wel mee willen werken, en daar wringt hem de schoen. Veel
, cliënten bij X weigeren hulp, hoe schrijnend de situatie ook is. Het is daarom mijn
taak om mij te richten op optimale hulpverlening en binding aan de cliënt.
Daar waar ‘hij’ geschreven is, kan ook ‘zij’ gelezen worden.
