Biologische psychologie: HT8: motoriek
1. Skeletspieren
1.1. Anatomie
*spier = opgebouwd uit spiervezel(cellen) bevatten:
° meerdere nuclei/kernen
° extra veel mitochondria
° myofibrillen: strengvormige celorganellen opgebouwd uit myose & actine
*#vezels bediend dr 1 axon varieert
° weinig: precieze bewegingen vb: oogspieren (5 vezels/axon)
° veel vb: biceps (750 vezels/axon)
° geheel v motor neuron & daardoor bediende spiervezelcellen vormt een
motor unit
*een spier = opgebouwd uit motor units dewelke opgebouwd = uit
spiervezelcellen
1.2. Contractie
*neuro-musculaire junctie: synaps tss efferent neuron (v brein nr spier) &
membraan v/d spiervezel
*opp v/d spiervezelcel vormt vouwen (junctional folds) om contactopp met
synaptische spleet te ↑
*motorische eindplaat: waar de eindknoppen v/h axon een synaps vormt
*contractie
° axon vuurt geeft acetylcholine vrij
° depolarisatie postsynaptisch membraan dr binding aan Ach-receptoren
i/h
membraan v/d spiervezelcel
° = eindplaat-potentiaal
- Veel sterker dan gebruikelijke tss neuronen
- Veroorzaakt altijd contractie v/d spiervezel
- Kracht v contractie wordt bep dr vuurfrequentie & # betrokken motor
units
- Veroorzaakt vrijgave Ca2+ ionen i/h sacroplasma
- Maakt vrijmaking energie uit ATP mogelijk in myofibrillen
contractie v/d sacromeren
° contractie duurt veel langer dan een actiepotentiaal: Ca2+ moet actief
verwijdert
worden!!!
, 1.3. Sensorische feedback
*spier bevat spierspoelen (receptororgaantjes), bevatten stretchreceptoren
(zenuweinden v afferente neuronen)
° primaire
- Actief tijdens de stretchbeweging / ≠ v lengte v/d spier
- Gevoelig vr verandering
° secundaire
- Gevoelig vr mate v stretch / lengte v/d spier
- Vuurratio = functie v lente
*spieren bevatten ook vrije zenuweinden (nociceptie): verwonding/vb. aanw
melkzuur
*overgang spier-pees: golgi-peeslichaam (type receptor orgaan)
*geeft info: NT obv lengte v/d spier MAAR obv mate van spanning
*gewrichten bevatten ook belangrijke sensorische organen:
° vrije zenuwuiteinden (nociceptie, om ontsteking)
° ruffini lichaampjes (spanning), pacini lichaampjes (vibratie)
2. Motoriek & het ruggenmerg
2.1. Monosynaptische stretchreflex
*1 synaps
*afferent neuron spierspoel efferent
neuron
v = spier (alpha motor neuron)
*bijzonder snel: signaal moet NT via de
hersenen
*nuttig vr bv: opvangen v obj / in stand
houden
evenwicht/postuur: lengte v/d spier wordt
constant
gehouden/hersteld
2.2. Polysynaptische reflexen
*min 1 interneuron betrokken
*vb: inhiberende golgi peesreflex:
- Golgi-peeslichaampje: info over spanning
- Sterke reactie bij extreme spanning
(signaleren spierscheur, gewricht kapot,…)
- Via interneuron (geheel in grijze stof v/h
ruggenmerg): inhiberende invloed o/h
efferente neuron v = spier
- Functie: verminderen spanning indien te
extreem (spierverslapping)
3. Motoriek & het brein
3.1. Dalende banen = efferent
*grote onderverdeling in 2 groepen
° laterale groep
- Hoofdzakelijk onafh bewegingen (los v ≠ ledematen, itt
gecoördineerde bew)
o Rijken, grijpen,…
o Distale ledematen (ver tov romp)
- Gezicht, tong, mond, ogen
° ventromediale groep
1. Skeletspieren
1.1. Anatomie
*spier = opgebouwd uit spiervezel(cellen) bevatten:
° meerdere nuclei/kernen
° extra veel mitochondria
° myofibrillen: strengvormige celorganellen opgebouwd uit myose & actine
*#vezels bediend dr 1 axon varieert
° weinig: precieze bewegingen vb: oogspieren (5 vezels/axon)
° veel vb: biceps (750 vezels/axon)
° geheel v motor neuron & daardoor bediende spiervezelcellen vormt een
motor unit
*een spier = opgebouwd uit motor units dewelke opgebouwd = uit
spiervezelcellen
1.2. Contractie
*neuro-musculaire junctie: synaps tss efferent neuron (v brein nr spier) &
membraan v/d spiervezel
*opp v/d spiervezelcel vormt vouwen (junctional folds) om contactopp met
synaptische spleet te ↑
*motorische eindplaat: waar de eindknoppen v/h axon een synaps vormt
*contractie
° axon vuurt geeft acetylcholine vrij
° depolarisatie postsynaptisch membraan dr binding aan Ach-receptoren
i/h
membraan v/d spiervezelcel
° = eindplaat-potentiaal
- Veel sterker dan gebruikelijke tss neuronen
- Veroorzaakt altijd contractie v/d spiervezel
- Kracht v contractie wordt bep dr vuurfrequentie & # betrokken motor
units
- Veroorzaakt vrijgave Ca2+ ionen i/h sacroplasma
- Maakt vrijmaking energie uit ATP mogelijk in myofibrillen
contractie v/d sacromeren
° contractie duurt veel langer dan een actiepotentiaal: Ca2+ moet actief
verwijdert
worden!!!
, 1.3. Sensorische feedback
*spier bevat spierspoelen (receptororgaantjes), bevatten stretchreceptoren
(zenuweinden v afferente neuronen)
° primaire
- Actief tijdens de stretchbeweging / ≠ v lengte v/d spier
- Gevoelig vr verandering
° secundaire
- Gevoelig vr mate v stretch / lengte v/d spier
- Vuurratio = functie v lente
*spieren bevatten ook vrije zenuweinden (nociceptie): verwonding/vb. aanw
melkzuur
*overgang spier-pees: golgi-peeslichaam (type receptor orgaan)
*geeft info: NT obv lengte v/d spier MAAR obv mate van spanning
*gewrichten bevatten ook belangrijke sensorische organen:
° vrije zenuwuiteinden (nociceptie, om ontsteking)
° ruffini lichaampjes (spanning), pacini lichaampjes (vibratie)
2. Motoriek & het ruggenmerg
2.1. Monosynaptische stretchreflex
*1 synaps
*afferent neuron spierspoel efferent
neuron
v = spier (alpha motor neuron)
*bijzonder snel: signaal moet NT via de
hersenen
*nuttig vr bv: opvangen v obj / in stand
houden
evenwicht/postuur: lengte v/d spier wordt
constant
gehouden/hersteld
2.2. Polysynaptische reflexen
*min 1 interneuron betrokken
*vb: inhiberende golgi peesreflex:
- Golgi-peeslichaampje: info over spanning
- Sterke reactie bij extreme spanning
(signaleren spierscheur, gewricht kapot,…)
- Via interneuron (geheel in grijze stof v/h
ruggenmerg): inhiberende invloed o/h
efferente neuron v = spier
- Functie: verminderen spanning indien te
extreem (spierverslapping)
3. Motoriek & het brein
3.1. Dalende banen = efferent
*grote onderverdeling in 2 groepen
° laterale groep
- Hoofdzakelijk onafh bewegingen (los v ≠ ledematen, itt
gecoördineerde bew)
o Rijken, grijpen,…
o Distale ledematen (ver tov romp)
- Gezicht, tong, mond, ogen
° ventromediale groep
