Algemene Psychologie.
Kennismaking met de psychologie.
1. Een definitie van de psychologie.
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale
activiteiten van het individu. Het doel is verklaringen zoeken op individueel
niveau. Deze verklaringen gaan we zoeken in de persoon zelf of in de
omgevingsfactoren.
Het onderscheid met biologie: zoeken verklaringen in de biologische
processen.
Het onderscheid met sociologie: zoeken verklaringen in de
maatschappelijke invloeden.
Een combinatie van de invalshoeken is zinvol omdat er vaak
ingewikkelde kwesties verklaard moeten worden.
2. Wetenschappelijke psychologie en intuïtieve mensenkennis.
Verschillen in het verzamelen van gegevens:
De intuïtieve mensenkennis zijn alle inzichten die we opdoen uit
onze eigen ervaringen. Deze gebruiken we in onze dagelijkse
omgang met de mensen, we denken er niet over na.
De intuïtieve inzichten zijn toevallig, subjectief en komen voor in het
alledaagse leven. De wetenschappelijke studie is objectief,
systematisch en gebeurd in gecontroleerde situaties.
De objectieve vaststellingen moeten kunnen herhaald en
gecontroleerd worden, dit noemt men het objectiviteitsbeginsel. In
de psychologie is het minder evident om hiervoor een instrument te
gebruiken. Toch zijn sommige gegevens niet mogelijk, de
intersubjectiviteit is de mate van overeenkomst tussen verschillende
waarnemers. Je gebruikt meerdere waarnemers om het resultaat te
bekomen. Als het moeilijk is een objectieve vaststelling te hebben
gebruikt men de intersubjectiviteit.
Technieken die door psychologen worden gebruikt:
Natuurlijke observatie.
Participerende observatie.
Ongestructureerd interview.
Gestructureerd interview.
Vragenlijsten.
Gebruik van databanken.
Fysiologische metingen.
Psychologische tests.
Een systematische observatie moet representatief zijn en gebeurt bij een
toevallige steekproef. In een gecontroleerde situaties zijn er geen storende
factoren, het vindt vaak plaats in laboratoriumomstandigheden.
Verschillen in het zoeken naar samenhang:
Intuïtief is oppervlakkig, als het één keer voorkomt is het al
voldoende om een verband te zien. Ook wordt het niet
gecontroleerd. Het is wetenschappelijk een medisch onderzoek dat
ingekaderd is in een bredere theorie, ook is er een empirische
toetsing.
Methodisch werken: verschillende mogelijkheden om te zoeken naar
een samenhang.
, Begrijpende methode: kwalitatief, gevalstudies. Op basis van
een gebeurtenis gaan we ons vragen stellen. We gaan
hypothesen stellen die we verder willen onderzoeken. Het
blijft subjectief en is gebaseerd op een beperkt aantal
gevallen.
De correlationele methode: gegevens verzamelen van een
grote groep individuen. We zoeken een verband in de
gegevens die we verzamelen, hierbij gaat het om variabelen,
deze worden uitgedrukt in een correlatie coëfficient. Deze kan
uitgedrukt worden in een cijfer van +1 tot –1, hierbij is +1
wanneer de ene omhoog gaat en de andere ook, andersom
met -1. We spreken van een negatieve correlatie wanneer het
ene omhoog gaat en de andere omlaag, of andersom.
De experimentele methode: gebaseerd op het systematisch
manipuleren van één of meerdere variabelen, waarvan het
effect op een andere variabele wordt nagegaan. Het
cijfermateriaal dat hieruit voorkomt wordt statistisch verwerkt
volgens een kwantitatieve methode.
Afhankelijke variabele: de te meten variabele.
Onafhankelijke variabele: de variabele die
gemanipuleerd wordt of verandert.
Onder controle houden van storende variabelen, een
experimentele groep en een controlerende groep.
Er wordt een onderscheidt gemaakt tussen het hoofdeffect en
het interactie-effect, bij het interactie-effect wordt er ook
rekening gehouden met een derde variabele die effect heeft.
Inkaderen in een bredere theorie: op zoek gaan naar diepere verklaringen,
ontstaan van meer omvattende modellen. De theorie is een netwerk van
relaties waarin wordt aangegeven hoe verschillende gebeurtenissen met
elkaar in verband staan. De hypothese is de veronderstelde samenhang.
De empirische toetsing zorgt ervoor dat wetenschappelijke beweringen
nog steeds voorlopig zijn, er ontstaan wetten, ingebed in de empirische
cyclus. De empirische cyclus bestaat uit zes stappen:
De (toevallige) vaststelling.
Het formuleren van de hypothesen.
Het afleiden van de toetsbare veronderstellingen.
De toetsingsfase.
Het nagaan of de hypothese houdbaar is.
Het eventueel formuleren van een nieuwe hypothese.
3. Geschiedenis van de psychologie.
De intuïtieve psychologie is zo oud als de mens zelf, het is vastgelegd in
spreekwoorden, mythes, gezegden,… De filosofie bevat een meer
expliciete manier van denken, deze bevat een systematiek in inzichten. In
de 16de eeuw vonden ontdekkingsreizen plaats wat zorgde voor de
boekdrukkunst en de herontdekking van de antieke geschriften. Deze
zorgden voor vragen bij de traditionele opvattingen en er kwam meer
belang voor de eigen waarnemingen en denkvermogen. Later kwam er een
ontwikkeling in de filosofie die te danken waren aan:
Kennismaking met de psychologie.
1. Een definitie van de psychologie.
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale
activiteiten van het individu. Het doel is verklaringen zoeken op individueel
niveau. Deze verklaringen gaan we zoeken in de persoon zelf of in de
omgevingsfactoren.
Het onderscheid met biologie: zoeken verklaringen in de biologische
processen.
Het onderscheid met sociologie: zoeken verklaringen in de
maatschappelijke invloeden.
Een combinatie van de invalshoeken is zinvol omdat er vaak
ingewikkelde kwesties verklaard moeten worden.
2. Wetenschappelijke psychologie en intuïtieve mensenkennis.
Verschillen in het verzamelen van gegevens:
De intuïtieve mensenkennis zijn alle inzichten die we opdoen uit
onze eigen ervaringen. Deze gebruiken we in onze dagelijkse
omgang met de mensen, we denken er niet over na.
De intuïtieve inzichten zijn toevallig, subjectief en komen voor in het
alledaagse leven. De wetenschappelijke studie is objectief,
systematisch en gebeurd in gecontroleerde situaties.
De objectieve vaststellingen moeten kunnen herhaald en
gecontroleerd worden, dit noemt men het objectiviteitsbeginsel. In
de psychologie is het minder evident om hiervoor een instrument te
gebruiken. Toch zijn sommige gegevens niet mogelijk, de
intersubjectiviteit is de mate van overeenkomst tussen verschillende
waarnemers. Je gebruikt meerdere waarnemers om het resultaat te
bekomen. Als het moeilijk is een objectieve vaststelling te hebben
gebruikt men de intersubjectiviteit.
Technieken die door psychologen worden gebruikt:
Natuurlijke observatie.
Participerende observatie.
Ongestructureerd interview.
Gestructureerd interview.
Vragenlijsten.
Gebruik van databanken.
Fysiologische metingen.
Psychologische tests.
Een systematische observatie moet representatief zijn en gebeurt bij een
toevallige steekproef. In een gecontroleerde situaties zijn er geen storende
factoren, het vindt vaak plaats in laboratoriumomstandigheden.
Verschillen in het zoeken naar samenhang:
Intuïtief is oppervlakkig, als het één keer voorkomt is het al
voldoende om een verband te zien. Ook wordt het niet
gecontroleerd. Het is wetenschappelijk een medisch onderzoek dat
ingekaderd is in een bredere theorie, ook is er een empirische
toetsing.
Methodisch werken: verschillende mogelijkheden om te zoeken naar
een samenhang.
, Begrijpende methode: kwalitatief, gevalstudies. Op basis van
een gebeurtenis gaan we ons vragen stellen. We gaan
hypothesen stellen die we verder willen onderzoeken. Het
blijft subjectief en is gebaseerd op een beperkt aantal
gevallen.
De correlationele methode: gegevens verzamelen van een
grote groep individuen. We zoeken een verband in de
gegevens die we verzamelen, hierbij gaat het om variabelen,
deze worden uitgedrukt in een correlatie coëfficient. Deze kan
uitgedrukt worden in een cijfer van +1 tot –1, hierbij is +1
wanneer de ene omhoog gaat en de andere ook, andersom
met -1. We spreken van een negatieve correlatie wanneer het
ene omhoog gaat en de andere omlaag, of andersom.
De experimentele methode: gebaseerd op het systematisch
manipuleren van één of meerdere variabelen, waarvan het
effect op een andere variabele wordt nagegaan. Het
cijfermateriaal dat hieruit voorkomt wordt statistisch verwerkt
volgens een kwantitatieve methode.
Afhankelijke variabele: de te meten variabele.
Onafhankelijke variabele: de variabele die
gemanipuleerd wordt of verandert.
Onder controle houden van storende variabelen, een
experimentele groep en een controlerende groep.
Er wordt een onderscheidt gemaakt tussen het hoofdeffect en
het interactie-effect, bij het interactie-effect wordt er ook
rekening gehouden met een derde variabele die effect heeft.
Inkaderen in een bredere theorie: op zoek gaan naar diepere verklaringen,
ontstaan van meer omvattende modellen. De theorie is een netwerk van
relaties waarin wordt aangegeven hoe verschillende gebeurtenissen met
elkaar in verband staan. De hypothese is de veronderstelde samenhang.
De empirische toetsing zorgt ervoor dat wetenschappelijke beweringen
nog steeds voorlopig zijn, er ontstaan wetten, ingebed in de empirische
cyclus. De empirische cyclus bestaat uit zes stappen:
De (toevallige) vaststelling.
Het formuleren van de hypothesen.
Het afleiden van de toetsbare veronderstellingen.
De toetsingsfase.
Het nagaan of de hypothese houdbaar is.
Het eventueel formuleren van een nieuwe hypothese.
3. Geschiedenis van de psychologie.
De intuïtieve psychologie is zo oud als de mens zelf, het is vastgelegd in
spreekwoorden, mythes, gezegden,… De filosofie bevat een meer
expliciete manier van denken, deze bevat een systematiek in inzichten. In
de 16de eeuw vonden ontdekkingsreizen plaats wat zorgde voor de
boekdrukkunst en de herontdekking van de antieke geschriften. Deze
zorgden voor vragen bij de traditionele opvattingen en er kwam meer
belang voor de eigen waarnemingen en denkvermogen. Later kwam er een
ontwikkeling in de filosofie die te danken waren aan:
